Νέους κανόνες στη λειτουργία των Ανανεώσιμων Πηγών Ενέργειας και των Φορέων Σωρευτικής Εκπροσώπησης θεσπίζει η Ρυθμιστική Αρχή Αποβλήτων, Ενέργειας και Υδάτων (ΡΑΑΕΥ), επιχειρώντας να περιορίσει τις απότομες μεταβολές στην ηλεκτροπαραγωγή που μπορούν να προκαλέσουν σοβαρά προβλήματα ευστάθειας στο ηλεκτρικό σύστημα, ακόμη και γενικευμένες διακοπές ηλεκτροδότησης.
Με την απόφαση Ε-217/2026, η οποία δημοσιεύθηκε σήμερα στο ΦΕΚ, τροποποιείται ο Κανονισμός Αγοράς Εξισορρόπησης, με βασικό άξονα την εφαρμογή ελεγχόμενων μεταβολών της παραγωγής και την ενίσχυση των μηχανισμών συμμόρφωσης.
Οι εισηγήσεις του ΑΔΜΗΕ και οι κίνδυνοι για το ηλεκτρικό σύστημα
Η παρέμβαση της ΡΑΑΕΥ έρχεται έπειτα από σχετικές εισηγήσεις του Ανεξάρτητου Διαχειριστή Μεταφοράς Ηλεκτρικής Ενέργειας (ΑΔΜΗΕ), ο οποίος έχει επισημάνει τους κινδύνους που δημιουργούνται από τις αιφνίδιες αυξομειώσεις της παραγωγής των ΑΠΕ, ιδιαίτερα σε περιόδους μηδενικών ή αρνητικών τιμών στη χονδρεμπορική αγορά.
ΔΙΑΒΑΣΤΕ ΕΠΙΣΗΣ
Σύμφωνα με τον Διαχειριστή, τα τελευταία δύο χρόνια έχουν καταγραφεί στην Ελλάδα περιπτώσεις κατά τις οποίες σταθμοί ΑΠΕ περιόρισαν αυτοβούλως την παραγωγή τους μέσα σε λίγα δευτερόλεπτα, έπειτα από ενημέρωση των Φορέων Σωρευτικής Εκπροσώπησης που τους εκπροσωπούν στην αγορά.
Οι πρακτικές αυτές μπορούν να προκαλέσουν αιφνίδια απώλεια σημαντικών ποσοτήτων ηλεκτρικής ενέργειας, δημιουργώντας συνθήκες αντίστοιχες με ταυτόχρονη βλάβη κρίσιμων υποδομών. Ο ΑΔΜΗΕ προειδοποιεί ότι η αβεβαιότητα ως προς τον χρόνο και το μέγεθος των περικοπών δυσχεραίνει τον προγραμματισμό των μονάδων, αυξάνει τις ανάγκες διατήρησης εφεδρειών και δημιουργεί άμεσο κίνδυνο μπλακάουτ.
Το μπλακάουτ στην Ισπανία και η δεκάλεπτη μεταβολή παραγωγής
Ιδιαίτερη βαρύτητα δίνεται στο εκτεταμένο μπλακάουτ που σημειώθηκε στην Ισπανία στις 28 Απριλίου 2025, το οποίο επικαλείται ο ΑΔΜΗΕ στην εισήγησή του. Σύμφωνα με την αναφορά του Διαχειριστή στην επίσημη ισπανική έκθεση, οι απότομες μεταβολές της παραγωγής από φωτοβολταϊκά πάρκα αποτέλεσαν κρίσιμο παράγοντα στην κατάρρευση του ισπανικού ηλεκτρικού συστήματος.
Στο πλαίσιο αυτό, η ΡΑΑΕΥ υιοθετεί την εφαρμογή δεκάλεπτης περιόδου γραμμικής μεταβολής της ενεργού ισχύος για τις περιπτώσεις που καλύπτονται από το νέο πλαίσιο.
Τα όρια ανοχής και οι κυρώσεις για τις ΑΠΕ
Ειδικότερα, όταν οι παραγωγοί ΑΠΕ μεταβάλλουν με δική τους πρωτοβουλία την παραγωγή τους, χωρίς σχετική εντολή του ΑΔΜΗΕ ή του ΦοΣΕ, υποχρεούνται να ακολουθούν συγκεκριμένο προφίλ σταδιακής μεταβολής, το οποίο ξεκινά πέντε λεπτά πριν από την αντίστοιχη Περίοδο Εκκαθάρισης Αποκλίσεων.
Προβλέπονται όρια ανοχής 5% για τις ανοδικές και 3% για τις καθοδικές μεταβολές, καθώς και δυνατότητα ελέγχων και επιβολής χρεώσεων μη συμμόρφωσης.
Τι αλλάζει για τους Φορείς Σωρευτικής Εκπροσώπησης
Οι αλλαγές επηρεάζουν και τους Φορείς Σωρευτικής Εκπροσώπησης, καθώς επιδιώκεται οι εντολές μεταβολής της παραγωγής να εκτελούνται συντονισμένα, με αξιοποίηση συστημάτων τηλεποπτείας, τηλελέγχου και ανταλλαγής δεδομένων σε πραγματικό χρόνο.
Παράλληλα, προβλέπεται αναπροσαρμογή των Προγραμμάτων Αγοράς κατά την εκκαθάριση των αποκλίσεων, ώστε να λαμβάνεται υπόψη η δεκάλεπτη περίοδος μεταβολής και να δημιουργούνται οικονομικά κίνητρα για ομαλότερη λειτουργία. Ειδικές προβλέψεις περιλαμβάνονται για τη βιομηχανική απόκριση ζήτησης, μετά τις επιφυλάξεις που διατυπώθηκαν στη δημόσια διαβούλευση.
Ειδικές προβλέψεις για τη βιομηχανική απόκριση ζήτησης
Για συγκεκριμένα χαρτοφυλάκια κατανεμόμενου φορτίου ισχύος τουλάχιστον 100 MW προβλέπεται γραμμική μεταβολή 7,5 λεπτών, με όριο ανοχής 33%.
Η ΡΑΑΕΥ κρίνει ότι οι παρεμβάσεις είναι αναγκαίες για την ασφαλή λειτουργία του συστήματος, ενώ η εφαρμογή τους συνδέεται με την επιχειρησιακή ετοιμότητα του Διαχειριστή και τις απαιτούμενες τεχνικές προσαρμογές.
