Το υπουργείο Εθνικής Οικονομίας αναμένεται να παρουσιάσει εντός Ιουλίου πρόταση ρύθμισης για τα δάνεια σε ελβετικό φράγκο. Η ρύθμιση θα προβλέπει τη δυνατότητα «κουρέματος» της οφειλής για όσους δανειολήπτες επιλέξουν τη μετατροπή του δανείου τους σε ευρώ, μέσω του εξωδικαστικού μηχανισμού. Το νέο σχήμα θα διαμορφώνει τη μηνιαία δόση ανάλογα με την οικονομική δυνατότητα του οφειλέτη.
Σήμερα, τα δάνεια σε ελβετικό φράγκο ανέρχονται συνολικά σε 4,5 δισ. ευρώ. Από αυτά, τα 3 δισ. ευρώ παραμένουν στα χαρτοφυλάκια των τραπεζών και είναι κυρίως εξυπηρετούμενα, ενώ το υπόλοιπο 1,5 δισ. ευρώ έχει καταστεί μη εξυπηρετούμενο και έχει μεταβιβαστεί σε επενδυτικά σχήματα.
Η ισοτιμία του ελβετικού φράγκου έναντι του ευρώ έχει αυξηθεί κατά περίπου 50% τα τελευταία είκοσι χρόνια, μεταβάλλοντας το ύψος της οφειλής σε ευρώ. Πολλά από τα δάνεια σε ελβετικό φράγκο χορηγήθηκαν κατά την περίοδο 2004-2005, όταν η ισοτιμία ήταν περίπου 1 ευρώ προς 1,5 φράγκο, ενώ σήμερα η ισοτιμία είναι περίπου 1 ευρώ προς 0,94 φράγκα.
Τα προηγούμενα χρόνια εφαρμόστηκαν ρυθμίσεις με μειωμένες δόσεις για ορισμένο χρονικό διάστημα και επαναφορά στο αρχικό ύψος στη συνέχεια. Σε πολλές περιπτώσεις υπήρξε και επιμήκυνση της διάρκειας αποπληρωμής μέχρι και τα 35 έτη. Αυτές οι ρυθμίσεις δεν περιόρισαν την αύξηση του άληκτου κεφαλαίου, η οποία προέκυψε κυρίως από τη μεταβολή της ισοτιμίας.
Η νέα πρόταση θα προβλέπει ένταξη όλων των δανείων στον εξωδικαστικό μηχανισμό, ανεξαρτήτως αν εξυπηρετούνται ή όχι. Η σταθεροποίηση της δόσης θα γίνεται με βάση τα εισοδήματα του οφειλέτη. Η ρύθμιση αναμένεται να καταστεί υποχρεωτική για τους πιστωτές, εφόσον πληρούνται συγκεκριμένα περιουσιακά και εισοδηματικά κριτήρια, όπως ισχύει σήμερα για τις περιπτώσεις ευάλωτων οφειλετών.
Το «κούρεμα» θα λαμβάνει υπόψη την περιουσιακή εικόνα του δανειολήπτη και το όφελος που είχε από το επιτόκιο του φράγκου, το οποίο παρέμεινε χαμηλό όλα τα προηγούμενα χρόνια. Το όφελος αυτό θα συμψηφίζεται με την επιβάρυνση που προέκυψε από τη μεταβολή της ισοτιμίας, με στόχο τη ρύθμιση του δανείου σε νέο πλαίσιο αποπληρωμής σε ευρώ. Η παρέμβαση του υπουργείου αφορά το σύνολο των δανείων σε ελβετικό φράγκο, ανεξαρτήτως κατάστασης.
Παραδείγματα
Δανειολήπτης έλαβε το 2005 στεγαστικό δάνειο 150.000 φράγκων, όταν η ισοτιμία ήταν 1 ευρώ = 1,50 φράγκα. Το αρχικό ποσό σε ευρώ ήταν περίπου 100.000. Παρότι πληρώνει κανονικά τη δόση του εδώ και 20 χρόνια, σήμερα οφείλει ακόμη 90.000 φράγκα. Λόγω της σημερινής ισοτιμίας (1 ευρώ = 0,94 φράγκα), το υπόλοιπο της οφειλής είναι περίπου 96.000 ευρώ, δηλαδή μεγαλύτερο από το αρχικό ποσό του δανείου σε ευρώ. Με τη νέα ρύθμιση, το δάνειο μπορεί να μετατραπεί σε ευρώ με κούρεμα μέρους του κεφαλαίου, ώστε η νέα δόση να ανταποκρίνεται στο εισόδημα του δανειολήπτη και η συνολική οφειλή να είναι διαχειρίσιμη.
Δανειολήπτης έλαβε το 2006 δάνειο 120.000 φράγκων. Με την ισοτιμία τότε, το ποσό αντιστοιχούσε σε 80.000 ευρώ. Το δάνειο δεν εξυπηρετήθηκε τα τελευταία χρόνια και έχει πωληθεί σε fund. Η σημερινή ισοτιμία ανεβάζει την οφειλή σε περίπου 128.000 ευρώ. Μέσω του εξωδικαστικού μηχανισμού, ο δανειολήπτης μπορεί να υποβάλει αίτηση για ρύθμιση, με πιθανό «κούρεμα» και μετατροπή του δανείου σε ευρώ. Αν πληροί τα περιουσιακά και εισοδηματικά κριτήρια, η ρύθμιση μπορεί να υποχρεώσει το fund να αποδεχθεί τον νέο διακανονισμό.
Δανειολήπτης ρύθμισε το δάνειό του με σύστημα step up το 2015. Η ρύθμιση προέβλεπε μειωμένη δόση για 10 έτη και επιμήκυνση της διάρκειας από 20 σε 35 χρόνια. Το αρχικό δάνειο ήταν 180.000 φράγκα. Κατά την περίοδο της μειωμένης δόσης, το κεφάλαιο μειώθηκε ελάχιστα. Με τη λήξη της περιόδου το 2025, η δόση θα αυξηθεί σημαντικά λόγω και της ανατίμησης του φράγκου.Με την προτεινόμενη ρύθμιση, μπορεί να γίνει επανακαθορισμός της οφειλής σε ευρώ, νέα επιμήκυνση ή διαγραφή μέρους του κεφαλαίου, ώστε η μηνιαία επιβάρυνση να παραμείνει σταθερή και βιώσιμη.
