Η Καταλονία, που αντιστοιχεί στο 19% του ισπανικού ΑΕΠ ανταγωνίζεται τη Μαδρίτη (18,9%) για τον τίτλο της πιο πλούσιας περιοχής της χώρας. Βρίσκεται τέταρτη στην κατάταξη του κατά κεφαλήν ΑΕΠ (28.600 ευρώ έναντι 24.000 ευρώ που είναι ο μέσος όρος της χώρας), πίσω από τη Μαδρίτη, τη Χώρα των Βάσκων και τη Ναβάρα.
Το ποσοστό της ανεργίας, αντίστοιχο με αυτό της Μαδρίτης, είναι μικρότερο από την υπόλοιπη χώρα: 13,2% για το δεύτερο τρίμηνο 2017 έναντι 17,2% σε εθνικό επίπεδο και 13% στη Μαδρίτη.
Δυναμικές εξαγωγές και μεγάλοι όμιλοι
Η Καταλονία είναι με απόσταση η πρώτη εξαγωγική περιφέρεια της Ισπανίας, με ένα τέταρτο των πωλήσεων αγαθών στο εξωτερικό το 2016 και κατά το πρώτο τρίμηνο 2017. Η περιοχή προσέλκυσε το 2015 το 14% περίπου των ξένων επενδύσεων στην Ισπανία και έρχεται στη δεύτερη θέση μετά τη Μαδρίτη (64%), αλλά σε απόσταση από όλες τις άλλες περιοχές της χώρας, σύμφωνα με τα τελευταία διαθέσιμα στοιχεία του υπουργείου Οικονομίας.
Πολλές μεγάλες εταιρείες έχουν την έδρα τους στη Βαρκελόνη: η εταιρεία ειδών ένδυσης Mango, η τρίτη ισπανική τράπεζα CaixaBank, ο κολοσσός του φυσικού αερίου Gas Natural, ο όμιλος των εθνικών οδών Abertis, ο οίκος αρωμάτων Puig (ιδιοκτήτης των Nina Ricci, Paco Rabanne, Jean-Paul Gaultier).
Μεγάλος βιομηχανικός παράγοντας
Ο τομέας παραγωγής και επεξεργασίας τροφίμων είναι ο πρώτος βιομηχανικός τομέας της Καταλονίας ως προς την απασχόληση και τον κύκλο εργασιών, με πρώτη τη βιομηχανία του κρέατος (μεγάλος εξαγωγέας χοιρινού).
Η Καταλονία συγκεντρώνει το ήμισυ της χημικής βιομηχανίας της Ισπανίας και η δραστηριότητα του τομέα είναι υψηλότερη από ορισμένων ευρωπαϊκών χωρών, όπως η Αυστρία.
Η Καταλονία ήταν το 2016 η δεύτερη στην Ισπανία σε αριθμό παραχθέντων αυτοκινήτων, με το 19% της εθνικής παραγωγής (21% στην Καστίγια και Λεόν). Η Nissan και η Volkswagen, μέσω της Seat, λειτουργούν εργοστάσια παραγωγής. Η Ισπανία είναι ο δεύτερος κατασκευαστής αυτοκινήτων στην Ευρώπη, μετά τη Γερμανία.
Έρευνα και βιοεπιστήμες αιχμής
Η Καταλονία έχει επενδύσει στην έρευνα, κυρίως στους τομείς της γενετικής, της νευροβιολογίας, της κυτταρικής βιολογίας, τομέας που αντιστοιχεί στο 7% του ΑΕΠ της. Πλούσια σε νοσοκομειακές μονάδες αιχμής και ερευνητικά κέντρα, περιλαμβανομένου ενός πυρηνικού κέντρου με επιταχυντή μικροσωματιδίων, η περιοχή είναι η πρώτη στην Ευρώπη σε αριθμό φαρμακευτικών εταιρειών ανά κάτοικο.
Οι νέες τεχνολογίες είναι επίσης παρούσες στη Βαρκελόνη, η οποία φιλοξενεί κάθε χρόνο το παγκόσμιο συνέδριο κινητής τηλεφωνίας.
Τα καταλανικά πανεπιστήμια συγκαταλέγονται στα καλύτερα του κόσμου: στα πέντε πρώτα ισπανικά πανεπιστήμια που περιλαμβάνονται στην κατάταξη της Σανγκάης, τα τρία είναι καταλανικά. Στην Καταλονία λειτουργούν δύο εμπορικές σχολές και σειρά μεγάλων εκδοτικών οίκων.
Πρώτος τουριστικός προορισμός της Ισπανίας
Η Καταλονία, με την πρωτεύουσά της και τις παραλίες της Κόστα Μπράβα, είναι η περιοχή της Ισπανίας που προσελκύει τους περισσότερους ξένους τουρίστες. Η τάση έχει αυξηθεί τα τελευταία χρόνια. Περισσότερα από 18 εκατομμύρια τουρίστες επισκέφτηκαν την Καταλονία το 2016, το ένα τέταρτο του συνόλου των τουριστών που επισκέφτηκαν την Ισπανία.
Το αεροδρόμιο της Βαρκελόνης είναι το δεύτερο της χώρας , μετά το αεροδρόμιο της Μαδρίτης. Το 2016 υποδέχθηκε περισσότερα από 44 εκατομμύρια επιβάτες. Προσελκύει αεροπορικές εταιρείες χαμηλού κόστους που θέλουν να κάνουν τη Βαρκελόνη κόμβο για τις υπερατλαντικές τους πτήσεις.
Το λιμάνι της Βαρκελόνης είναι τρίτο στην Ισπανία για την κίνηση εμπορευμάτων, μετά τα λιμάνια του Αλχεθίρας και της Βαλένθια, και ένα από τα σημαντικότερα λιμάνια για κρουαζιερόπλοια.
Το ασθενές σημείο του χρέους
Το βάρος του δημοσίου χρέους είναι ένα από τα ασθενή σημεία της Καταλονίας. Αντιστοιχεί στο 35,2% του ΑΕΠ, γεγονός που την καθιστά την τρίτη πιο χρεωμένη περιοχή της Ισπανίας το πρώτο τρίμηνο 2017.
Σε απόλυτους αριθμούς, η Καταλονία έρχεται πρώτη με 75,4 δισεκατομμύρια ευρώ στο τέλος του Μαρτίου. Το χρέος της απαγορεύει την απευθείας χρηματοδότηση από τις αγορές και εξαρτάται γι΄αυτήν από το κεντρικό κράτος.
Οι οικονομικές συνέπειες της ανεξαρτησίας
Οι υπέρ και οι κατά της ανεξαρτησίας συγκρούονται για τις επιπτώσεις της απόσχισης και συχνά βασίζουν ορισμένες φορές τα νούμερα που προβάλλουν σε διαφορετικές μεθόδους και υποθέσεις.
Σύμφωνα με τον υπουργό Οικονομία της Ισπανίας, η ανεξάρτητη Καταλονία θα βγει από την Ευρωπαϊκή Ενωση και το ΑΕΠ της θα μειωθεί κατά 25% έως 30%, ενώ η ανεργία θα διπλασιασθεί.
Ορισμένοι οικονομολόγοι κάνουν την ακριβώς αντίθετη εκτίμηση, θεωρούν ότι η Καταλονία θα παραμείνει στην ΕΕ και το ΑΕΠ της θα παραμείνει βραχυπρόθεσμα σταθερό, ενώ μακροπρόθεσμα θα αυξηθεί κατά 7%.
Η αυτονομιστική κυβέρνηση της Καταλονίας θεωρεί επίσης ότι η περιοχή δεν θα έχει πλέον πρόβλημα «δημοσιονομικού ελλείμματος» ισχυριζόμενη ότι καταβάλλει στο κεντρικό κράτος περισσότερα χρήματα από αυτά που λαμβάνει.
Οι καταλανικές αρχές τοποθετούν το έλλειμμα στα 16 δισεκατομμύρια ευρώ (8% του τοπικού ΑΕΠ) και η κεντρική κυβέρνηση, αλλά σύμφωνα με υπολογισμό που στηρίζεται σε άλλη μέθοδο, σε 10 δισεκατομμύρια ευρώ (5% του τοπικού ΑΕΠ). Πηγή: ΑΠΕ
