Σημαντικές αλλαγές στις τελωνειακές διαδικασίες φέρνει η λειτουργία των νέων Τελωνειακών Ελεγκτικών Κέντρων (ΤΕΚ) και την εφαρμογή νέων κανόνων για την υποβολή και τον έλεγχο τελωνειακών παραστατικών. Οι νέες ρυθμίσεις τέθηκαν σε ισχύ από την Ανεξάρτητη Αρχή Δημοσίων Εσόδων (ΑΑΔΕ) και στοχεύουν στη βελτίωση της διαφάνειας, της αποτελεσματικότητας και της ταχύτερης διεκπεραίωσης των τελωνειακών διαδικασιών.
Η δημιουργία των ΤΕΚ σηματοδοτεί την κεντρικοποίηση του τελωνειακού ελέγχου, με δύο βασικά κέντρα να αναλαμβάνουν το έργο της επεξεργασίας και του ελέγχου των τελωνειακών παραστατικών. Το πρώτο, το ΤΕΚ Αττικής, τέθηκε σε λειτουργία στις 10 Φεβρουαρίου, ενώ το αντίστοιχο κέντρο στη Θεσσαλονίκη θα ακολουθήσει σε μεταγενέστερο χρόνο. Τα νέα κέντρα θα διαχειρίζονται τις δηλώσεις εισαγωγής, βεβαιώνοντας και ελέγχοντας την ορθή καταβολή δασμών, Ειδικού Φόρου Κατανάλωσης (ΕΦΚ), ΦΠΑ και άλλων σχετικών φόρων και τελών.
Παράλληλα, οι διαδικασίες υποβολής των τελωνειακών εγγράφων αλλάζουν, με την ηλεκτρονική υποβολή να καθίσταται πλέον υποχρεωτική. Οι δηλώσεις θα περνούν από αυτοματοποιημένη ανάλυση κινδύνου, προκειμένου να προσδιοριστεί εάν απαιτείται πρόσθετος έλεγχος. Μια από τις βασικές αλλαγές αφορά τη Δήλωση Ειδικού Φόρου Κατανάλωσης (ΔΕΦΚ), η οποία θα περιλαμβάνει νέο στάδιο "Υπό Επισύναψη Δικαιολογητικών", με προθεσμία 30 λεπτών για την προσκόμιση των απαιτούμενων εγγράφων. Παράλληλα, όταν απαιτείται καταβολή φόρων, η δήλωση θα μεταβαίνει αυτόματα σε κατάσταση "Υπό πληρωμή", επιταχύνοντας τη διαδικασία.
Οι αλλαγές προβλέπουν επίσης την εισαγωγή ενός μηχανισμού ηλεκτρονικής αμφισβήτησης της δασμολογητέας αξίας, δίνοντας τη δυνατότητα στους συναλλασσόμενους να προσφύγουν στην Πρωτοβάθμια Επιτροπή Τελωνειακής Αμφισβήτησης, χωρίς να απαιτείται φυσική παρουσία.
Η ΑΑΔΕ ενισχύει τους ελέγχους μέσω ενός προηγμένου ηλεκτρονικού συστήματος ανάλυσης κινδύνου, το οποίο θα καθορίζει εάν μια συναλλαγή απαιτεί επιπλέον έλεγχο εγγράφων ή φυσική επιθεώρηση των εμπορευμάτων. Στην περίπτωση που κριθεί απαραίτητος ο φυσικός έλεγχος, οι εισαγωγείς θα πρέπει να παρίστανται κατά την εξέταση των προϊόντων τους.
Η εφαρμογή του νέου μοντέλου ελέγχου θα γίνει σταδιακά, με το ΤΕΚ Αττικής να ενσωματώνει περισσότερα τελωνεία έως τις 30 Μαΐου 2025.
