Το να εύχεσαι το κακό των άλλων δεν σε μετατρέπει αυτόματα σε κακόβουλο ον. Η ψυχολογία εξηγεί ότι αυτή η αντίδραση, γνωστή ως schadenfreude, σχετίζεται συνήθως με μηχανισμούς συναισθηματικής άμυνας, με την αναζήτηση δικαιοσύνης και την ανάγκη προστασίας της αυτοεκτίμησης σε στιγμές ανασφάλειας ή ματαίωσης.
Λίγα συναισθήματα προκαλούν τόσο μεγάλη αμηχανία όσο το να νιώθεις μια ελαφριά ικανοποίηση όταν κάποιο «κακό» άτομο περνάει μια δυσάρεστη κατάσταση. Αυτή η αντίδραση, ωστόσο, είναι πιο συνηθισμένη από όσο πιστεύουν πολλοί. Παρόλο που στη συνέχεια μπορεί να εμφανιστούν ενοχές ή προσωπικός προβληματισμός, η ψυχολογία υποστηρίζει ότι το να βιώνει κανείς αυτό το συναίσθημα περιστασιακά αποτελεί μέρος του ανθρώπινου συναισθηματικού ρεπερτορίου και δεν σημαίνει απαραίτητα έλλειψη ενσυναίσθησης ή κακία.
Η ψυχολογία χρησιμοποιεί τον γερμανικό όρο schadenfreude για να περιγράψει την ηδονή ή την ανακούφιση που μπορεί να προκύψει μπροστά στη δυστυχία των άλλων. Όπως εξηγούν οι ειδικοί, αυτή η αντίδραση εμφανίζεται συνήθως όταν το άτομο που επηρεάζεται θεωρείται αλαζονικό, άδικο ή υπεύθυνο για τις πράξεις του.
ΔΙΑΒΑΣΤΕ ΕΠΙΣΗΣ
Σε αυτές τις περιπτώσεις, μπαίνει στο παιχνίδι μια ισχυρή αίσθηση δικαιοσύνης. Πολλοί άνθρωποι έχουν την ανάγκη να πιστεύουν ότι οι πράξεις έχουν συνέπειες και, όταν θεωρούν ότι κάποιος έχει ενεργήσει λανθασμένα, μπορούν να βιώσουν μια αίσθηση ισορροπίας παρατηρώντας ότι τελικά αντιμετωπίζει κάποιου είδους συνέπειες. Περισσότερο από το να απολαμβάνει κανείς τον πόνο των άλλων, η αντίδραση αυτή συνδέεται με την αντίληψη ότι αποκαταστάθηκε μια ορισμένη ηθική τάξη.
Ένας άλλος παράγοντας-κλειδί είναι η κοινωνική σύγκριση. Οι άνθρωποι αξιολογούν συνεχώς τη θέση τους σε σχέση με όσους τους περιβάλλουν. Όταν κάποιος περνάει μια δύσκολη φάση, νιώθει ανασφαλής ή συσσωρεύει ματαιώσεις, το να επιβεβαιώνει ότι και άλλοι άνθρωποι κάνουν λάθη ή αντιμετωπίζουν ατυχίες μπορεί να δημιουργήσει μια στιγμιαία ανακούφιση. Η ικανοποίηση δεν γεννιέται απαραίτητα από τη ζημιά των άλλων, αλλά από την αίσθηση ότι δεν είναι μόνος απέναντι στις δικές του δυσκολίες.
Για το λόγο αυτό, οι ψυχολόγοι θεωρούν ότι το schadenfreude μπορεί να λειτουργήσει ως μηχανισμός συναισθηματικής άμυνας με σκοπό την προστασία της αυτοεκτίμησης όταν αυτή βρίσκεται εξασθενημένη.
Παροδικό ή μόνιμο συναίσθημα;
Υπάρχει επίσης μια σημαντική διαφορά ανάμεσα σε ένα παροδικό συναίσθημα και μια μόνιμη στάση. Το να νιώθεις ανακούφιση επειδή κάποιος που φέρθηκε άσχημα αντιμετωπίζει αρνητικές συνέπειες εμπίπτει στις συνηθισμένες ανθρώπινες αντιδράσεις. Το πρόβλημα εμφανίζεται όταν η επιθυμία για αποτυχία ή δυστυχία μετατρέπεται σε κάτι μόνιμο.
Σε αυτές τις περιπτώσεις, μπορεί να υπάρχουν βαθύτερα συναισθήματα που σχετίζονται με τη ζήλια, τη μνησικακία ή ανεπίλυτα προβλήματα αυτοεκτίμησης. Γι' αυτό, οι ειδικοί επιμένουν ότι αυτό το συναίσθημα αποκαλύπτει συνήθως περισσότερα για τις δικές μας ανασφάλειες, πληγές ή συναισθηματικές ανάγκες παρά για το άτομο που περνάει την αρνητική κατάσταση.
Η κατανόηση της προέλευσής του βοηθά στην καλύτερη διαχείριση αυτών των συναισθημάτων και στην αποφυγή απλουστευτικών κρίσεων για τον εαυτό μας και τους άλλους.
Πηγή: elconfidencial.com
