Η Black Friday είναι η μέρα που τα «αφεντικά τρελαίνονται» όπως βλέπαμε πριν από όχι πολλά χρόνια στις βιτρίνες των καταστημάτων. Η ερχόμενη Παρασκευή, 26 Νοεμβρίου, είναι η μέρα ενός ξέφρενου χορού εκπτώσεων και προσφορών, ιδανική θα έλεγε κανείς για ψώνια πριν από τα... ψώνια των Χριστουγέννων.
Στην Black Friday μπορεί κανείς να προμηθευτεί από τηλεοράσεις και smartphones μέχρι ρούχα και παπούτσια, και -γιατί όχι;- να συνδυάσει τη μέρα του μ' ένα καλό γεύμα ή εκλεκτό καφέ σε κάποιο πολυτελές ξενοδοχείο αφού πολλές επιχειρήσεις από τους κλάδους της εστίασης και της φιλοξενίας μπαίνουν κι αυτές με τη σειρά τους στο «παιχνίδι» των ειδικών προσφορών.
Παραδόξως, η Black Friday είναι μια ημέρα που αφήνει τους πάντες ευχαριστημένους, καταναλωτές και καταστηματάρχες, τουλάχιστον αν πιστέψουμε τους αριθμούς που δημοσιεύονται και αφορούν τους τζίρους των καταστημάτων και τη συμπεριφορά του καταναλωτικού κοινού.
ΔΙΑΒΑΣΤΕ ΕΠΙΣΗΣ
Κάθε χρόνο, σύμφωνα με τα στατιστικά στοιχεία, οι τζίροις της Black Friday είναι εφάμιλλοι ή και ξεπερνούν ακόμα αυτούς των Χριστουγέννων και της Πρωτοχρονιάς, με αποτέλεσμα όλοι ή σχεδόν όλοι να τρίβουν τα χέρια τους.
Βέβαια, δεν είναι όλα «αγγελικά πλασμένα». Η Black Friday θέλει τρόπο και σωστό timing για όσους αποφασίσουν να εκμεταλλευτούν την ευκαιρία. Οι καταναλωτές θα πρέπει να έχουν κάνει μια έγκαιρη και προσεκτική έρευνα αγοράς και να περάσουν από το μικροσκόπιό τους τις τιμές, προκειμένου οι εκπτώσεις και οι προσφορές που θα επιλέξουν να ανταποκρίνονται στην πραγματικότητα. Το «πριν και το μετά» στις τιμές είναι το άλφα και το ωμέγα για μια... αποδοτική Black Friday.
Προέλευση και ερμηνεία του όρου
Τι είναι όμως και από που προέρχεται η «Μαύρη Παρασκευή»;
Σε καμία περίπτωση δεν πρόκειται, ασφαλώς, για κάποιο από τα κακόγουστα θρίλερ της δεκαετίας του '80, αλλά για έναν «θεσμό» που μάς έρχεται από τις ΗΠΑ και επαναλαμβάνεται πάντα την τέταρτη Παρασκευή του Νοεμβρίου. Να σημειωθεί ότι η Black Friday ακολουθεί την Ημέρα των Ευχαριστιών την οποία εμείς ακόμα δεν... γιορτάζουμε.
Στην Ελλάδα ξεκίνησε -διστακτικά τα πρώτα χρόνια- από κάποιες μεγάλες αλυσίδες καταστημάτων και έγινε... must με δελεαστικές προσφορές που δεν μπορούν να αφήσουν εύκολα αδιάφορο οποιονδήποτε σέβεται τον (καταναλωτικό) εαυτό του.
Όσο για την ερμηνεία του όρου οι απόψεις είναι αρκετές.
Σύμφωνα με δημοσίευμα της επιθεώρησης Factory Management and Maintenance, τον Νοέμβριο του 1951, η «Μαύρη Παρασκευή» ονομάστηκε έτσι από την συνήθεια των εργαζομένων στις ΗΠΑ να κάνουν το... σκασιαρχείο τους την επομένη μέρα των Ευχαριστιών επηρεασμένοι από τα λουκούλεια γεύματα.
Σύμφωνα με μια άλλη ερμηνεία η Αστυνομία της Νέας Υόρκης ονόμασε έτσι τις Παρασκευές κατά τις οποίες επικρατούσε κυκλοφοριακό κομφούζιο στους δρόμους.
Μια άλλη, τέλος, ερμηνεία, δόθηκε από την εφημερίδα «The Philadelphia Newspaper» η οποία απέδωσε τον όρο Black Friday στα... λογιστικά βιβλία και για την ακρίβεια στη συνήθεια των εμπόρων να σημειώνουν με κόκκινο τις ημέρες με αρνητικό ισολογισμό και με μαύρο αυτές με θετικό ισολογισμό.
Όπως και να 'χει, ακόμα και εν μέσω πανδημίας, η φετινή Black Friday περιμένει τους πιστούς της να την τιμήσουν, έστω και με μάσκες ή αποστάσεις.
Οι συστάσεις του Συνήγορου του Καταναλωτή
Για την καλύτερη ενημέρωση και προετοιμασία τους, αλλά και για την καλύτερη δυνατή αξιοποίηση των ευκαιριών που προσφέρει αυτή η «γιορτή του εμπορίου και της αγοράς», ο «Συνήγορος του Καταναλωτή» και το Ευρωπαϊκό Κέντρο Καταναλωτή Ελλάδας συστήνουν στους καταναλωτές τα ακόλουθα:
1. Να προσέχουν κατά την ηλεκτρονική εγγραφή τους σε ενημερωτικά δελτία (newsletters), με τα οποία καλούνται να δηλώσουν έγκαιρα τις προτιμήσεις τους σε συγκεκριμένα προϊόντα και να ενημερωθούν, έτσι, νωρίτερα για τις εκπτώσεις που θα γίνουν σε αυτά. Ιδίως, να είναι επιφυλακτικοί με τις προσωπικές πληροφορίες που χορηγούν μέσω αυτών των newsletters, δεδομένου ότι αποτελούν, στην ουσία, μορφή ηλεκτρονικού μάρκετινγκ και χρησιμοποιούνται κατά κόρον από τους προμηθευτές για τη δημιουργία προσωποποιημένων προφίλ πελατών και για τη διενέργεια εξατομικευμένων προωθητικών ενεργειών που τους ακολουθούν παντού κατά την πλοήγησή τους στο διαδίκτυο.
2. Να διαχωρίζουν τις αληθινές από τις εικονικές προσφορές, κάνοντας δική τους έρευνα αγοράς αρκετό διάστημα πριν για τα προϊόντα που τους ενδιαφέρουν, σε συνδυασμό και με τη χρήση ειδικών εργαλείων που διατίθενται από ηλεκτρονικές πλατφόρμες σύγκρισης προϊόντων και πραγματοποίησης αγορών, τα οποία αναπαριστούν τη διαχρονική διακύμανση των τιμών.
3. Κατά την τοποθέτηση των παραγγελιών τους, να δίνουν ιδιαίτερη έμφαση και σημασία, εκτός από την τιμή, και σε άλλες κρίσιμες πληροφορίες που σχετίζονται με την ταχύτητα παράδοσης των προϊόντων τους και συγκεκριμένα:
(α) στη διαθεσιμότητα, λαμβάνοντας ιδίως υπόψη εμπόδια και περιορισμούς που, σε διεθνές επίπεδο, επηρεάζουν την παραγωγή και διακίνηση των αγαθών, καθώς και
(β) στον αναμενόμενο χρόνο αποστολής των προϊόντων μέσω των ταχυδρομικών παρόχων. Στόχος είναι οι καταναλωτές να μη βιώνουν αργότερα δυσαρέσκεια και απογοήτευση από τυχόν υπερβολικούς ή/και απροσδιόριστους χρόνους αναμονής.
4. Να αποφεύγουν την αγορά προϊόντων, ακόμα κι αν πωλούνται σε ιδιαίτερα συμφέρουσες τιμές, από ηλεκτρονικά καταστήματα που διαθέτουν αμφίβολης νομιμότητας ιστοσελίδες (π.χ. δεν περιλαμβάνουν πλήρη στοιχεία έδρας και επικοινωνίας, περιέχουν «νεκρές» συνδέσεις [links] ή συνδέσεις σε όρους χρήσης ή πολιτικής προστασίας απορρήτου με ασυνάρτητο περιεχόμενο, διοχετεύουν την επικοινωνία με τους καταναλωτές αποκλειστικά μέσω social media εφαρμογών, όπως viber, messenger, κ.λπ.).
