Σημαντικές τροποποιήσεις στο καθεστώς απόδοσης και διαχείρισης του Αριθμού Μητρώου Κοινωνικής Ασφάλισης (ΑΜΚΑ) προβλέπει το άρθρο 5 της τροπολογίας που κατατέθηκε στο σχέδιο νόμου με τίτλο «Προστασία των ανηλίκων από προϊόντα καπνού και αλκοόλ - Ρυθμίσεις για μη καπνικά προϊόντα - Ψηφιακό μητρώο ελέγχου προϊόντων καπνού, αλκοόλ και λοιπών μη καπνικών προϊόντων και άλλες διατάξεις».
Ειδικότερα, τροποποιείται το άρθρο 153 του ν. 3655/2008, με στόχο την ψηφιοποίηση, απλοποίηση και ενίσχυση της διαφάνειας στη διαδικασία έκδοσης και ενεργοποίησης του ΑΜΚΑ.
Με τη ρύθμιση καθίσταται πλέον εφικτή η πρόσβαση των δικαιούχων στην εφαρμογή του Εθνικού Μητρώου Ασφαλισμένων, Εργοδοτών και Συνταξιούχων (ΑΜΚΑ – ΕΜΑΕΣ) και μέσω της Ενιαίας Ψηφιακής Πύλης gov.gr, με χρήση ταυτοποίησης δύο παραγόντων. Παράλληλα, θεσπίζεται η δυνατότητα ηλεκτρονικής υποβολής αίτησης για την έκδοση, ενεργοποίηση ή επικαιροποίηση του ΑΜΚΑ, χωρίς την υποχρέωση φυσικής παρουσίας στα ΚΕΠ ή σε άλλη αρμόδια υπηρεσία.
Η τροπολογία προβλέπει επίσης νέα, ευέλικτα κριτήρια για την απόδοση ΑΜΚΑ σε άτομα με νόμιμη παραμονή στη χώρα, χωρίς να απαιτείται άμεση πρόσβαση στην αγορά εργασίας, ενώ επιτρέπει τη χορήγηση αριθμού και σε έμμεσα ασφαλισμένους, όπως ανήλικα εξαρτώμενα μέλη. Προβλέπεται επίσης η μετατροπή υφιστάμενων προσωρινών αριθμών (ΠΑΜΚΑ, ΠΑΑΥΠΑ και ΠΑΥΠΕΚ) σε ΑΜΚΑ, διευκολύνοντας την ενοποίηση και καθαρότητα του μητρώου.
Σύμφωνα με την Ανάλυση Συνεπειών Ρύθμισης, η πρόβλεψη για απομακρυσμένη διαδικασία μέσω ηλεκτρονικών υπηρεσιών επιταχύνει την παροχή του ΑΜΚΑ, περιορίζει τις διοικητικές καθυστερήσεις και συμβάλλει στην αποτροπή φαινομένων έκδοσης με πλαστά δικαιολογητικά. Επιπλέον, η δυνατότητα έκδοσης ανενεργού ΑΜΚΑ για πολίτες τρίτων χωρών με νόμιμη παραμονή, αλλά χωρίς πρόσβαση στην αγορά εργασίας, διευρύνει την κάλυψη και εξυπηρετεί ειδικές κοινωνικές κατηγορίες.
Από πλευράς αρμοδιοτήτων, η διαχείριση του ΑΜΚΑ παραμένει στην Ηλεκτρονική Διακυβέρνηση Κοινωνικής Ασφάλισης (Η.ΔΙ.Κ.Α. Α.Ε.), ενώ η απόδοσή του γίνεται μέσω ΚΕΠ ή του e-ΕΦΚΑ. Με τις νέες διατάξεις προβλέπεται πλέον και η ψηφιακή ενεργοποίησή του μέσω του gov.gr, υπό την εποπτεία της Γενικής Γραμματείας Κοινωνικών Ασφαλίσεων.
Τέλος, με κοινές υπουργικές αποφάσεις θα ρυθμίζονται οι λεπτομέρειες εφαρμογής της ρύθμισης, όπως τα απαιτούμενα δικαιολογητικά, τα κριτήρια νόμιμης παραμονής και οι τεχνικές προδιαγραφές των απαραίτητων διαλειτουργικοτήτων.
