Ενώ «τρέχει» το νέο τελεσίγραφο του κουαρτέτου προς την κυβέρνηση να καταγράψει τους τελικούς συμβιβασμούς της στα εκκρεμή ζητήματα της αξιολόγησης, ώστε να υπάρχει σχέδιο τεχνικής συμφωνίας μέχρι το EuroWorkingGroup της προσεχούς Πέμπτης και- «ιδανικά» κατά την Κομισιόν- μια συμφωνία στο Eurogroup της 7ης Απριλίου, το χρονοδιάγραμμα με βάση το οποίο κινείται το ΔΝΤ είναι πολύ… χαλαρότερο. Ενδεχομένως υπερβαίνει τον Ιούνιο.
Ως γνωστόν, η κυβέρνηση κινείται με την προσδοκία ότι, εφόσον επιτευχθεί σύγκλιση με το κουαρτέτο, και ιδιαίτερα με τις απαιτήσεις του ΔΝΤ στις οποίες συγκλίνουν… επικίνδυνα η ΕΚΤ και ο ESM, θα ανοίξει ο δρόμος για να συζητηθούν και τα «πολιτικά ζητήματα», δηλαδή το χρέος, τα πλεονάσματα μετά το 2018 και ο ρόλος του ΔΝΤ στο πρόγραμμα, στην εαρινή σύνοδο του Ταμείου, 21-23 Απριλίου στην Ουάσιγκτον. Κάπως έτσι περιέγραψε τον κυβερνητικό σχεδιασμό χθες ο αντιπρόεδρος της κυβέρνησης Γ. Δραγασάκης, μιλώντας σε εκδήλωση που οργάνωσε το Γραφείο Κρατικού Προϋπολογισμού της Βουλής.
Ωστόσο, το ΔΝΤ δεν πρόκειται να αποφασίσει τίποτε σχετικά με τη συμμετοχή του σε δανεισμό της Ελλάδας το επόμενο τρίμηνο. Κι αυτό γιατί τον Ιούνιο αναμένεται έκθεση που ανέλαβε να συντάξει το προσωπικό του ΔΝΤ, βάσει εντολής του Εκτελεστικού Συμβουλίου του, για τους όρους που στο εξής το Ταμείο θα εμπλέκεται σε διασώσεις κρατών – μελών νομισματικών ενώσεων. Η έκθεση αυτή βασίζεται στις παρατηρήσεις που έκανε το Ανεξάρτητο Γραφείο Αξιολόγησης του ΔΝΤ για την εμπειρία εφαρμογής των Μνημονίων σε Ελλάδα, Ιρλανδία και Πορτογαλία.
Όλα υπό την έγκριση του Εκτελεστικού Συμβουλίου
Σύμφωνα με το πλάνο εφαρμογής των κατευθύνσεων που έδωσαν οι εκτελεστικοί διευθυντές του ΔΝΤ στην τελευταία συνεδρίαση (αρχές Φεβρουαρίου) και δόθηκε στη δημοσιότητα πριν μερικές μέρες, το Ταμείο θα πρέπει:
- Να διαμορφώσει μηχανισμούς και διαδικασίες που θα ελαχιστοποιούν «το πεδίο πολιτικής επιρροής στις ανεξάρτητες τεχνικές αναλύσεις του».
- Να μην επιτρέπει καμιά αλλαγή στις μεταρρυθμίσεις που συμφωνούνται στο πλαίσιο ενός προγράμματος «χωρίς προηγουμένως να έχουν εξεταστεί προσεκτικά από το Εκτελεστικό Συμβούλιο».
- Να ανασχεδιάσει τους όρους υπό τους οποίους θα συμμετέχει σε προγράμματα διάσωσης χωρών που είναι μέλη νομισματικών ενώσεων, έτσι ώστε «να μην ισχύουν διαφορετικά κριτήρια για την Ευρωζώνη» και σε κάθε περίπτωση η οποιαδήποτε διαφοροποίηση στα κριτήρια να γίνεται «κατόπιν προσεκτικής εξέτασης από το Εκτελεστικό Συμβούλιο».
Ο χρόνος απλώνεται μέχρι τις γερμανικές εκλογές
Η εισήγηση των τεχνοκρατών του ΔΝΤ για το τελευταίο κρίσιμο πεδίο ορίστηκε για τον προσεχή Ιούνιο. Και προφανώς η απαίτηση εκφράζει τις πιέσεις αρκετών χωρών, ενδεχομένως και των ΗΠΑ, να ενισχύσουν τον πολιτικό έλεγχο της εμπλοκής του ΔΝΤ στην Ευρωζώνη. Επομένως, πρέπει να θεωρείται δεδομένο ότι, ανεξάρτητα από τη στάση του στην αξιολόγηση, το ΔΝΤ δεν πρόκειται να πάρει απόφαση συμμετοχής στον δανεισμό της Ελλάδας πριν διαμορφώσει τους νέους κανόνες του. Πόσους μήνες μπορεί να απαιτήσει αυτό; Ίσως να εξαντλήσει τον χρόνο μέχρι τις γερμανικές εκλογές, πράγμα εξαιρετικά βολικό για την καγκελάριο Μέρκελ που δεν θα χρειαστεί να διατυπώσει προεκλογικά καμιά σαφή υπόσχεση για την ελάφρυνση του ελληνικού χρέους και την εφαρμογή των λεγόμενων μεσοπρόθεσμων μέτρων. Άρα, ακόμη κι αν η κυβέρνηση κάνει τις μεγαλύτερες δυνατές υποχωρήσεις για να υπάρξει «τεχνική συμφωνία» στις 7 Απριλίου, η εκκρεμότητα του ρόλου του ΔΝΤ είναι απίθανο να κλείσει στις 21-23 Απριλίου στην Ουάσιγκτον. Εκεί μπορεί απλώς να συμφωνηθεί το πολιτικό πλαίσιο της μελλοντικής του συμμετοχής.
Αυτό σημαίνει ότι για αρκετούς μήνες ακόμη το ΔΝΤ θα συνεχίσει τον ρόλο του τεχνικού συμβούλου, κι είναι ένα ερώτημα αν αυτός ο ατελής ρόλος ικανοποιεί τον Β. Σόιμπλε και τους συμμάχους τους που θυμίζουν με κάθε ευκαιρία πως «χωρίς ΔΝΤ δεν υπάρχει πρόγραμμα ούτε δόση». Θεωρητικά, η γερμανική ηγεσία θα συμβιβαστεί με τον ατελή ρόλο, άλλωστε αυτό περίπου είναι το πλαίσιο που έχουν συμφωνήσει Μέρκελ και Λαγκάρντ.
De facto επέκταση του τρίτου Μνημονίου
Ωστόσο, αυτό έχει μια σημαντική παρενέργεια: εφόσον το ΔΝΤ, βάσει του «καλού» σεναρίου, αποφασίσει να δανειοδοτήσει την Ελλάδα έστω και με μικρό ποσό (τα 5-6 δισ. ευρώ που υπολογίζει ο γερμανικός τύπος, ή τα «απομεινάρια του δεύτερου μνημονίου» για τα οποία μιλάει η Λαγκάρντ), το ξεχωριστό Μνημόνιο που θα υπογράψει η κυβέρνηση με το Ταμείο (MEFP) δεν είναι δυνατό να έχει διάρκεια λίγων μηνών, μέχρι τον Ιούνιο του 2018 που λήγει το τρίτο Μνημόνιο. Η ελάχιστη διάρκεια που μπορεί να έχει ενάμιση χρόνος, μέχρι τέλος 2019, πράγμα που οδηγεί σε μια de facto επέκταση του τρίτου Μνημονίου εν συνόλω ως το απώτατο όριο του τρέχοντος εκλογικού κύκλου, αν βέβαια αυτός εξαντληθεί.
