Η «Black Friday» θεσπίστηκε στις ΗΠΑ και εορτάζεται σε αρκετές χώρες, την τέταρτη Παρασκευή του Νοεμβρίου και είναι μια ημέρα όπου τα καταστήματα πραγματοποιούν πολύ μεγάλες εκπτώσεις έως 80%.
«Να θυμόμαστε ότι και κατά τη διάρκεια των προσφορών, τα δικαιώματά μας ως καταναλωτές εξακολουθούν να ισχύουν στο ακέραιο» δήλωσε στο ΑΠΕ-ΜΠΕ η αναπληρωτής συνήγορος Καταναλωτή και διευθύντρια του Ευρωπαϊκό Κέντρο Καταναλωτή Ελλάδας, Αθηνά Κοντογιάννη.
Όπως τόνισε η κ. Κοντογιάννη: «Σύμφωνα με τον Κώδικα Δεοντολογίας για την προστασία του καταναλωτή στις περιπτώσεις των προσφορών, των εκπτώσεων και των προωθητικών ενεργειών, προσφορές μπορούν να γίνονται σε όλη τη διάρκεια του έτους, εκτός από τις περιόδους των εκπτώσεων και αφορούν συγκεκριμένα προϊόντα ή προϊόντα ορισμένης κατηγορίας, σε κάθε περίπτωση κάτω από το 50% του συνόλου των ειδών που διαθέτει το κατάστημα. Βεβαίως, οι πλασματικές προσφορές είναι παράνομες και απαγορεύονται, γι? αυτό και οι καταναλωτές πρέπει να είναι προσεκτικοί και προτείνεται να κάνουν σύγκριση τιμών πριν και μετά την περίοδο των προσφορών. Να θυμόμαστε ότι και κατά τη διάρκεια των προσφορών, τα δικαιώματά μας ως καταναλωτών εξακολουθούν τα ισχύουν στο ακέραιο. Η Ανεξάρτητη Αρχή "Συνήγορος του Καταναλωτή" και το Ευρωπαϊκό Κέντρο Καταναλωτή Ελλάδας είναι στη διάθεση των καταναλωτών για την επίλυση τυχόν προβλημάτων».
Μεγάλη συμμετοχή εμπόρων και επιχειρήσεων
Μεταξύ των επιχειρήσεων που δραστηριοποιούνται στην ελληνική αγορά και έχουν ανακοινώσει ότι θα συμμετάσχουν στην «Black Friday», είναι τα εμπορικά κέντρα River West και Athens Metro Mall, τα εκπτωτικά χωριά στα Σπάτα McArthurGlen και Smart Park, οι αλυσίδες τεχνολογικών προϊόντω και Πλαίσιο, η αλυσίδα καταστημάτων ΓΕΡΜΑΝΟΣ, η αλυσίδα ηλεκτρικών και ηλεκτρονικών συσκευών Media Markt, η αλυσίδα επίπλων ΕΝΤΟΣ, η αλυσίδα οικιακού εξοπλισμού JYSK, η αλυσίδα κοσμημάτων και αξεσουάρ Folli Follie, η GAP, τα Marks and Spencer και πολλές ακόμα εμπορικές επιχερήσεις (αλυσίδες ή εμπορικά καταστήματα).
Σημαντικό εργαλείο προώθησης της «Black Friday» για τις εμπορικές επιχειρήσεις είναι τα κοινωνικά δίκτυα, μέσω των οποίων ενημερώνουν τους καταναλωτές για τις προσφορές των προϊόντων τους.
Σύμφωνα με τις προσφορές που έχουν ανακοινωθεί, το ποσοστό των εκπτώσεων θα φτάνει έως 80% από την αρχική τιμή (όχι τη χαμηλή τιμή outlet που ισχύει ήδη στο εκπτωτικό χωριό) με έως και 40% έκπτωση από την τιμή outlet.
Η πρώτη αλυσίδα που ξεκίνησε από την περασμένη εβδομάδα σχετική διαφημιστική καμπάνια είναι τα Public. Συγεκριμένα, στην ιστοσελίδα της αλυσίδας οι μέρες μετρούν αντίστροφα προτρέποντας τους καταναλωτές να πάνε στα καταστήματα Public για να προμηθευτούν προϊόντα σε δελεαστικές τιμές.
Η δανέζικη αλυσίδα ειδών για το σπίτι JYSK ανακοίνωσε ότι αναμένει ρεκόρ προσέλευσης πελατών. Προκειμένου να δώσει σε ακόμα περισσότερους πελάτες την ευκαιρία να εκμεταλλευτούν τις πιο σημαντικές προσφορές η εταιρεία επεκτείνει για όλο το διάστημα 24-27 Νοεμβρίου τη διάρκεια ισχύος των «Black Friday» προσφορών της. Παράλληλα το e-shop, JYSK.gr θα λειτουγήσει στο ίδιο κλίμα ενώ για πρώτη φορά η JYSK θα λανσάρει την Cyber Monday (Διαδικτυακή Δευτέρα), αμέσως μετά το Σαββατοκύριακο της «Black Friday», με προσφορές σε προϊόντα που είναι αποκλειστικά διαθέσιμα online και δεν διατίθενται στα φυσικά καταστήματα της JYSK. Επιπλέον, η JYSK έχει φροντίσει ώστε τα καταστήματα να έχουν τροφοδοτηθεί με μεγαλύτερες ποσότητες κατά τη διάρκεια της «Black Friday» καθώς επίσης να υπάρχει επιπλέον προσωπικό
Η θέση των εμπορικών συλλόγων
Ο πρόεδρος της Ελληνικής Συνομοσπονδίας Εμπορίου και Επιχειρήσεων Βασίλης Κορκίδης δήλωσε στο ΑΠΕ-ΜΠΕ ότι ο θεσμός Black Friday σε ό,τι αφορά στη χώρα μας και δεδομένων των συνθηκών, «μάλλον ταιριάζει καλύτερα να ονομαστεί ... blood Friday λόγω των καθημερινών προβλημάτων που καλούνται να αντιμετωπίσουν οι έμποροι και οι μικρομεσαίοι με την αύξηση των φόρων, την προβληματική πρόσβαση στη χρηματοδότηση, τα κόκκινα δάνεια και άλλα πολλά ζητήματα που τους δημιουργούν ανασφάλεια για τη βιωσιμότητα τους στο άμεσο μέλλον».
Στόχος του διαδεδομένου θεσμού «Black Friday», σύμφωνα με τον Εμπορικό Σύλλογο Πειραιά, είναι η αναθέρμανση της αγοραστικής κίνησης ενόψει Χριστουγέννων, καθώς δίνεται η δυνατότητα στους καταναλωτές να πραγματοποιούν αγορές προϊόντων με μοναδικές προσφορές.
Ο σύλλογος καλεί τα μέλη της, εάν επιθυμούν, να συμμετέχουν προσφέροντας είδη της επιχείρησης τους στους πελάτες ? καταναλωτές σε εξαιρετικά συμφέρουσες τιμές.
Ωστόσο, υπενθυμίζει ότι για για την διενέργεια των προσφορών θα πρέπει να τηρηθεί η προβλεπόμενη από το νόμο διαδικασία, σύμφωνα με την οποία η ποσότητα των προσφερόμενων ειδών δεν μπορεί να υπερβαίνει το πενήντα τοις εκατό (50%) του συνόλου των ειδών που διαθέτει το κατάστημα. Επίσης, θα πρέπει να αναγράφονται ευκρινώς η παλαιά και η νέα μειωμένη τιμή των προϊόντων και προαιρετικά το ποσοστό της μείωσης σε εμφανή σημεία του καταστήματος και οπωσδήποτε στα σημεία που πωλούνται τα προσφερόμενα προϊόντα. Ο καταστηματάρχες θα πρέπει, σε περίπτωση ελέγχου, να είναι σε θέση να αποδείξουν ότι η παλαιά τιμή πώλησης που αναγράφεται στην πινακίδα, ανταποκρίνεται στην πραγματικότητα
Σύμφωνα με τον Εμπορικό Σύλλογο Αθήνας, στο εξωτερικό, ειδικά στις ΗΠΑ, η «Μαύρη Παρασκευή» οριοθετεί την έναρξη των αγορών της Χριστουγεννιάτικης περιόδου. Στην Ελλάδα, βάσει του Νόμου 4177/2013 & του Κώδικα Δεοντολογίας ΦΕΚ Β? 3107/2014 επιτρέπεται σε όλα τα καταστήματα να πραγματοποιούν προσφορές, αρκεί να τηρούν τους όρους και τις προϋποθέσεις που αναφέρονται στο πλαίσιο του νόμου και να λειτουργούν στο νόμιμο ωράριο (Δευτέρα έως Παρασκευή 09.00-21.00, Σάββατο 09.00-20.00).
Το πλαίσιο νόμου για τις προσφορές ορίζει ότι οι προσφορές συγκεκριμένων προϊόντων ή προϊόντων ορισμένης κατηγορίας πραγματοποιούνται καθ? όλη τη διάρκεια του έτους, εκτός από τις περιόδους των εκπτώσεων. Κατά τη διενέργεια των προσφορών θα πρέπει να αναγράφονται ευκρινώς η παλαιά και η νέα μειωμένη τιμή των προϊόντων και προαιρετικά το ποσοστό της μείωσης σε εμφανή σημεία του καταστήματος και οπωσδήποτε στα σημεία που πωλούνται τα προσφερόμενα προϊόντα. Σε κάθε περίπτωση δεν επιτρέπεται η προσφορά ειδών των οποίων η ποσότητα υπερβαίνει το πενήντα (50%) του συνόλου των ειδών που διαθέτει το κατάστημα.
Αντιδρούν οι ιδιωτικοί υπάλληλοι
«Μετά την απελευθέρωση της λειτουργίας των καταστημάτων τις Κυριακές, μετά την καθιέρωση του θεσμού της λευκής νύχτας από διάφορους Δήμους της χώρας, οι μεγάλες εμπορικές αλυσίδες, με επικεφαλής τα PUBLIC και το εκπτωτικό χωριό της Mc Arthur Glenn, ανακάλυψαν και την ''Black Friday''», σημειώνει η Ομοσπονδία Ιδιωτικών Υπαλλήλων Ελλάδας, σε ανακοίνωσή της.
Όπως υπογραμμίζει η ομοσπονδία, «η Μαύρη Παρασκευή είναι εντελώς αμερικάνικος θεσμός, ο οποίος υποτίθεται ότι κηρύσσει την έναρξη των χριστουγεννιάτικων αγορών και προκαλεί υστερία στους καταναλωτές (κυρίως χαμηλής αγοραστικής δύναμης) με τις «απίθανες προσφορές». Στην ουσία, η Μαύρη Παρασκευή στοιβάζει αξημέρωτα έξω από τα καταστήματα πλήθη καταναλωτών, που στο τέλος ποδοπατούνται μεταξύ τους για να αγοράσουν, ενώ οι εργαζόμενοι βρίσκονται να είναι ακόμα μια φορά τα εξιλαστήρια θύματα της εργασιακής δουλείας. Όλα αυτά στο βωμό του κέρδους και του ανταγωνισμού των μεγάλων εμπόρων, οι οποίοι θέλουν να συγκεντρώσουν όσο το δυνατό μεγαλύτερο τζίρο από μια αγορά που δεν έχει εισοδήματα, από μια αγορά όπου η φτώχεια και η ανεργία κάνουν τη μεγάλη πλειοψηφία των καταναλωτών ??κυνηγό προσφορών??».
Η ομοσπονδία δηλώνει ότι καταγγέλλει αυτές τις ξενόφερτες και επιθετικές στρατηγικές πωλήσεων, τύπου Black Friday, «που εισάγουν οι μεγαλοεργοδότες», και οι οποίες, «όχι μόνο καταστρέφουν τον υγιή ανταγωνισμό στον κλάδο, αλλά επιπλέον εκμεταλλεύονται καταναλωτές και εργαζόμενους, που καλούνται να είναι συνεχώς ελαστικά εργαζόμενοι».
Τέλος, η ομοσπονδία δεσμεύεται ότι μαζί με τα σωματεία και τους εργαζόμενους, «θα συνεχίσει να αγωνίζεται για να υπάρξει ισορροπημένη, ορθολογική και δίκαιη ρύθμιση της λειτουργίας των καταστημάτων, αλλά και ρύθμιση των εργασιακών σχέσεων μέσα από την επαναφορά της ΕΓΣΣΕ και των κλαδικών συλλογικών συμβάσεων, που θα είναι υποχρεωτικές για όλους τους εργοδότες».
