Οι παρακάτω αλλαγές στο (κακό) σενάριο του αγώνα «Γεωργία – Ελλάδα» της περασμένης Τρίτης, δεν μοιάζουν να είναι τόσο απίθανες:
Αλλαγή πρώτη: Ο Μπακασέτας αναλαμβάνει την εκτέλεση του πρώτου πέναλτι και ευστοχεί. Ο Βλαχοδήμος αποκρούει το πέναλτι του Γεωργιανού ποδοσφαιριστή. Ο Γιακουμάκης ευστοχεί. Η Ελλάδα κερδίζει 5-4 στα πέναλτι και προκρίνεται.
Αλλαγή δεύτερη: Εναλλακτικά, στην κεφαλιά του Μαυροπάνου, η μπάλα πάει λίγα εκατοστά πιο κάτω και αντί για το δοκάρι καταλήγει στα δίχτυα. Στα λίγα λεπτά που απομένουν, κρατάμε το «μηδέν» και προκρινόμαστε.
Όμως, το ευρωπαϊκό πρωτάθλημα ποδοσφαίρου θα γίνει σε μερικούς μήνες. Την επόμενη του αγώνα με τη Γεωργία, ξαναρχίζει το πρωτάθλημα ποδοσφαίρου. Και εκεί έχει διαμορφωθεί ήδη ένα σενάριο που μοιάζει ακατόρθωτο να αλλάξει:
Κάποιοι αγώνες θα γίνουν κεκλεισμένων των θυρών, επειδή τα περισσότερα από τα γήπεδά μας έχουν κριθεί ακατάλληλα να φιλοξενήσουν αγώνες. Από αυτούς που θα γίνουν με φιλάθλους, παρόντες θα μπορούν να είναι μόνο οι υποστηρικτές των γηπεδούχων. Για εκείνους που έχουν δικαίωμα να πάνε στο γήπεδο, η είσοδος σε αυτό έχει δυσκολέψει πολύ. Επίσης, κανένας πατέρας, δεν μπορεί να αγοράσει ένα εισιτήριο και να πάει με το παιδί του να δει έναν από τους αγώνες της Κυριακής.
Τα πιο κρίσιμα παιχνίδια θα τα διευθύνουν ξένοι διαιτητές. Τους Έλληνες ούτε τους εμπιστευόμαστε ούτε τους κρίνουμε άξιους να «σφυρίξουν». Αλλά και για τους ξένους που θα έρθουν, θα βρεθούν παράγοντες που θα γκρινιάξουν είτε με ανακοινώσεις των ιδίων, είτε μέσω των δημοσιογράφων τους οποίους έχουν στην αυλή τους. «Προέρχονται από ανατολικές χώρες», «Έχει ξαναπαίξει με την ομάδα μας και τότε μας είχε αποβάλει έναν παίκτη», «Δεν είναι α’ κατηγορίας» κ.λπ. Κάποιοι, ενδεχομένως, γνωρίζουν και το όνομα του διαιτητή ή της ομάδας VAR, πριν ανακοινωθεί από τα αρμόδια όργανα.
Κατά τη διάρκεια του αγώνα θα αμφισβητείται και το τελευταίο πλάγιο άουτ. Ανάλογα με την εξέλιξη του ματς, ίσως, κάποιοι συνοδοί των ομάδων, να κλωτσάνε και μπάλες στον αγωνιστικό χώρο για να διακοπεί το παιχνίδι. Μετά το ματς θα αμφισβητείται ακόμα και η χρήση της τεχνολογίας (VAR). Η γραμμή του οφσάιντ μπορεί στα μάτια κάποιον να μην είναι ευθεία, αλλά τεθλασμένη ή στραβή ή καμπύλη… Υψηλόβαθμα στελέχη κάποιας ΠΑΕ, είναι πολύ πιθανό να καταγγείλει αλλοίωση του Πρωταθλήματος, να μιλήσει για παράγκες, εγκληματικές οργανώσεις και στημένους αγώνες. Κατά πάσα πιθανότητα, κανείς δε θα τους καλέσει να δώσει εξηγήσεις από κάποιο αρμόδιο όργανο, για τα λεγόμενά τους.
Στα πρωτοσέλιδα των οπαδικών αθλητικών εφημερίδων (καθαρά ελληνική επινόηση) η νίκη θα πανηγυρίζεται σαν σεξουαλική επίδοση κατά των αντιπάλων. Η ήττα σαν κατάφορη αδικία που προκλήθηκε από τις διαιτητικές αποφάσεις και διαμορφώθηκε στο παρασκήνιο. Για την ίδια φάση, άλλοι δημοσιογράφοι θα βλέπουν «χέρι» και άλλοι «πόδι». Οι «ρεπόρτερ των ομάδων» (άλλη μία ελληνική εφεύρεση) θα τσακώνονται στο ραδιόφωνο, ενώ στα αθλητικά δελτία των τηλεοπτικών δελτίων των ιδιοκτητών των ομάδων, θα γίνεται η νύκτα, μέρα.
Στα κατώτερα πρωταθλήματα (Superleague Β’, Γ’ Εθνική κ.λπ), υπάρχουν ποδοσφαιριστές απλήρωτοι και ανασφάλιστοι. Πριν μερικούς μήνες, κάποιος ποδοσφαιριστής απείλησε να αυτοκτονήσει, αν δεν του καταβάλλονταν χρήματα που του χρώσταγε μεγάλη και ιστορική ελληνική ομάδα και που το Ελληνικό Δημόσιο είχε υποσχεθεί να του αποδοθούν.
Και το κερασάκι στην τούρτα: Η υπεύθυνη για την οργάνωση και τη λειτουργία της Εθνικής Ομάδας είναι η ΕΠΟ. Η ίδια είναι και η διοργανώτρια του Κυπέλλου Ελλάδας. Δηλαδή, της διοργάνωσης, που όπως πέρσι, έτσι και φέτος θα ψάχνουμε επί μήνες να βρούμε γήπεδο κατάλληλο για να γίνει ο τελικός του Κυπέλλου και στο τέλος, κατά πάσα πιθανότητα, θα τον διοργανώσουμε στη μέση του πουθενά και χωρίς φιλάθλους. Εμείς δηλαδή, που θέλουμε να πάρουμε μέρος, το καλοκαίρι, στη μεγάλη γιορτή του ευρωπαϊκού ποδοσφαίρου, δεν είμαστε ικανοί να οργανώσουμε έναν απλό αγώνα…
Αυτό, λοιπόν, είναι το σενάριο του ελληνικού ποδοσφαίρου, που ήθελε να εκπροσωπηθεί στο EURO 2024, διά της εθνικής ομάδας. Αυτό και, ενδεχομένως, να είναι ακόμα χειρότερο, καθώς δε φτάνει όλη η παθογένεια στα αφτιά των παρατηρητών. Οι Έλληνες ποδοσφαιριστές αγωνίστηκαν επί 120 λεπτά για να αλλάξουν το σενάριο ενός αγώνα που θα μας έστελνε στα γήπεδα της Γερμανίας. Καθένας από αυτούς έδινε μία προσωπική μάχη, προκειμένου να λάβει το ελληνικό ποδόσφαιρο μία θέση, που βάσει της εικόνας του, δεν την αξίζει. Προσπάθησαν, με άλλα λόγια, να κάψουν ένα σενάριο που δύσκολα καίγεται.
Θα πει κάποιος, δηλαδή η Γεωργία έχει καλύτερο ποδόσφαιρο; Είναι δύσκολο να έχει χειρότερο ποδόσφαιρο, αλλά τίποτα δεν αποκλείεται. Το θέμα είναι με ποιους θέλουμε να συγκριθούμε και αν η επιδίωξή μας είναι να γίνουμε καλύτεροι από τους καλύτερους ή απλώς να προκριθούμε επειδή οι άλλοι είναι χειρότεροι από εμάς.
Η ιστορική εξέλιξη του EURO
Ας δούμε συνοπτικά, την εξέλιξη της διοργάνωσης του EURO, για να καταλάβουμε, ποιοι παίρνουν μέρος… Το Κύπελλο Εθνών Ευρώπης, μετέπειτα Ευρωπαϊκό Πρωτάθλημα ποδοσφαίρου, ξεκίνησε το 1960. Στις δύο πρώτες διοργανώσεις, 1960 και 1964 οι ομάδες έδιναν αγώνες νοκ-άουτ μέχρι τα ημιτελικά. Εκεί σε μονούς αγώνες (δύο ημιτελικοί και ένας τελικός) κρινόταν η διοργάνωση. Από το 1968 και μέχρι το 1992, οι ομάδες που λάμβαναν μέρος χωρίζονταν σε προκριματικούς ομίλους. Οι οκτώ που προκρίνονταν έπαιζαν στην τελική φάση. Οι θέσεις ήταν περιορισμένες, ακόμα και για τα μεγαθήρια. Πολλές φορές αποκλείονταν μεγάλες δυνάμεις όπως η Ολλανδία, η Ιταλία, Αγγλία, η ενιαία Γιουγκοσλαβία και η Σοβιετική Ένωση. Αν κάποιος τα κατάφερνε να τρυπώσει θα ήταν από θαύμα, όπως εμείς το 1980.
Από το 1996 έως το 2012 οι ομάδες που προκρίνονταν στην τελική φάση έγιναν 16. Αυτό συνέβη, διότι από τη διάλυση της Σοβιετικής Ένωσης και της Γιουγκοσλαβίας προέκυψαν πολλές νέες ομάδες. Κάποιες από αυτές ήταν και ισχυρές. Για παράδειγμα, η Ρωσία και η Ουκρανία, πήραν την κληρονομιά της ΕΣΣΔ. Η Σερβία, η Κροατία και η Σλοβενία κληρονόμησαν την ενιαία Γιουγκοσλαβία. Επομένως, ο δρόμος για την πρόκριση στα τελικά, έγινε πιο δύσβατος.
Η Εθνική Ελλάδας που προκρίθηκε και τελικά κατέκτησε το EURO του 2004, στήριξε την επιτυχία της σε μία ανέλπιστη νίκη, εκτός έδρας, επί της πανίσχυρης Ισπανίας. Σήμερα, οι ομάδες που προκρίνονται στην τελική φάση είναι είκοσι τέσσερις. Με αυτόν τον τρόπο, η ΟΥΕΦΑ εξασφαλίζει τη συμμετοχή σε όλες τις μεγάλες ομάδες και επιπλέον ανοίγει την… όρεξη σε πολλές μικρομεσαίες, που θα ήταν σχεδόν απίθανο να προκριθούν. Για παράδειγμα το 2020, έλαβαν μέρος χώρες όπως η Ουαλία και η Βόρεια Μακεδονία. Το 2016 στην τελική φάση προκρίθηκε η Αλβανία, η οποία θα λάβει φέτος και στην ερχόμενη διοργάνωση.
Για να προκριθεί κάποιος στην τελική φάση του EURO της Γερμανίας θα έπρεπε να καταλάβει μία από τις δύο πρώτες θέσεις του προκριματικού ομίλου στον οποίο συμμετείχε. Η Ελλάδα κληρώθηκε στον ίδιο όμιλο με τη Γαλλία, την Ολλανδία, την Ιρλανδία και το Γιβραλτάρ. Τερμάτισε στην τρίτη θέση και αποκλείστηκε. Ωστόσο, δίδεται και μία δεύτερη ευκαιρία, καθώς οι ομάδες που έχουν… περισσέψει και έχουν διακριθεί στο “Nations League”, παίζουν σε μονούς αγώνες τη δυνατότητα να πάρουν ένα από τα τελευταία τέσσερα εισιτήρια.
Κάπως έτσι, βρεθήκαμε να διεκδικούμε με τη Γεωργία, την πρόκρισή μας. Ως μία καλύτερη, από τις χειρότερες ομάδες που είχαν περισσέψει… Το θέμα όμως, είναι ότι με τον ίδιο ακριβώς τρόπο βρέθηκε και η Γεωργία να διεκδικεί την πρόκρισή της με αντίπαλο την ομάδα μας. Και ήταν απολύτως, φυσικό, να είναι οι παίκτες της πιο διψασμένοι για την τελική επικράτηση, πολλώ δε μάλλον που απέναντί τους δεν είχαν δα, και κανένα μεγαθήριο. Γιατί είναι σίγουρο, ότι όπως εμείς χαρήκαμε που θα διεκδικούσαμε την πρόκριση με αντίπαλο τη Γεωργία, άλλο τόσο χάρηκαν και οι Γεωργιανοί που θα διεκδικούσαν την πρόκριση εναντίον της Ελλάδα και όχι εναντίον, πχ. της Γαλλίας ή της Ολλανδίας.
Το νόημα της πρόκρισης
Η πρόκριση στην τελική φάση μίας μεγάλης ποδοσφαιρικής διοργάνωσης, όπως είναι το EURO ή το Παγκόσμιο Κύπελλο είναι μία ευκαιρία προβολής του ποδοσφαίρου κάθε χώρας. Αποφέρει μεγάλα οικονομικά οφέλη για τις εθνικές ομοσπονδίες. Πρόκειται για χρήματα, που αφενός ευνοούν την περαιτέρω επένδυση στην ανάπτυξη του ποδοσφαίρου στις χώρες αυτές και αφετέρου δίνουν το κίνητρο για την επίτευξη νέων πιο υψηλών στόχων. Επομένως, με τη διεύρυνση των ομάδων της τελικής φάσης, σε είκοσι τέσσερις, η ΟΥΕΦΑ ελπίζει στην περαιτέρω ανάπτυξη του ποδοσφαίρου σε περισσότερες χώρες.
Η Εθνική Ομάδα της Ελλάδας, όχι μόνο προκρίθηκε στην τελική φάση του Παγκοσμίου Κυπέλλου της Βραζιλίας το 2014, αλλά έφτασε και στους «16» της διοργάνωσης, όπου αποκλείστηκε (ξανά) στα πέναλτι, από την Κόστα Ρίκα. Ομοσπονδιακός προπονητής ήταν ο Φερνάντο Σάντος. Η τότε διοίκηση της ΕΠΟ, δεν ανανέωσε τη σύμβαση του Σάντος με την Ομοσπονδία, καθώς ο Πορτογάλος τεχνικός (μία από τις κορυφαίες μορφές του παγκόσμιου ποδοσφαίρου), είχε προτείνει σχέδιο ανάπτυξης των εθνικών ομάδων συνολικά, που δεν έγινε δεκτό. Την ευκαιρία άδραξε η Ομοσπονδία της Πορτογαλίας, η οποία προσέλαβε τον Σάντος, του έδωσε τη δυνατότητα να εφαρμόσει το σχέδιό του, κατέκτησε το Euro το 2016 και το Νations League το 2019… Αντιθέτως εμείς, αποτύχαμε σε όλες τις προσπάθειες που κάναμε να προκριθούμε σε Euro ή Μουντιάλ. Μάλιστα, το 2016, στα προκριματικά του Ευρωπαϊκού Πρωταθλήματος, μάλιστα καταλήξαμε τελευταίοι στον προκριματικό όμιλο, πίσω από τη Φιλανδία και τα νησιά Φερόε!
Το καλό σενάριο
Αν υποθέσουμε λοιπόν, ότι το σενάριο άλλαζε και η κεφαλιά του Μαυροπάνου κατέληγε στα δίχτυα. Πιστεύει κανείς ότι θα άλλαζε και η εικόνα του ελληνικού ποδοσφαίρου; Θυμίζουμε ότι, το 2004 έγινε πραγματικότητα το καλύτερο σενάριο επιστημονικής αθλητικής φαντασίας, που θα μπορούσε να υπάρξει: η Εθνική Ελλάδας, το 2004, αναδείχθηκε Πρωταθλήτρια Ευρώπης. Και όμως, από το 2004 έως σήμερα, το ελληνικό ποδόσφαιρο, όχι μόνο δεν βελτιώθηκε, αλλά έγινε πολύ χειρότερο.
Άρα, ένα εύστοχο πέναλτι παραπάνω ή ένα δοκάρι λιγότερο, αλλάζει την ιστορία ενός αγώνα, αλλά δεν αλλάζει την ουσία. Και για να είμαστε και ειλικρινείς με τον εαυτό μας… Οι μόνοι που στεναχωρήθηκαν πραγματικά το βράδυ της περασμένης Τρίτης, ήταν ο Τάσος Μπακασέτας, ο Γιώργος Γιακουμάκης και τα υπόλοιπα παιδιά, με τον προπονητή τους. Για τους υπόλοιπους, αν μας ρωτούσαν, αν προτιμούσαμε να περάσει η Εθνική στο Euro ή να πάρει η ομάδα μας το Πρωτάθλημα (με οποιονδήποτε τρόπο), θα διαλέγαμε το δεύτερο.
Στο σενάριο του αγώνα της Τιφλίδας που χάθηκε, δικαίωμα παρέμβασης είχαν μόνο ο Πογέτ και τους παίκτες της Εθνικής, τους οποίους και ευχαριστούμε. Όλοι οι υπόλοιποι, Πολιτεία, Ομοσπονδία, παράγοντες, ΜΜΕ, φίλαθλοι, από τη στιγμή που δεν κάνουμε τίποτα για να αλλάξουμε το κακό σενάριο του ελληνικού ποδοσφαίρου, δεν έχουμε δικαίωμα, όχι να στεναχωριόμαστε, αλλά ούτε καν να μιλάμε.
(Ο Κώστας Καρβουναρίδης είναι Δικηγόρος – Διεθνές Μάστερ Αθλητικού Δικαίου και Μάνατζμεντ / Διεθνές Κέντρο Αθλητικών Σπουδών – CIES –FIFA)
