Η Attica Bank βρισκόταν στην πίεση των εποπτικών αρχών από τις αρχές του 2000 και σταθερά η ΤτΕ της επέβαλε δείκτες κεφαλαιακής επάρκειας σημαντικά υψηλότερους σε σχέση με τις άλλες τράπεζες, δηλαδή δέσμευε σταθερά περισσότερα χρήματα από τους μετόχους της. Μάλιστα το καλοκαίρι του 2013 η Διεύθυνση Εποπτείας έστειλε αυστηρή επιστολή για την αντιμετώπιση των μεγάλων προβλημάτων. Χαρακτηριστικά αναφέρεται ότι εκείνη την περίοδο το μηχανογραφικό σύστημα της τράπεζας τέθηκε έκτος λειτουργίας για μια εβδομάδα με κίνδυνο να χαθούν κρίσιμα στοιχεία, αστοχία αδιανόητη για πιστωτικό ίδρυμα. Η απουσία εκλεκτικών μηχανισμών και η αδιανόητη ανοργανωσιά για μια τράπεζα φάνηκε χαρακτηριστικά στην υπόθεση του οικονομικού διευθυντή της τράπεζας, Β.Δ., ο οποίος αποκαλύφθηκε ότι είχε πλαστό πτυχίο. Στα πορίσματα των Αρχών υπάρχει αναφορά σε θυγατρικές όπως η Attica Finance για ύποπτες διαδρομές χρημάτων αλλά και δάνεια μεγάλου ύψους (5 - 10 ακόμα και 20 εκατ. ευρώ) που δίνονταν σε εταιρείες - σφραγίδα με υποτυπώδη εμπορική ή κατασκευαστική δραστηριότητα. Επιπλέον, σύμφωνα με το πόρισμα, επί χρόνια η τράπεζα προχωρούσε στην έκδοση εγγυητικών επιστολών πολλών εκατομμυρίων ευρώ προς κατασκευαστές και συστηματικά δεν εισέπραττε τη σχετική προμήθεια διενεργώντας προβλέψεις εις βάρος των μετόχων (ΤΣΜΕΔΕ). Με όλα αυτά στον έλεγχο της ΕΚΤ, στο πλαίσιο του stress test το 2015 για ένα χαρτοφυλάκιο δανείων 3,7 δισ. ευρώ προέκυψαν 1 δισ. κεφαλαιακές απαιτήσεις (δυσμενές σενάριο) για την κάλυψη των κινδύνων.
Tι περιέχει το πόρισμα
Συγκεκριμένα, το πόρισμα θίγει τρεις βασικούς τομείς που πρέπει να επιληφθούν στην Τράπεζα Αττικής, αναφέροντας συγκεκριμένα παραδείγματα:
1. την αποκατάσταση της εταιρικής διακυβέρνησης
2. την ανάγκη εκσυγχρονισμού πληροφορικής και μηχανοργάνωσης (IT)
3. και, τον τρόπο γενικής τιμολόγησης κινδύνου .
Το τελευταίο που είναι και εξ ορισμού το πιο «καυτό» θέμα - εφόσον ανοίγει το «κουτί της Πανδώρας» με τα κόκκινα δάνεια- ήταν αυτό που έφερε στην επιφάνεια και τη σχέση Καλογρίτσα με την Τράπεζα. Ομως δεν αφορά μόνο το συγκεκριμένο καναλάρχη κατασκευαστή.
Το πόρισμα αναφέρεται σε 16 συγκεκριμένα ονόματα, στο πλαίσιο δειγματοληπτικού ελέγχου, για λάθος τιμολόγηση κινδύνου. Ειδικότερα, δε , για υποτιμολόγηση. Δόθηκαν δηλαδή, δάνεια με επιτόκια κατώτερα των επιτοκίων της αγοράς εκείνης της περιόδου. Για αρκετά από αυτά υπάρχουν επαρκή καλύμματα και εγγυήσεις. Οχι όμως για όλα.
Υπενθυμίζεται ότι με αφορμή τις πρόσφατες εξελίξεις, η νέα διοίκηση Ρουμελιώτη – Πανταλάκη έλαβε απόφαση να μη δώσει κανενός είδους δάνειο εφεξής σε Μέσο Μαζικής Ενημέρωσης (ούτε και στον Καλογρίτσα ενόψει της δόσης που πρέπει να καταβάλλει).
Ενα άλλο σημαντικό θέμα που περιλαμβάνεται στις σελίδες του πορίσματος, αφορά παρατυπίες αναφορικά με την πραγματοποίηση της αύξησης μετοχικού κεφαλαίου. Για παράδειγμα, διαπιστώθηκε ότι ενώ δόθηκαν χρήματα για κεφάλαιο κίνησης, αυτά χρησιμοποιήθηκαν για συμμετοχή στην αύξηση μετοχικού κεφαλαίου.
Το Μάιο του 2015 η Τράπεζα έχασε ένα μεγάλο κομμάτι των καταθέσεων του ΤΣΜΕΔΕ το οποίο «έφυγε» από τις καταθέσεις για να συμμετάσχει στην αύξηση κεφαλαίου. Μειώθηκαν οι καταθέσεις δημοσίων οργανισμών και στο πρώτο τρίμηνο του έτους χάθηκαν 140 εκατ ευρώ. Περίπου 200 εκατ ευρώ «χάθηκαν» με την αλλαγή της μετοχικής σύνθεσης.....
Το θέμα της εταιρικής διακυβέρνησης λύθηκε μόλις προχθές με το νέο Διοικητικό Συμβούλιο της Τράπεζας, που πληρεί 100% τα κριτήρια του Νόμου και διοικείται από τραπεζικά στελέχη. Το ΤΣΜΕΔΕ , αν και μέτοχος κατά 57%, δεν συμμετέχει πλέον στο ΔΣ της Τράπεζας.
Τι απαντά η Τράπεζα
Το πόρισμα απαιτεί συνολική προσαρμογή. Η διοίκηση της Τράπεζας κατέστησε σαφές ότι αυτό αποτελεί ήδη προτεραιότητά της και θα κάνει ότι απαιτείται.
Τα ηγετικά στελέχη διευκρίνισαν πάντως ότι έχει ξεκινήσει διαδικασία των μηχανισμών της Τράπεζας για μείωση των μεγάλων χρηματοδοτικών ανοιγμάτων. Τα περισσότερα δάνεια είναι εντός των εγκεκριμένων ορίων και έχουν εγγραφεί σημαντικές προβλέψεις.
Βεβαίως, σημειώνουν, κάποια δάνεια, θα έπρεπε να έχουν τιμολογηθεί διαφορετικά. Ομως, η Τράπεζα Αττικής δεν είχε πίνακα αξιολόγησης κινδύνου με συγκεκριμένη κατάταξη (ratings) και αξιολογούσε την κάθε περίπτωση δανείου με μεμονωμένη αξιολόγηση.
Στις 30 Ιουνίου η συνολική δανειακή έκθεση της Τράπεζας (NPE’s) ήταν στο 58%, ποσοστό που αντιστοιχεί σε επίπεδο κατά 4-5 ποσοστιαίες μονάδες υψηλότερο από το μέσο όρο των υπολοίπων τραπεζών.
Τα διοικητικά στελέχη της Τράπεζας διευκρινίζουν ότι δεν είναι όλα τα δάνεια χωρίς ασφαλή καλύμματα. Τα καλύμματα που έχουν ληφθεί αφορούν όλες τις θεμιτές τραπεζικές πρακτικές, όπως προσημειώσεις ακινήτων, μετοχές, απαιτήσεις από έργα, συμβάσεις έργων και υποσχετικές. Εγγυητικές με απόλυτο μετρητό κάλυμμα και με όλους τους κανόνες.
Ειδικότερα σε ότι αφορά τα δάνεια προς τον κ. Καλογρίτσα, πηγές της Τράπεζας ανέφεραν στο περιθώριο της προχθεσινής συνέλευσης, ότι τα δάνεια του επιχειρηματία είναι καλυμμένα, αν και το δάνειό του παρουσιάζει μεγάλο χρηματοδοτικό άνοιγμα για την Τράπεζα “στα όρια της…εξάντλησης”…..
“Στο εξής θα πρέπει να ξαναδούμε τον τρόπο αποπληρωμής των δανείων και αν αλλάξουμε τους όρους διαχείρισης και καθυστερήσεων των δανείων, μέσα από τις ίδιες τις συμβάσεις”. Ενδεικτικά, με τη φράση αυτή, ο νέος διευθύνων σύμβουλος της Τράπεζας Αττικής, κ. Θεοδ. Πανταλάκης, θα επιχειρήσει να γυρίσει σελίδα στην Τράπεζα….
Το πόρισμα παρεδόθη στη Βουλή μετά από σχετικό αίτημα του προέδρου της Εξεταστικής Επιτροπής, κ. Σωκράτη Φάμελλο προς την Τράπεζα της Ελλάδος. Η εν λόγω Επιτροπή διερευνά θαλασσοδάνεια τραπεζών σε κανάλια και κόμματα.
