Παρά την πρόσφατη βελτίωση σε ορισμένους δείκτες, όπως η αύξηση της απασχόλησης, τα διαρθρωτικά προβλήματα παραμένουν και απειλούν τη βιωσιμότητα της οικονομικής ανάκαμψης.
Η ανεργία στην Ελλάδα εξακολουθεί να βρίσκεται σε υψηλά επίπεδα, φτάνοντας το 11% στα τέλη του 2023, πολύ πάνω από τον μέσο όρο της Ευρωπαϊκής Ένωσης, ο οποίος είναι μόλις 6%.
Σύμφωνα με την έκθεση της Κομισιόν, η χώρα παρουσιάζει από τις υψηλότερα ποσοστά ανεργίας μεταξύ των νέων και των γυναικών, γεγονός που αποκαλύπτει την αδυναμία της αγοράς εργασίας να δημιουργήσει ισότιμες ευκαιρίες απασχόλησης για όλους.
Οι περιφερειακές ανισότητες και οι τοπικές αποκλίσεις στην απασχόληση προσθέτουν ένα επιπλέον στρώμα δυσκολιών.
Παράλληλα, η παραγωγικότητα της Ελλάδας παραμένει σε ανησυχητικά χαμηλά επίπεδα.
Η έκθεση υπογραμμίζει ότι μεταξύ 2019 και 2023 οι βελτιώσεις στην παραγωγικότητα υπολείπονταν κατά πολύ του μέσου όρου της ΕΕ, δημιουργώντας ένα κρίσιμο εμπόδιο για τη βιώσιμη αύξηση των μισθών και την οικονομική ανάπτυξη.
Επιπλέον, η μείωση των μέσων ωρών εργασίας ανά εργαζόμενο επιδείνωσε περαιτέρω την κατάσταση, επηρεάζοντας αρνητικά την απόδοση της αγοράς.
Η χώρα βρίσκεται επίσης αντιμέτωπη με έντονες ελλείψεις δεξιοτήτων. Η έκθεση αναδεικνύει τις σοβαρές δυσκολίες στους τομείς των πράσινων τεχνολογιών, της ψηφιακής οικονομίας και της υγείας, όπου η ζήτηση για εξειδικευμένο προσωπικό δεν μπορεί να καλυφθεί.
Το φαινόμενο της υπερπροσόντισης είναι επίσης έντονο, καθώς το 39,4% των υπηκόων τρίτων χωρών εργάζονται σε θέσεις χαμηλότερες από τα προσόντα τους, σε σύγκριση με μόλις 20,8% για τους ντόπιους.
Η αδυναμία αξιοποίησης των δεξιοτήτων αυτών των εργαζομένων δημιουργεί ένα μεγάλο αναξιοποίητο δυναμικό στην ελληνική αγορά εργασίας.
Ένα άλλο σημαντικό πρόβλημα που αναφέρεται στην έκθεση της Κομισιόν είναι η καθυστέρηση στην ανάκαμψη των πραγματικών μισθών. Παρά την αύξηση του κατώτατου μισθού τα τελευταία χρόνια, οι πραγματικοί μισθοί παραμένουν κατά 1,1% χαμηλότεροι από τα επίπεδα του 2019.
Η κρίση κόστους διαβίωσης συνεχίζει να επηρεάζει δυσανάλογα τα χαμηλά και μεσαία εισοδήματα, ενώ τα υψηλά επίπεδα πληθωρισμού των προηγούμενων ετών έχουν διαβρώσει την αγοραστική δύναμη πολλών νοικοκυριών.
Η έκθεση τονίζει, επίσης, ότι η αγορά εργασίας παραμένει ανεπαρκώς προσαρμοσμένη στις απαιτήσεις της σύγχρονης οικονομίας.
Η υιοθέτηση ψηφιακών δεξιοτήτων και η ενσωμάτωση καινοτόμων πρακτικών είναι περιορισμένες, με αποτέλεσμα η Ελλάδα να χάνει ευκαιρίες για τη δημιουργία νέων, ποιοτικών θέσεων εργασίας.
Επιπλέον, οι έντονες ανισότητες μεταξύ των φύλων στην απασχόληση δείχνουν την έλλειψη επαρκών πολιτικών υποστήριξης, όπως προσιτή φροντίδα παιδιών και ευέλικτες μορφές εργασίας.
Η Ευρωπαϊκή Επιτροπή, μέσω της έκθεσής της, κρούει τον κώδωνα του κινδύνου και υπογραμμίζει ότι η Ελλάδα πρέπει να προχωρήσει άμεσα σε μεταρρυθμίσεις.
Συστήνει την ενίσχυση των πολιτικών για την προσαρμογή των δεξιοτήτων στις ανάγκες της αγοράς, την υποστήριξη των γυναικών στο εργατικό δυναμικό και την αύξηση της παραγωγικότητας μέσω επενδύσεων στην καινοτομία και την εκπαίδευση.
Η καλύτερη ενσωμάτωση των μεταναστών εργαζομένων, με προγράμματα γλωσσικής κατάρτισης και αναγνώρισης προσόντων, αποτελεί επίσης ζωτικής σημασίας προτεραιότητα.
