Αυξήσεις - φωτιά στην ενέργεια που θα ξεπερνούν ακόμη και τα ρεκόρ του Νοεμβρίου - Δεκεμβρίου περιμένουν οι διεθνείς αναλυτές για τους πρώτους δυο μήνες του 2022, καθώς ο χειμώνας θα δείχνει τα δόντια του σε όλη τη γηραιά ήπειρο και η ενεργειακή κρίση θα βρίσκεται στο απόγειο της.
Μια ματιά στα στοιχεία του ενεργειακού μίγματος, που οδηγεί σε αυτήν την τιμή ρεύματος, επιβεβαιώνει τη ρίζα του προβλήματος. Σχεδόν το 50% προέρχεται από την παραγωγή ρεύματος με φυσικό αέριο κι αυτό σημαίνει πρακτικά ότι όσο πιο ψηλά είναι η τιμή του, τόσο πιέζεται και η τιμή του ηλεκτρικού ρεύματος.
Το τελευταίο 48ωρο προσγείωσε ανώμαλα στην πραγματικότητα όσους πίστευαν ότι ο συναγερμός έχει λήξει μετά τις «οδηγίες» Πούτιν για διοχέτευση φυσικού αερίου προς την Ευρώπη. Το μπλόκο στην αδειοδότηση του Nord Stream 2 έδωσε το σύνθημα στην ούτως ή άλλως νευρική αγορά και ακολούθησε ένα ράλι ανάλογο με αυτό της 5ης Οκτωβρίου, όταν η τιμή του φυσικού αερίου έφτασε ως τα 161 ευρώ. Αυτήν τη φορά μπορεί η τιμή να μην έφτασε εκεί, αλλά έσπασε το φράγμα των 100 ευρώ και παρέμεινε σε αυτά τα επίπεδα. Πλέον, όλοι αναρωτιούνται τι θα γίνει όταν εφορμήσει ο Χειμώνας και η ζήτηση για φυσικό αέριο ανέβει κατακόρυφα.
Τα συμβόλαια TTF του Ιανουαρίου έφτασαν να διαπραγματεύονται στο Ολλανδικό hub ακόμη και πάνω από τα 174 ευρώ/MWh, ενώ για τον Φεβρουάριο και τον Μάρτιο οι τιμές είναι στα 169,12 και στα 155,55 ευρώ/MWh, αντίστοιχα. Μία μίνι αποκλιμάκωση στα επίπεδα των 107 ευρώ διαφαίνεται για τον Απρίλιο αλλά και αυτή η πρόβλεψη είναι επισφαλής, οπως γράφουν ΤΑ ΝΕΑ.
Σύμφωνα με παράγοντες της αγοράς, όσο δεν φαίνεται διέξοδο στην κρίση της Ε.Ε. με τη Ρωσία και όσο η Gazprom κρατά μισο-ανοιχτές τις στρόφιγγες των αγωγών προς τα κράτη – μέλη, «η φθηνή ενέργεια από το φυσικό αέριο θα περάσει στο χρονοντούλαπο της ιστορίας».
Κατά τα ίδια έμπειρα στελέχη, οι τιμές της ενέργειας δεν θα επιστρέψουν ποτέ στα επίπεδα της περιόδου προ του ξεσπάσματος της πανδημίας Covid-19 και πολύ περισσότερο στην εποχή των lockdowns.
Σύμφωνα με τις πηγές της αγοράς, η απεξάρτηση της Ευρώπης από τα ορυκτά καύσιμα είναι μονόδρομος ώστε μακροπρόθεσμα η Γηραιά Ήπειρος να ανεξαρτητοποιηθεί από τα συμφέροντα των μεγάλων παραγωγών φυσικού αερίου και πετρελαίου. Και η λύση είναι, όπως επαναλαμβάνουν με κάθε ευκαιρία, οι ΑΠΕ και η αποθήκευση ενέργειας.
Η χιονοθύελλα που προκαλεί η κούρσα ανόδου των τιμών του φυσικού αερίου και η εξάρτηση από το ορυκτό καύσιμο συμπαρασύρει και την εγχώρια αγορά ενέργειας και οικονομία.
Για σήμερα οι συναλλαγές στη χονδρεμπορική αγορά ηλεκτρικής ενέργειας έσπασαν κάθε ρεκόρ. Η μέση τιμή είναι στα 415,94 ευρώ/MWh και σε διάστημα τεσσάρων ημερών έχει υπερδιπλασιαστεί. Στις 18 Δεκεμβρίου η τιμή ήταν στα 197,98 ευρώ/MWh.
Οι εκτιμήσεις στελεχών της αγοράς ενέργειας είναι πως τα σκαμπανεβάσματα στις τιμές θα συνεχιστούν μέχρι το τέλος του χρόνου αλλά και τουλάχιστον τους πρώτους τρεις μήνες του 2022. Η κρίση θα διαρκέσει σίγουρα για ένα εξάμηνο, καταλήγουν οι προβλέψεις εταιριών ενέργειας.
Στην κυβέρνηση επικρατεί έντονος προβληματισμός για το νέο έτος και ως προς την πολιτική της οριζόντιας επιχορήγησης των λογαριασμών ηλεκτρικής ενέργειας. Μπορεί οι πόροι να συγκεντρώνονται λόγω και της αύξησης των δικαιωμάτων των εκπομπών των ρύπων που φέρνουν έσοδα από τις δημοπρασίες αγοράς τους, ωστόσο η αέναη ενίσχυση δεν συμβαδίζει με τις αρχές μίας χρηστής ενεργειακής πολιτικής. Επί της ουσίας, σύμφωνα με αναλυτές, η επιδότηση ουσιαστικά κατευθύνεται στα ορυκτά καύσιμα και όχι στην ανάπτυξη της φθηνής και καθαρής ενέργειας.
Από την άλλη μεριά, το πολιτικό κόστος θα είναι τεράστιο στο ενδεχόμενο διακοπής της οριζόντιας επιδότησης εν μέσω έξαρσης των τιμών ρεύματος και φυσικού αερίου.
Νοικοκυριά με μεσαίο εισόδημα αλλά και επιχειρήσεις που δίνουν θέσεις εργασίας και αναπτύσσονται, κινδυνεύουν, όπως σημειώνουν παράγοντες της αγοράς, να βρεθούν στα όρια της ενεργειακής ένδειας και να αναστείλουν τις δραστηριότητες τους, αντίστοιχα.
Η πρωτοφανής αύξηση της τιμής του ηλεκτρικού ρεύματος, ως αποτέλεσμα κυρίως του πενταπλασιασμού της τιμής του φυσικού αερίου από την αρχή της χρονιάς, έχει ανατρέψει τους σχεδιασμούς χιλιάδων μικρομεσαίων επιχειρήσεων, οι οποίοι μέχρι το καλοκαίρι έβλεπαν με μεγαλύτερη αισιοδοξία την «επόμενη ημέρα».
Οι νέοι λογαριασμοί, ανάλογα με το μέγεθος και τον κλάδο της επιχείρησης, μπορεί να «κρύβουν» 500, 800 ή και 2.500 ευρώ παραπάνω χρεώσεις, όπως λένε άνθρωποι της αγοράς. Το «πάγωμα» για πέντε μήνες των χρεώσεων ΥΚΩ αναμφίβολα είναι μια «ανάσα», ωστόσο αν συνεχιστεί αυτή η κατάσταση, είναι βέβαιο ότι θα απαιτηθούν νέα μέτρα στήριξης. Ήδη, από το οικονομικό επιτελείο δηλώνουν έτοιμοι να παρέμβουν, αν οι τιμές παραμείνουν σε αυτά τα επίπεδα ή «σκαρφαλώσουν» πιο πάνω.
