Γνωμοδότηση του Νομικού Συμβουλίου του Κράτους ανοίγει τον δρόμο για την άρση πολύχρονων εμποδίων στην υλοποίηση πολεοδομικών έργων και στην άσκηση ιδιοκτησιακών δικαιωμάτων.
Σύμφωνα με την υπ’ αριθμ. 98/2024 γνωμοδότηση, που εκδόθηκε κατόπιν σχετικού ερωτήματος του Υπουργείου Περιβάλλοντος και Ενέργειας, η μεταγραφή μιας κυρωμένης Πράξης Εφαρμογής δεν είναι απαραίτητη προϋπόθεση για τη σύνταξη διορθωτικών πράξεων, τη βεβαίωση εισφορών σε χρήμα ή την έκδοση οικοδομικών αδειών. Η απόφαση, η οποία βασίζεται στην ερμηνεία του άρθρου 12 του ν. 1337/1983, τονίζει ότι η πράξη εφαρμογής μετά την κύρωσή της είναι δεσμευτική και αμετάκλητη, ενώ η μεταγραφή της περιορίζεται στην καταγραφή εμπράγματων μεταβολών και όχι στην ισχύ της πράξης καθαυτής.
Το ΝΣΚ αποσαφηνίζει ότι η μεταγραφή αφορά μόνο την απόδοση των εμπράγματων δικαιωμάτων στους ιδιοκτήτες και δεν δεσμεύει τη Διοίκηση από το να εφαρμόσει την κυρωμένη Πράξη Εφαρμογής στο πλαίσιο των αρμοδιοτήτων της. Επιπλέον, επισημαίνει πως όπου ο νομοθέτης επιθυμεί να συνδέσει τη μεταγραφή με άλλες ενέργειες, το ορίζει ρητά – όπως συμβαίνει στην περίπτωση δημόσιων ακινήτων και επενδυτικών σχεδίων, σύμφωνα με τον ν. 3986/2011.
Ενδεικτικές είναι δύο χαρακτηριστικές περιπτώσεις που εξετάστηκαν από το ΝΣΚ. Στη Λευκάδα, στην περιοχή των οικισμών Νυδρίου και Μεγάλου Αυλακίου, κυρώθηκε το 2019 η Πράξη Εφαρμογής 6/2018, η οποία αφορούσε και διορθώσεις προηγούμενων πολεοδομικών πράξεων. Παρά την κύρωση, η πράξη δεν είχε μεταγραφεί μέχρι το 2021, με αποτέλεσμα να προκύψουν ερωτήματα για το αν μπορεί να μεταγραφεί μεμονωμένη ιδιοκτησία. Η αρμόδια υπηρεσία υποστήριξε ότι κάτι τέτοιο είναι εφικτό, ωστόσο επεσήμανε ότι η μερική μεταγραφή δεν επιλύει συνολικά τα προβλήματα από την καθυστέρηση.
Αντίστοιχα, στα Γρεβενά, κυρωμένες Πράξεις Εφαρμογής του 2011 για την επέκταση του σχεδίου πόλης δεν είχαν μεταγραφεί. Ιδιοκτήτριες ακινήτων διαμαρτυρήθηκαν πως η καθυστέρηση αυτή εμποδίζει την αξιοποίηση των περιουσιών τους και επιδρά αρνητικά στην ανάπτυξη της περιοχής. Ο Δήμος απέδωσε την καθυστέρηση στην ανάγκη εναρμόνισης των πράξεων με τα δεδομένα του Κτηματολογίου.
