Πρόκειται για τα ζητήματα του ΕΚΑΣ και του τρόπου με τον οποίο θα γίνεται από 1.1.17 η καταβολή ασφαλιστικών εισφορών για ελεύθερους επαγγελματίες και αυτοαπασχολούμενους. Στο σκέλος του ΕΚΑΣ, η δέσμευση της ελληνικής πλευράς είναι απλή, αλλά οδυνηρή: Πρέπει να εκδοθεί η επίμαχη Κοινή Υπουργική Απόφαση (ΚΥΑ), των υπουργείων Οικονομικών και Εργασίας, πριν από την επόμενη καταβολή των συντάξεων του μηνός Ιανουαρίου, που είναι προγραμματισμένο να γίνει στις 20 και στις 22 Δεκεμβρίου.
Άρα, είναι ζήτημα ημερών για να μάθουν οι περίπου 250.000 χαμηλοσυνταξιούχοι πόσο θα μειωθεί το βοήθημα που θα εισπράττουν κατά την επόμενη χρονιά. Σε κάθε περίπτωση, στόχος του υπουργείου Εργασίας είναι να μην υπάρξει περικοπή, αλλά μείωση του ποσού που θα χορηγείται στους δικαιούχους. Σύμφωνα με τα στοιχεία που έχουν εγγραφεί στον προϋπολογισμό, το ΕΚΑΣ πρέπει να μειωθεί κατά 440 εκατ. ευρώ για το επόμενο έτος. Το υπουργείο Εργασίας, διαπιστώνει ότι είναι τέτοιο το ύψος δαπάνης που πρέπει να μειωθεί, που πλέον θεωρείται πιθανό να προκύψει μείωση ΕΚΑΣ που θα φτάσει ή ακόμα χειρότερα θα υπερβεί το 50%. Με δεδομένο ότι οι σημερινές κατηγορίες είναι τα 57,5 ευρώ, τα 115 ευρώ, τα 172,5 ευρώ και τα 230 ευρώ, μια μείωση της τάξης του 50%, θα δημιουργήσει νέες κατηγορίες στα 28,75 ευρώ, στα 57,5 ευρώ, στα 86,2 ευρώ και στα 115 ευρώ, ανάλογα με το μηνιαίο εισόδημα των δικαιούχων. Έτσι και αλλιώς, η διαδικασία αυτή δεν είναι τίποτα περισσότερο, παρά το επόμενο βήμα, για την οριστική κατάργηση του ΕΚΑΣ, που έχει συμφωνηθεί να πραγματοποιηθεί έως το τέλος του 2019.
Στο σκέλος των εισφορών για ελεύθερους επαγγελματίες και αυτοαπασχολούμενους, το πρόβλημα που εντοπίζουν οι θεσμοί εστιάζεται στα εισοδήματα επί των οποίων θα γίνεται η παρακράτηση. Με δεδομένο ότι έχει θεσμοθετηθεί να ισχύσει από 1.1.17 και μετά εισφορά 20% επί των εισοδημάτων των ελεύθερων επαγγελματιών και των αυτοαπασχολούμενων για κύρια σύνταξη και 6,95% για υγεία, οι θεσμοί θέλουν να επιβάλλεται στο πραγματικό εισόδημα και όχι στο καθαρό φορολογητέο, όπως είναι η επιθυμία του υπουργείου Εργασίας. Ο λόγος είναι ότι εκφράζονται ανοιχτά φόβοι για κίνδυνο σημαντικής απώλειας εσόδων από τη συγκεκριμένη διαδικασία και άρα, οι θεσμοί πιστεύουν ότι έτσι μπορεί να περιοριστεί κάπως το πρόβλημα. Μένει να διαπιστωθεί με ακρίβεια πώς θα λειτουργήσει το μοντέλο της παρακράτησης εισφορών από το εισόδημα των επαγγελματιών τη νέα χρονιά και να καθοριστεί μέσα από σχετική εγκύκλιο, που ακόμα δεν έχει εκδοθεί. Η σκέψη που υπάρχει στο υπουργείο Εργασίας είναι να προκύψει για το α’ εξάμηνο του 2017, σύμφωνα με τα εισοδήματα του 2015 και για το β’ εξάμηνο, σύμφωνα με τα εισοδήματα του 2016, όπως θα έχουν αποτυπωθεί στις νέες φορολογικές δηλώσεις.
