1. Γενικά
Η Ευρωπαϊκή Ένωση εργάζεται για τη μείωση των ανισοτήτων στα επίπεδα της ανάπτυξης, και της ποιότητας ζωής στις Ευρωπαϊκές περιφέρειες μέσω της Πολιτικής Συνοχής. Προωθεί δράσεις περισσότερο καινοτόμες στην Ευρώπη, πιο βιώσιμες και χωρίς αποκλεισμούς. Αυτή είναι η ατζέντα των πολιτικών της ΕΕ γνωστή ως Στρατηγική ΕΕ2020. Ενώ η μεγάλη πλειοψηφία των χρηματοδοτήσεων, που προορίζονται για τη μείωση αυτών των ανισοτήτων, διαχειρίζονται σε εθνικό επίπεδο, η ΕΕ και τα κράτη μέλη πιστεύουν ότι η περιφερειακή ανάπτυξη μπορεί να βελτιωθεί μέσω της διασυνοριακής συνεργασίας. Το πρόγραμμα INTERREG EUROPE, το οποίο ενισχύεται οικονομικά από το Ευρωπαϊκό Ταμείο Περιφερειακής Ανάπτυξης (ΕΤΠΑ), σχεδιάστηκε για να υποστηρίξει τη διαδικασία της μάθησης της πολιτικής μεταξύ των δημόσιων αρχών για τη βελτίωση της αποδοτικότητας των πολιτικών και των προγραμμάτων για την περιφερειακή ανάπτυξη. Επιτρέπει στις δημόσιες αρχές σε όλη την Ευρώπη να ανταλλάσσουν πρακτικές και ιδέες για τις δημόσιες πολιτικές ώστε αυτές να βρίσκουν λύσεις για τη βελτίωση των στρατηγικών προς όφελος των πολιτών.
Το πρόγραμμα INTERREG EUROPE έχει προϋπολογισμό 359 εκ. ευρώ (ΕΤΠΑ) για την περίοδο 2014-2020:
> 322,4 εκ. ευρώ αφορούν στα έργα διακρατικής συνεργασίας
> 15,3 εκ. ευρώ αφορούν στις πλατφόρμες μάθησης πολιτικής
> 21,3 εκ. ευρώ στην τεχνική βοήθεια
Το INTERREG EUROPE θα εργαστεί πάνω στους εξής άξονες προτεραιότητας οι οποίοι σχετίζονται με την περιφερειακή ανάπτυξη:
1. Έρευνα, τεχνολογική ανάπτυξη και καινοτομία (ΘΣ 1 των ΕΠ της ΕΕ)
2. Ανταγωνιστικότητα των ΜΜΕ (ΘΣ 3 των ΕΠ της ΕΕ)
3. Οικονομία χαμηλών εκπομπών διοξειδίου του άνθρακα (ΘΣ 4 των ΕΠ της ΕΕ)
4. Περιβάλλον και αποδοτικότητα των πόρων (ΘΣ 6 των ΕΠ της ΕΕ)
Το πρόγραμμα INTERREG EUROPE χρηματοδοτεί δύο κατηγορίες δράσεων:
Α. Προγράμματα συνεργασίας: οι εταίροι ή οι δημόσιοι οργανισμοί διαφόρων χωρών της Ευρώπης συνεργάζονται για 3 ως 5 χρόνια για την ανταλλαγή εμπειριών πάνω σε μία συγκεκριμένη πολιτική. Κάθε εταίρος και κυρίως σε περιφερειακό επίπεδο που εμπλέκεται στο πρόγραμμα συνεργασίας θα εκπονήσει ένα Σχέδιο Δράσης. Σε αυτό θα καθορίζεται τι θα πρέπει να υλοποιηθεί στην συγκεκριμένη περιφέρεια, ώστε να εξασφαλιστεί ότι τα διδάγματα και οι εμπειρίες από τη συνεργασία των εταίρων θα γίνουν πράξη. Τα προγράμματα επίσης καλούνται να εποπτεύσουν την πορεία εφαρμογής των παραχθέντων Σχεδίων Δράσης, με στόχο να δουν πόσο καλά λειτούργησε η διακρατική συνεργασία.
Β. Πλατφόρμες μάθησης πολιτικής: ένας χώρος συνεχούς μάθησης όπου οποιοσδήποτε οργανισμός που εμπλέκεται στις πολιτικές για την περιφερειακή ανάπτυξη στην Ευρώπη μπορεί να βρει λύσεις για τη βελτίωση του τρόπου διαχείρισης και εφαρμογής των δημόσιων πολιτικών που σχετίζονται με τα τέσσερα θέματα που προαναφέρθηκαν.
Οι οργανισμοί με έδρα τα 28 κράτη μέλη της ΕΕ, τη Νορβηγία ή την Ελβετία είναι επιλέξιμοι για χρηματοδότηση από το INTERREG EUROPE εφόσον είναι:
• Κρατικοί, περιφερειακοί ή τοπικοί δημόσιοι οργανισμοί
• Άλλα ινστιτούτα δημοσίου δικαίου (π.χ. πανεπιστήμια, περιφερειακές αναπτυξιακές εταιρίες, φορείς στήριξης επιχειρήσεων, κλπ.). Κάθε χώρα προσδιορίζει τα ινστιτούτα που είναι επιλέξιμα σύμφωνα με την εθνική νομοθεσία.
Αυτό το είδος συνεργασιών υπάρχει εδώ και 20 χρόνια περίπου. Παρ' όλα αυτά νέα χαρακτηριστικά έχουν εισαχθεί έτσι ώστε να εξασφαλιστεί ότι η χρήση των κονδυλίων της ΕΕ θα είναι περισσότερο αποτελεσματική:
1. Επιλογή περισσότερο εστιασμένων θεμάτων: όσο πιο εστιασμένα είναι τα θέματα τόσο περισσότερες πιθανότητες υπάρχουν για ουσιαστικά αποτελέσματα
2. Μέσο-μακροπρόθεσμη εποπτεία: Τα Ευρωπαϊκά προγράμματα συνεργασίας έχουν δεχθεί κριτικές στο παρελθόν για τη δυσκολία τους να καταγράψουν τα αποτελέσματα των προγραμμάτων (στις αλλαγές πολιτικής) μετά την ολοκλήρωση της χρηματοδότησης των δράσεων. Με τα νέα δεδομένα, θα ζητηθεί από τους περιφερειακούς εταίρους η εποπτεία των αποτελεσμάτων των προγραμμάτων στις περιφέρειες τους. Αυτή η «φάση εποπτείας» είναι ουσιαστική για τις συμμετέχουσες περιφέρειες για να επιδείξουν την αξία της συνεργασίας και για να βεβαιωθούν ότι τα αποτελέσματα της συνεργασίας (και της επένδυσης των χρημάτων της ΕΕ) έχουν αξιοποιηθεί συστηματικά.
3. Πλατφόρμες μάθησης πολιτικής: ενώ υπάρχουν πολλά Ευρωπαϊκά δίκτυα πάνω σε πολυάριθμα θέματα της περιφερειακής πολιτικής, κανένα δεν έχει ως κύριο στόχο τη στήριξη της τοπικής και περιφερειακής διακυβέρνησης ώστε να βελτιώσει την αποτελεσματικότητά της στο σχεδιασμό και την εφαρμογή πολιτικών προς όφελος των πολιτών. Οι πλατφόρμες μάθησης πολιτικής επιχειρούν να το αναστρέψουν αυτό: είναι ένα εργαλείο που θα επιτρέψει την ταχύτερη και καλύτερη διάχυση της γνώσης ώστε οι διοικήσεις να κάνουν καλύτερα τη δουλειά τους.
4. Μεγαλύτερη έμφαση στις βελτιωμένες πολιτικές και τα προγράμματα που περιλαμβάνονται στην Πολιτική Συνοχής της ΕΕ.
2. Στόχος της πρόσκλησης και Εταιρικά σχήματα
Η πρόσκληση καλύπτει προτάσεις που αφορούν έργα διαπεριφερειακής συνεργασίας, διάρκειας από 3 έως 5 έτη. Έργο διαπεριφερειακής συνεργασίας αποτελεί το έργο στο οποίο συμμετέχουν εταίροι από τουλάχιστον τρεις (3) διαφορετικές χώρες, οι οποίοι απασχολούνται σε ένα θέμα περιφερειακής πολιτικής, ανταλλάσσοντας εμπειρίες και πρακτικές προκειμένου να ενσωματώσουν τις αυτές τις εμπειρίες και τις πρακτικές στις πολιτικές τους. Στόχος ενός έργου διαπεριφερειακής συνεργασίας είναι η βελτίωση της απόδοσης των εργαλείων της περιφερειακής πολιτικής των συμμετεχουσών περιφερειών, ιδιαίτερα του Στόχου Επένδυση για Ανάπτυξη και Απασχόληση και των προγραμμάτων εδαφικής συνεργασίας. Η επικέντρωση στα αποτελέσματα και για να οδηγήσει η μαθησιακή διαδικασία σε απτά αποτελέσματα, ένα έργο διαπεριφερειακής συνεργασίας σχεδιάζεται σε δύο φάσεις:
> Φάση 1: διαπεριφερειακή μάθηση και προετοιμασία για την αξιοποίηση των εμπειριών ως απόρροια της συνεργασίας μέσω της εκπόνησης σχεδίων δράσης.
> Φάση 2: παρακολούθηση της υλοποίησης κάθε σχεδίου δράσης
Επισημαίνεται ότι στο πλαίσιο της τρίτης πρόσκλησης ενθαρρύνονται φορείς που δεν συμμετείχαν μέχρι σήμερα στην υλοποίηση έργων του τρέχοντος Προγράμματος.
3. Θεματικές Προτεραιότητες της πρόσκλησης
Οι αιτούντες θα πρέπει να υποβάλουν πρόταση για κάποιον από τις ανωτέρω τέσσερις θεματικές προτεραιότητες του Προγράμματος. Μέχρι σήμερα έχουν επιδοτηθεί 130 έργα και οι αιτούντες καλούνται να ελέγξουν προσεκτικά τα χαρακτηριστικά αυτών των έργων στην ιστοσελίδα του προγράμματος: www.interregeurope.eu/discover-projects προκειμένου να επιδείξουν στις προτάσεις τους τον καινοτόμο χαρακτήρα τους τόσο ως προς το επιλεγόμενο θέμα όσο και ως προς τις εμπλεκόμενες περιφέρειες. Στις πρώτες δύο προσκλήσεις του Προγράμματος οι αιτούντες υπέβαλαν μεγάλο αριθμό προτάσεων στο πλαίσιο του άξονα προτεραιότητας 1, ενώ ελάχιστες ήταν οι αιτήσεις για τον άξονα προτεραιότητας 4. Επίσης, δεν συγκέντρωσαν το ενδιαφέρον των αιτούντων τα σημαντικά ζητήματα της ανανεώσιμης ενέργειας ή της διαχείρισης των υδάτινων πόρων. Επομένως, θα αξιολογηθούν ιδιαιτέρως θετικά προτάσεις τόσο για τον άξονα προτεραιότητας 4 όσο και για τα προαναφερθέντα θέματα δημόσιας πολιτικής.
4. Προϋπολογισμός
Ο προϋπολογισμός της παρούσας πρόσκλησης ανέρχεται συνολικά στα 145 εκατ. ευρώ με τη συγχρηματοδότηση να κυμαίνεται από 75% (για ιδιωτικούς μη κερδοσκοπικούς φορείς) έως 85% (για δημόσιους φορείς).
5. Προθεσμίες υποβολής προτάσεων
Η υποβολή των αιτήσεων γίνεται ηλεκτρονικά μέχρι την 30η Ιουνίου 2017. Παράλληλα, οι αιτήσεις σε έντυπη μορφή θα πρέπει να αποσταλούν εντός της ανωτέρω προθεσμίας στην εξής διεύθυνση:
Interreg Europe First call for proposals Les Arcuriales - Entree D - 5e etage 45 rue de Tournai 59000 LILLE FRANCE
6. Περισσότερες πληροφορίες
Τα έγγραφα που αφορούν την παρούσα πρόσκληση, καθώς και περισσότερες πληροφορίες σχετικά με το ανωτέρω πρόγραμμα μπορείτε να αναζητήσετε στην ιστοσελίδα του προγράμματος:
http://www.interregeurope.eu/projects/apply-for-funding/
Επίσης, οι ενδιαφερόμενοι φορείς μπορούν να απευθύνουν τα ερωτήματά τους στην Ειδική Υπηρεσία Διαχείρισης των Επιχειρησιακών Προγραμμάτων του Στόχου «Ευρωπαϊκή Εδαφική Συνεργασία», Μονάδα Α', Διεύθυνση: Λεωφόρος Γεωργικής Σχολής 65, 570 01, Θεσσαλονίκη, (Υπόψιν κ. Δ. Γκέρτσο, τηλ. 2310 024055, και κας Β. Σωτηροπούλου, τηλ. 2310 469613).
