Όπως προκύπτει από το κείμενο του εθνικού σχεδίου της ανάκαμψης που παρουσιάστηκε στο Ecofin, περισσότερες από 8.500 υποθέσεις μεγάλης φοροδιαφυγής για το διάστημα των ετών 2016-2020 έχουν διαβιβαστεί από την Ανεξάρτητη Αρχή Δημοσίων Εσόδων στην Αρχή για την καταπολέμηση της νομιμοποίησης εσόδων. Οι υποθέσεις έχουν διαβιβαστεί για περαιτέρω έρευνα ως προς την διακίνηση του «μαύρου χρήματος», το οποίο σύμφωνα με εκτιμήσεις ξεπερνούν τα 14 δισ. ευρώ ή το 18,3% του ΑΕΠ.
Στο νέο «hi - tech» σχέδιο προβλέπεται η η ψηφιακή αναβάθμιση των φορολογικών αρχών. Στόχος είναι η χρησιμοποίηση προγραμμάτων τεχνητής νοημοσύνης προκειμένου να εντοπίζονται κρούσματα φοροδιαφυγής που θα δώσουν τη δυνατότητα σε χρόνο εξπρές να καταγράφεται όλο το φάσμα των κινήσεων των φορολογούμενων.
Η χρησιμοποίηση της εξειδικευμένης τεχνολογίας θα επιτρέψει στις αρχές να αποκτήσουν πλήρη εικόνα για την εισοδηματική και περιουσιακή κατάσταση των υπόχρεων αλλά και του οικονομικού προφίλ των επιχειρήσεων. Το αποτέλεσμα θα προκύπτει από την αντιπαραβολή των στοιχείων με τις δηλώσεις που έχουν υποβάλλει στην εφορία όπου και θα διαπιστώνεται αν είναι ειλικρινείς ή αποκρύπτουν φορολογητέα ύλη. Το σύστημα θα έχει τη δυνατότητα να αντλεί δεδομένα από μία τεράστια δεξαμενή πληροφοριών και στοιχείων για τα εισοδήματα, την ακίνητη και κινητή περιουσία, τις δαπάνες, τις συναλλαγές, τις τραπεζικές και χρηματιστηριακές κινήσεις.
Η διαδικασία θα αξιοποιήσει το Ελληνικής σύλληψης από το 2018 σύστημα τεχνητής νοημοσύνης, το οποίο μοιάζει με το γαλλικό μοντέλο. Με βάση αυτό το σύστημα οι αρχές μπορούν να αντλήσουν και να αξιολογήσουν πολύ μεγάλες ποσότητες δεδομένων που ελέγχονται διαδοχικά και επαληθεύονται συστηματικά.
Τα στοιχεία εκτός των αρχείων που έχει το δημόσιο, αντλούνται και από βάσεις δεδομένων ιδιωτικών εταιρειών, από το ηλεκτρονικό εμπόριο, ακόμη και από τα κοινωνικά δίκτυα. Η εμπειρία δείχνει ότι η αποτελεσματικότητα του συστήματος είναι σημαντικά υψηλότερη συγκριτικά με τις παραδοσιακές μεθόδους που ακολουθούν σήμερα οι ελεγκτικές αρχές καθώς αποκαλύφθηκαν περιπτώσεις φοροδιαφυγής μέσα από «αθέταες» διαδρομές και διαδικασίες.
Σημειώνεται ότι πολλές χώρες στην Ε.Ε. χρησιμοποιούν συστήματα τεχνητής νοημοσύνης, με τα αποτελέσματα να είναι εντυπωσιακά. Ο σχεδιασμός προβλέπει ότι το νέο σύστημα τεχνητής νοημοσύνης θα εφαρμοσθεί στο σύνολο της φορολογίας καθώς θα καλύπτει περιπτώσεις απάτης στο φόρο εισοδήματος, ΦΠΑ, σε δασμούς , ειδικούς φόρους κατανάλωσης, ενδοομιλικές απάτες κ.λ.π.
Η ενεργοποίηση του νέου μηχανισμού προϋποθέτει την προμήθεια του «ηλεκτρονικού υπέρογκου» μέσω διαγωνισμού ο όποιος θα ξεκινήσει εντός του 2021 σε συνδυασμό και με τη ροή των κονδυλίων από το Ταμείο Ανάκαμψης. Στόχος είναι η ενεργοποίηση του νέου συστήματος να γίνει έως το τέλος του έτους, προκειμένου να ξεκινήσουν οι διασταυρώσεις. .
Επισημαίνεται ότι στο πεδίο της φορολογίας το σχέδιο Ανάκαμψης περιλαμβάνει και άλλες δράσεις, όπως:
1. Η πλήρης κωδικοποίηση της φορολογικής νομοθεσίας με σκοπό την αύξηση της διαφάνειας, ο εκσυγχρονισμός του συστήματος φορολογίας της ιδιοκτησίας (ΕΝΦΙΑ) που καθιστά πιο ρεαλιστικές τις τιμές ζώνης ανά γεωγραφική περιοχή με σκοπό τη διεύρυνση της φορολογικής βάσης και την ευθυγράμμιση του φόρου ακίνητης περιουσίας με τις αξίες της αγοράς
2. Το νέο πλαίσιο για την καταπολέμηση του λαθρεμπορίου προϊόντων που υπόκεινται σε ειδικούς φόρους κατανάλωσης (καπνός, αλκοόλ και ενέργεια),
3. Πρόσθετα μέτρα και κίνητρα για περαιτέρω αύξηση των ηλεκτρονικών συναλλαγών.
4. Εφαρμογή μιας ψηφιακής και αυτόματης διαδικασίας ηλεκτρονικής επιστροφής ΦΠΑ.
