Ο μυελός των οστών μας, αυτή η ουσία που μοιάζει με ζελέ μέσα στα οστά μας, είναι μια αόρατη μονάδα παραγωγής ενέργειας που παράγει αθόρυβα 500 δισεκατομμύρια νέα αιμοσφαίρια κάθε μέρα. Αυτή η διαδικασία καθοδηγείται από αιμοποιητικά βλαστοκύτταρα που δημιουργούν όλους τους διαφορετικούς τύπους αιμοσφαιρίων στο σώμα μας και αναγεννιούνται για να διατηρούν την ομαλή λειτουργία ολόκληρης της γραμμής παραγωγής αίματος.
Όπως συμβαίνει με κάθε περίπλοκο σύστημα, τα αιμοποιητικά βλαστοκύτταρα χάνουν τη λειτουργικότητά τους καθώς γερνούν και ενισχύουν τον κίνδυνο εμφάνισης σοβαρών ασθενειών, συμπεριλαμβανομένων των καρκίνων του αίματος. Γνωρίζουμε ότι ο κίνδυνος εμφάνισης ασθενειών που σχετίζονται με τη γήρανση είναι διαφορετικός μεταξύ διαφορετικών ατόμων. Παραδόξως, ωστόσο, λίγα είναι γνωστά για το εάν τα αιμοποιητικά βλαστοκύτταρα γερνούν διαφορετικά μεταξύ των ατόμων.
«Αν πάρετε ένα δωμάτιο γεμάτο με 50χρονους, κάποιοι θα είναι εντελώς γκριζομάλληδες, άλλοι θα είναι με λευκά μαλλιά και μερικοί δεν θα έχουν καθόλου γκρίζες τρίχες», είπε η Jennifer Trowbridge, καθηγήτρια που ηγείται στο εργαστήριο Jackson στις ΗΠΑ το οποίο έκανε τη μελέτη. «Λογικά, θα περίμενε κανείς να δει το ίδιο είδος παραλλαγής στη λειτουργία των αιμοποιητικών βλαστοκυττάρων, αλλά μέχρι τώρα, κανείς δεν το έχει μελετήσει άμεσα».
Επειδή αυτά τα αιμοποιητικά βλαστοκύτταρα είναι τόσο σπάνια, οι ερευνητές συνήθως τα συγκεντρώνουν και τα μελετούν αθροιστικά. Σε μια εργασία που δημοσιεύτηκε στο Blood , η Trowbridge και οι συνεργάτες της μελέτησαν τα αιμοποιητικά βλαστοκύτταρα μεμονωμένα σε εννέα γενετικά πανομοιότυπα μεσήλικα ποντίκια, προσφέροντας την πρώτη οπτική του πώς οι λεπτές αλλαγές στο μικροπεριβάλλον του μυελού των οστών γερνούν τα αιμοποιητικά βλαστοκύτταρα σε κάθε άτομο.
Η Trowbridge και η ομάδα της ανακάλυψαν ότι παρόλο που τα ποντίκια ήταν όλα της ίδιας ηλικίας, τα αιμοποιητικά βλαστοκύτταρα στον μυελό των οστών τους γερνούσαν διαφορετικά. Αλλά δεν είναι μόνο αυτό. Η ομάδα μπόρεσε να προβλέψει και τη λειτουργία των αιμοποιητικών βλαστοκυττάρων με βάση τη δραστηριότητα δύο αυξητικών παραγόντων που υπάρχουν επίσης στον άνθρωπο και συγκεκριμένα με τους Kitl και Igf1, που παράγονται από μεσεγχυματικά στρωματικά κύτταρα (MSC), τα οποία περιβάλλουν τα βλαστοκύτταρα στο μικροπεριβάλλον του μυελού των οστών. Με το προφίλ του μεταγραφώματος RNA σε αυτά τα μεσεγχυματικά στρωματικά κύτταρα (MSC) σε μεμονωμένα ποντίκια, η Trowbridge διαπίστωσε ότι η μείωση αυτών των αυξητικών παραγόντων συσχετίστηκε με μοριακούς μηχανισμούς σε αιμοποιητικά βλαστοκύτταρα που σχετίζονται με την ηλικία.
«Η ποσότητα των αυξητικών παραγόντων που παράγονται, συσχετίζεται άμεσα με την φθίνουσα λειτουργία των βλαστοκυττάρων. Επιπλέον, βρήκαμε αξιοσημείωτη μεγαλύτερη ποικιλία στα αιμοποιητικά βλαστοκύτταρα από ό,τι σε άλλα κύτταρα του μυελού των οστών», είπε η Trowbridge. «Αυτό είναι πραγματικά ένα στιγμιότυπο της διαδικασίας γήρανσης σε κυτταρικό επίπεδο».
Στους ανθρώπους, οι οποίοι είναι γενετικά διαφορετικοί και έχουν διαφορετικό τρόπο ζωής, οι διακυμάνσεις στη γήρανση των αιμοποιητικών βλαστοκυττάρων είναι πιθανό να είναι ακόμη μεγαλύτερες από ό,τι σε ελεγχόμενα ζωικά μοντέλα, εκτιμά η Trowbridge. Ενώ η τρέχουσα μελέτη δεν διερεύνησε εάν η κυτταρική γήρανση των βλαστοκυττάρων προκαλεί άμεσα δυσμενή αποτελέσματα για την υγεία, είναι πιθανό ότι τέτοιες παραλλαγές παίζουν ρόλο σε ένα ευρύ φάσμα καταστάσεων υγείας τόσο για στα ποντίκια όσο και στους ανθρώπους.
