Το «κενό» στην εφαρμογή της νομοθεσίας έχει δημιουργήσει χώρο για νέα φαινόμενα παρανομίας, καθώς πλέον, αντί η παρεχόμενη εργασία να αμείβεται με «δελτίο παροχής υπηρεσιών» που πλέον κοστίζει περισσότερο, να καλύπτεται από τους «τίτλους κτήσης» καθώς μέχρι να ξεκαθαριστεί τι ισχύει, παραμένει χωρίς εισφορές.
Αναλυτικά, στο νόμο Κατρούγκαλου που ψηφίστηκε πριν από 15 μήνες αλλά και στις εγκυκλίους του υπουργείου Εργασίας που εκδόθηκαν στη συνέχεια, αναφέρεται ότι θα πρέπει να καταβάλλεται ασφαλιστική εισφορά βάσει του άρθρου 39 δηλαδή αντίστοιχη αυτής που καταβάλλουν οι ελεύθεροι επαγγελματίες, για εισόδημα που προέρχεται από την άσκηση ελευθέρου επαγγέλματος και για το οποίο εκδίδονται δελτία παροχής υπηρεσιών, τιμολόγια ή αποδείξεις επαγγελματικής δαπάνης.
Δηλώσεις όμως στελεχών του υπουργείου Εργασίας δημιούργησαν σύγχυση, αλλά και προσδοκίες ελάφρυνσης καθώς αφέθηκε να εννοηθεί ότι δεν θα έχουν υποχρέωση καταβολής εισφορών, δεν θα λάβουν ειδοποιητήριο και δεν θα υποβάλλουν Αναλυτικές Περιοδικές Δηλώσεις (ΑΠΔ) όσοι αμείβονται με τίτλο κτήσης (πρώην απόδειξη επαγγελματικής δαπάνης).
Ειδικοί της κοινωνικής ασφάλισης εκτιμούν ότι η πρόθεση αυτή ανοίγει παράθυρο για την εξαίρεση όσων αμείβονται με τίτλους κτήσης για κάποιες περιστασιακές και χωρίς μόνιμο χαρακτήρα εργασίες, από ένα σημαντικό βάρος καταβολής εισφορών τουλάχιστον 26,95%. Δημιουργεί όμως παράλληλα και συνθήκες υποκατάστασης της αμοιβής με δελτίο παροχής υπηρεσιών από αυτή την αμοιβής με τον συγκεκριμένο τρόπο, ώστε να υπάρχει σημαντική ασφαλιστική ελάφρυνση.
Είναι ενδεικτικό ότι το επιτρεπόμενο όριο αμοιβής με το συγκεκριμένο τρόπο είναι πολύ πάνω από την πληρωμή 12 μισθών με τα κατώτατα όρια, γεγονός που ανοίγει διάπλατα το δρόμο για νέους τρόπους υποκατάστασης της εξαρτημένης μισθωτής εργασίας από φθηνότερες μορφές.
Στη Γενική Γραμματεία Κοινωνικής Ασφάλισης έχει συσταθεί επιτροπή για την αντιμετώπιση του θέματος, χωρίς ακόμη να έχει καταλήξει σε οριστική απόφαση ώστε να εκδοθεί η αναμενόμενη εγκύκλιος. Ξεκαθαρίζεται πάντως, ότι δεν θα εξαιρεθεί κανένας μισθωτός ή ελεύθερος επαγγελματίας εφόσον έχει εισόδημα από επαγγελματική δραστηριότητα, ανεξάρτητα από το ποσό που εισπράττει μέσω απόδειξης δαπάνης.
Το πρόβλημα έγκειται κυρίως στο τι θα ισχύσει για τους άνεργους ή τους συνταξιούχους, που δεν έχουν άλλη επαγγελματική δραστηριότητα και αποκτούν άπαξ, εισόδημα μέσω τίτλου κτήσης, για κάποια περιστασιακή υπηρεσία που παρείχαν. Πρόβλημα υπάρχει και για το πως το ποσό αυτό, αν τελικά επιλεγεί η λύση της καταβολής εισφοράς, θα αντιμετωπιστεί ασφαλιστικά. Δηλαδή, σε τι ασφαλιστικό χρόνο θα αντιστοιχεί η αμοιβή.
Ειδικά για το τρέχον έτος και καθώς ο υπολογισμός των εισφορών γίνεται με βάση τα εισοδήματα του 2015 και στη συνέχεια του 2016, πληρωμές εισφορών για τους τίτλους κτήσης παρελθόντων ετών είναι πολύ δύσκολο να υπολογιστούν. Άλλωστε, δεν υπάρχει ειδικός κωδικός που να δηλώνονται τα συγκεκριμένα εισοδήματα, κάτι που αναμένεται να αλλάξει από τον επόμενο χρόνο.
Λογιστές και φοροτεχνικά γραφεία ζητούν από το υπουργείο Εργασίας να προχωρήσει άμεσα στην τροποποίηση του Νόμου ώστε ρητά να συμπεριλάβει ή να εξαιρέσει τους τίτλους κτήσης από τις ασφαλιστικές εισφορές και στη συνέχεια να εκδώσει την εγκύκλιο. Μάλιστα, έχουν ήδη κατατεθεί εισηγήσεις ώστε το θέμα της περιστασιακής εργασίας, να λυθεί με το εργόσημο και να περιοριστούν έτσι οι τίτλοι κτήσης, όπου δεν υποκρύπτεται εξαρτημένη εργασία.
