Χρησιμοποιώντας το τηλεσκόπιο VISTA του European Southern Observatory's (Ευρωπαϊκού Νότιου Παρατηρητηρίου) η ομάδα παρακολούθησε τις κεντρικές περιοχές του Γαλαξία μας για περισσότερα από 13 χρόνια. Με 500 terabytes δεδομένων, αυτό είναι το μεγαλύτερο έργο παρατήρησης που έχει πραγματοποιηθεί ποτέ με τηλεσκόπιο του ESO.
«Κάναμε τόσες πολλές ανακαλύψεις, αλλάξαμε για πάντα την άποψη για τον Γαλαξία μας», λέει ο Dante Minniti, αστροφυσικός στο Universidad Andrés Bello στη Χιλή που ηγήθηκε του συνολικού έργου.
Αυτός ο χάρτης που σπάει ρεκόρ περιλαμβάνει 200.000 εικόνες που ελήφθησαν από το τηλεσκόπιο VISTA (Visible and Infrared Survey Telescope for Astronomy) του ESO, το οποίο τοποθετημένο στο Παρατηρητήριο Paranal του ESO στην Χιλή έχει ως κύριο στόχο να χαρτογραφήσει μεγάλες περιοχές του ουρανού.
Το Αστεροσκοπείο Παρανάλ βρίσκεται στην έρημο Ατακάμα στη βόρεια Χιλή και συγκεκριμένα 120 km νοτίως της Αντοφαγάστα. Είναι χτισμένο επί του όρους Παρανάλ σε υψόμετρο 2.635 m και λειτουργεί υπό την αιγίδα του Ευρωπαϊκού Νοτίου Αστεροσκοπείου (European Southern Observatory, ESO).
Η ομάδα χρησιμοποίησε την υπέρυθρη κάμερα VIRCAM του VISTA, η οποία μπορεί να κοιτάξει μέσα από τη σκόνη και το αέριο που διαπερνούν τον γαλαξία μας. Είναι επομένως σε θέση να δει την ακτινοβολία από τα πιο κρυφά μέρη του Γαλαξία μας, ανοίγοντας ένα μοναδικό παράθυρο στο γαλαξιακό μας περιβάλλον.
Αυτό το γιγαντιαίο σύνολο δεδομένων καλύπτει μια περιοχή του ουρανού ισοδύναμη με 8600 πανσελήνους και περιέχει περίπου 10 φορές περισσότερα αντικείμενα από έναν προηγούμενο χάρτη που κυκλοφόρησε από την ίδια ομάδα το 2012. Περιλαμβάνει νεογέννητα αστέρια και σφαιρικά σμήνη –– πυκνές ομάδες εκατομμυρίων από τα παλαιότερα αστέρια στον Γαλαξία μας. Η παρατήρηση του υπέρυθρου φωτός σημαίνει ότι το VISTA μπορεί επίσης να εντοπίσει πολύ ψυχρά αντικείμενα, τα οποία λάμπουν σε αυτά τα μήκη κύματος.
Οι παρατηρήσεις ξεκίνησαν το 2010 και ολοκληρώθηκαν το πρώτο εξάμηνο του 2023 καλύπτοντας συνολικά 420 νύχτες. Παρατηρώντας πολλές φορές κάθε κομμάτι του ουρανού, η ομάδα μπόρεσε όχι μόνο να προσδιορίσει τις θέσεις αυτών των αντικειμένων, αλλά και να παρακολουθήσει πώς κινούνται και το πως αλλάζει η φωτεινότητά τους.
Χαρτογράφησαν αστέρια των οποίων η φωτεινότητα αλλάζει περιοδικά και μπορούν να χρησιμοποιηθούν ως κοσμικοί χάρακες για τη μέτρηση αποστάσεων. Αυτό τους έδωσε μια ακριβή τρισδιάστατη άποψη των εσωτερικών περιοχών του Γαλαξία μας, που προηγουμένως ήταν κρυμμένες από τη σκόνη. Οι ερευνητές παρακολούθησαν επίσης αστέρια υπερταχύτητας - ταχέως κινούμενα αστέρια που ξέφυγαν από την κεντρική περιοχή του Γαλαξία μας μετά από μια στενή συνάντηση με την υπερμεγέθη μαύρη τρύπα που κρύβεται εκεί.
Ο νέος χάρτης περιέχει δεδομένα που συγκεντρώθηκαν ως μέρος των μεταβλητών VISTA στην έρευνα Vía Láctea ( VVV ) και στο συνοδευτικό του έργο, την έρευνα VVV eXtended (VVVX). « Το έργο ήταν μια μνημειώδης προσπάθεια, που έγινε δυνατή επειδή ήμασταν μια μεγάλη ομάδα », λέει ο Roberto Saito, αστροφυσικός στο Universidade Federal de Santa Catarina στη Βραζιλία και κύριος συγγραφέας της εργασίας που δημοσιεύτηκε σήμερα στο Astronomy & Astrophysics
Οι έρευνες VVV και VVVX έχουν ήδη οδηγήσει σε περισσότερα από 300 επιστημονικά άρθρα. Με την ολοκλήρωση των ερευνών, η επιστημονική εξερεύνηση των δεδομένων που συγκεντρώθηκαν θα συνεχιστεί για τις επόμενες δεκαετίες. Εν τω μεταξύ, το Παρατηρητήριο Paranal του ESO προετοιμάζεται για το μέλλον. Το VISTA θα ενημερωθεί με το νέο του όργανο 4MOST και το Very Large Telescope ( VLT ) του ESO θα λάβει το όργανό του MOONS . Μαζί, θα παράσχουν φάσματα εκατομμυρίων αντικειμένων που ερευνήθηκαν εδώ, με αμέτρητες ανακαλύψεις να αναμένονται.
