Το τουρκολιβυκό μνημόνιο θίγει κυριαρχικά δικαιώματα τρίτων χωρών, δεν συνάδει με το Δίκαιο της Θάλασσας και είναι άκυρο, τονίζουν η Ούρσουλα φον ντερ Λάιεν και ο Αντόνιο Κόστα σε παρέμβασή τους, μετά την κύρωσή του από τη βουλή της Λιβύης.
Σε κοινή δήλωση, η πρόεδρος της Κομισιόν και ο επικεφαλής του Ευρωπαϊκού Συμβουλίου εκφράζουν τη βαθιά λύπη τους για την κύρωση του τουρκολιβυκού μνημονίου και υπενθυμίζουν ότι παραμένει αμετάβλητη η θέση της ΕΕ για το θέμα.
Παράλληλα, εκφράζουν την αλληλεγγύη τους προς την Ελλάδα και την Κύπρο και επαναλαμβάνουν τη θέση της ΕΕ κατά οποιασδήποτε εξωτερικής παρέμβασης στη Λιβύη.
ΔΙΑΒΑΣΤΕ ΕΠΙΣΗΣ
{https://x.com/vonderleyen/status/2112598367763083695}
Η δήλωση φον ντερ Λάιεν και Κόστα για το τουρκολιβυκό μνημόνιο
«Εκφράζουμε τη βαθιά λύπη μας για τη σημερινή επικύρωση, από το λιβυκό κοινοβούλιο, του λεγόμενου μνημονίου κατανόησης Λιβύης- Τουρκίας για την οριοθέτηση θαλάσσιων δικαιοδοσιών στη Μεσόγειο.
Υπενθυμίζουμε ότι η θέση της ΕΕ επί αυτού του θέματος διατυπώθηκε σαφώς από το Ευρωπαϊκό Συμβούλιο το 2019 και παραμένει αμετάβλητη.
Αυτή η συμφωνία παραβιάζει τα κυριαρχικά δικαιώματα τρίτων χωρών, δεν συνάδει με το Δίκαιο της Θάλασσας και είναι άκυρη.
Επαναβεβαιώνουμε την αλληλεγγύη μας προς την Ελλάδα και την Κύπρο. Επαναλαμβάνουμε τη γνωστή θέση της ΕΕ κατά οποιασδήποτε εξωτερικής παρέμβασης στη Λιβύη».
ΥΠΕΞ: Μονομερής ενέργεια - Η Ελλάδα θα διασφαλίσει τα κυριαρχικά της δικαιώματα
Η γεωγραφία και το Διεθνές Δίκαιο της Θάλασσας δεν αλλάζουν με μονομερείς, νομικά αβάσιμες κοινοβουλευτικές αποφάσεις, τονίζει το υπουργείο Εξωτερικών, στην πρώτη αντίδραση της ελληνικής κυβέρνησης για την κύρωση του τουρκολιβυκού μνημονίου από το κοινοβούλιο της Λιβύης.
Η Ελλάδα έχει ήδη ενημερώσει τους εταίρους και συμμάχους της και θα προβεί σε κάθε ενδεδειγμένη ενέργεια για τη διασφάλιση των κυριαρχικών της δικαιωμάτων, υπογραμμίζει σε ανακοίνωση το υπουργείο Εξωτερικών, ενώ «απορρίπτει» την απόφαση της βουλής της Λιβύης για την έγκριση του «ψευδεπίγραφου» τουρκολιβυκού μνημίου.
«Η απόφαση αυτή δεν μεταβάλλει τον παράνομο, άκυρο και ανυπόστατο χαρακτήρα του μνημονίου, το οποίο αντίκειται στο Διεθνές Δίκαιο της Θάλασσας και θίγει τα κυριαρχικά δικαιώματα των κρατών της περιοχής», τονίζει το υπουργείο Εξωτερικών, επισημαίνοντας ότι η Τουρκία και η Λιβύη δεν διαθέτουν αντικείμενες ή παρακείμενες ακτές που να παρέχουν νόμιμη βάση για την επιχειρούμενη οριοθέτηση θαλασσίων ζωνών. Εξάλλου, υπογραμμίζει ότι το μνημόνιο παραγνωρίζει τα ελληνικά και τα δικαιώματά τους σε θαλάσσιες ζώνες.
Τονίζοντας ότι η Ελλάδα έχει αποδείξει τον σεβασμό στο διεθνές δίκαιο και στα κυριαρχικά δικαιώματα γειτονικών κρατών, η Αθήνα καλεί τη Λιβύη «να απόσχει από κάθε ενέργεια που αντίκειται στο διεθνές δίκαιο και υπονομεύει τη σταθερότητα στην Ανατολική Μεσόγειο».
Η ανακοίνωση του ΥΠΕΞ για την έγκριση του τουρκολιβυκού μνημονίου
«Η Ελλάδα απορρίπτει την απόφαση της Βουλής των Αντιπροσώπων της Λιβύης περί έγκρισης του ψευδεπίγραφου τουρκολιβυκού μνημονίου του 2019 για την οριοθέτηση θαλασσίων ζωνών.
Η απόφαση αυτή δεν μεταβάλλει τον παράνομο, άκυρο και ανυπόστατο χαρακτήρα του μνημονίου, το οποίο αντίκειται στο Διεθνές Δίκαιο της Θάλασσας και θίγει τα κυριαρχικά δικαιώματα των κρατών της περιοχής.
Η γεωγραφία και το Διεθνές Δίκαιο της Θάλασσας δεν αλλάζουν με μονομερείς, νομικά αβάσιμες κοινοβουλευτικές αποφάσεις. Η Τουρκία και η Λιβύη δεν διαθέτουν αντικείμενες ή παρακείμενες ακτές που να παρέχουν νόμιμη βάση για την επιχειρούμενη οριοθέτηση θαλασσίων ζωνών. Το μνημόνιο παραγνωρίζει, εξάλλου, τα ελληνικά νησιά και τα δικαιώματά τους σε θαλάσσιες ζώνες με βάση την UNCLOS και το διεθνές εθιμικό δίκαιο.
Έχοντας ήδη συνάψει συμφωνίες οριοθέτησης θαλασσίων ζωνών με την Αίγυπτο και την Ιταλία, σύμφωνα με το Διεθνές Δίκαιο της Θάλασσας, η Ελλάδα έχει αποδείξει τον σεβασμό της στο διεθνές δίκαιο και στα κυριαρχικά δικαιώματα γειτονικών κρατών. Καλούμε τη λιβυκή πλευρά να απόσχει από κάθε ενέργεια που αντίκειται στο διεθνές δίκαιο και υπονομεύει τη σταθερότητα στην Ανατολική Μεσόγειο.
Η Ελλάδα έχει ήδη ενημερώσει τους εταίρους και συμμάχους της και θα προβεί σε κάθε ενδεδειγμένη ενέργεια για τη διασφάλιση των κυριαρχικών της δικαιωμάτων».
Κύπρος: Παράνομο, άκυρο και ανυπόστατο το τουρκολιβυκό μνημόνιο
Η κύρωση του τουρκολιβυκού μνημονίου προκάλεσε και την αντίδραση της Κύπρου, που μέσω ανακοίνωσης του υπουργείου Εξωτερικών καταδικάζει αυτή την εξέλιξη.
«Το υπουργείο Εξωτερικών εξακολουθεί να θεωρεί το εν λόγω “μνημόνιο” παράνομο, άκυρο και ανυπόστατο, το οποίο δεν παράγει, καθ’ οιονδήποτε τρόπο, έννομα αποτελέσματα έναντι τρίτων κρατών», τονίζεται στην ανακοίνωση.
Η ανακοίνωση του κυπριακού υπουργείου Εξωτερικών
«Το υπουργείο Εξωτερικών της Κυπριακής Δημοκρατίας καταδικάζει την απόφαση της Βουλής της Λιβύης για έγκριση του παράνομου τουρκολιβυκού “μνημονίου συναντίληψης” του 2019.
Το εν λόγω “μνημόνιο” παραβιάζει τα κυριαρχικά δικαιώματα τρίτων κρατών και αντίκειται στις αναγνωρισμένες αρχές της Σύμβασης των Ηνωμένων Εθνών για το Δίκαιο της Θάλασσας και του εθιμικού διεθνούς δικαίου, αναφορικά με τα δικαιώματα των νησιών σε θαλάσσιες ζώνες, περιλαμβανομένης της Αποκλειστικής Οικονομικής Ζώνης και της υφαλοκρηπίδας.
Ως εκ τούτου, το υπουργείο Εξωτερικών εξακολουθεί να θεωρεί το εν λόγω “μνημόνιο” παράνομο, άκυρο και ανυπόστατο, το οποίο δεν παράγει, καθ’ οιονδήποτε τρόπο, έννομα αποτελέσματα έναντι τρίτων κρατών».
Τουρκολιβυκό μνημόνιο: Πυρά κατά της κυβέρνησης από την αντιπολίτευση
Η κύρωση του τουρκολιβυκού μνημονίου προκάλεσε την έντονη αντίδραση των κομμάτων της αντιπολίτευσης, που εξαπέλυσαν τα πυρά τους κατά της κυβέρνησης και απαίτησαν ενημέρωση για τις εξελίξεις.
ΕΛΑΣ: Αποτυχία Μητσοτάκη, να αλλάξουμε άμεσα πλεύση
Ο Τομέας Εξωτερικής Πολιτικής της ΕΛΑΣ τονίζει ότι η κύρωση του τουρκολιβυκού μνημονίου δείχνει την αποτυχία της εξωτερικής πολιτικής Μητσοτάκη και υπογραμμίζει ότι απαιτείται άμεση αλλαγή πλεύσης.
Η ανακοίνωση της ΕΛΑΣ
Η απόφαση της Βουλής των Αντιπροσώπων της Λιβύης, να εγκρίνει το παράνομο τουρκολιβυκό Μνημόνιο και να άρει το ψήφισμα του 2020 που απαγόρευε την υιοθέτησή του, αποτελεί μία ευθεία και σοβαρή παραβίαση της διεθνούς νομιμότητας από πλευράς Λιβύης.
Η ελληνική κυβέρνηση οφείλει να αντιδράσει άμεσα και δυναμικά τόσο σε διμερές όσο και σε πολυμερές επίπεδο, και να επισημάνει τόσο στη λιβυκή κυβέρνηση όσο και στην πλευρά Χαφτάρ, τις βαρύτατες επιπτώσεις που θα έχει πλέον αυτή η κίνηση, τόσο στις σχέσεις Ελλάδας - Λιβύης όσο και στις σχέσεις Λιβύης - ΕΕ. Παράλληλα θα πρέπει να αξιοποιηθεί και η απειλή επιβολής ευρωπαϊκών κυρώσεων, τόσο στη Λιβύη όσο και στην Τουρκία.
Η εν λόγω εξέλιξη ωστόσο, δείχνει και την αποτυχία της εξωτερικής πολιτικής Μητσοτάκη όλα αυτά τα χρόνια: Απέτυχε να προλάβει την υπογραφή του παράνομου τουρκολιβυκού Μνημονίου, δεν κατάφερε να εξασφαλίσει ουσιαστική στήριξη από τους συμμάχους μας και ειδικά τις ΗΠΑ και την Γαλλία στην καταγγελία του και σήμερα εγκρίνεται και από το λιβυκό Κοινοβούλιο το τουρκολιβυκό μνημόνιο. Αυτή είναι η πρόοδος που έλεγε ο κ. Γεραπετρίτης ότι έχει διαπιστωθεί στις συζητήσεις Ελλάδας - Λιβύης για την οριοθέτηση ΑΟΖ; Αυτές είναι οι «ικανοποιητικές σχέσεις» με την ανατολική Λιβύη για τις οποίες μιλούσε η κυβέρνηση;
Δυστυχώς, η χώρα επί Μητσοτάκη, μετράει συνεχόμενες εθνικές ήττες. Η μονοδιάστατη και αποτυχημένη εξωτερική πολιτική που έχει ακολουθήσει η κυβέρνηση, είχε ως αποτέλεσμα να δημιουργηθούν στρατηγικά «κενά» στην περιοχή, τα οποία εκμεταλλεύεται η Τουρκία και παράγουν δυσμενή αποτελέσματα για την Ελλάδα.
Απαιτείται άμεση αλλαγή πλεύσης, με μία στρατηγική επέκτασης των χωρικών υδάτων στα 12 ν.μ. στην Ανατολική Μεσόγειο και οριοθέτησης με όμορες χώρες και με την προάσπιση των κυριαρχικών μας δικαιωμάτων απέναντι σε αναθεωρητικά αφηγήματα. Κυρίως όμως, πρέπει να επαναφέρουμε την πολυδιάστατη ενεργητική εξωτερική πολιτική της Ελλάδας, να επανέλθει η χώρα στο ρόλο του πυλώνα ειρήνης και σταθερότητας και να σταματήσουμε να είμαστε άβουλοι παρατηρητές των εξελίξεων όπως μετατραπήκαμε επί Μητσοτάκη.
ΠΑΣΟΚ: Η κυβέρνηση να ενημερώσει άμεσα για τις εξελίξεις στη Λιβύη και τις επιπτώσεις
Η κυβέρνηση οφείλει να ενημερώσει άμεσα για τις εξελίξεις στη Λιβύη και τις επιπτώσεις στα εθνικά κυριαρχικά δικαιώματα, τονίζουν σε κοινή ανακοίνωση ο Δημήτρης Μάντζος και ο Γιάννης Μανιάτης από το ΠΑΣΟΚ.
Η κύρωση του παράνομου τουρκολιβυκού μνημονίου σηματοδοτεί μια πολύ αρνητική εξέλιξη με προφανείς δυσμενείς επιπτώσεις στη γεωπολιτική θέση της χώρας και στα εθνικά μας συμφέροντα, υπογραμμίζουν.
Αυτή η πολύ αρνητική εξέλιξη έρχεται «σε πλήρη αντίθεση με τις διαβεβαιώσεις της ελληνικής κυβέρνησης ότι η διαπραγμάτευση με τη Λιβύη για την οριοθέτηση ΑΟΖ έβαινε σε θετική κατεύθυνση και τις δηλώσεις του Έλληνα υπουργού Εξωτερικών ότι έκλειναν “χαίνουσες πληγές” μεταξύ των δύο χώρων», τονίζουν.
Στην ίδια ανακοίνωση, επισημαίνουν ότι «η επικοινωνιακή, επιφανειακή και αντιφατική διαχείριση της κατάστασης από το 2019 έως σήμερα αναδεικνύει την έλλειψη συνεκτικής πολιτικής με πολύ αρνητικό αντίκτυπο στα εθνικά μας συμφέροντα».
Αναλυτικά η ανακοίνωση του Δημήτρη Μάντζου και του Γιάννη Μανιάτη
«Η απόφαση της Βουλής των Αντιπροσώπων της Λιβύης να προχωρήσει στην κύρωση του παράνομου τουρκολιβυκού μνημονίου, αίροντας τη θέση που είχε διαμορφώσει από το 2020, σηματοδοτεί μια πολύ αρνητική εξέλιξη με προφανείς δυσμενείς επιπτώσεις στη γεωπολιτική θέση της χώρας και στα εθνικά μας συμφέροντα.
Το “μνημόνιο” που υπογράφηκε μεταξύ της τουρκικής κυβέρνησης και της προσωρινής κυβέρνησης της Τρίπολης, το 2019, επί διακυβέρνησης Νέας Δημοκρατίας, αντιβαίνει πλήρως προς το διεθνές δίκαιο της θάλασσας και δεν παράγει έννομα αποτελέσματα, καθώς διαγράφει πλήρως την Κρήτη και τα νησιά του Αιγαίου, προσβάλλοντας τα κυριαρχικά δικαιώματα της Ελλάδας και προωθώντας τις παράνομες και αναθεωρητικές διεκδικήσεις της Άγκυρας σε Αιγαίο και Ανατολική Μεσόγειο.
Η πολύ αρνητική αυτή εξέλιξη έρχεται σε συνέχεια της από 24 Αυγούστου 2026 ρηματικής διακοίνωσης της κυβέρνησης της Τρίπολης για τις ενέργειες της χώρας μας για τη μελέτη και εκμετάλλευση των υδρογονανθράκων νοτίως της Κρήτης, και σε πλήρη αντίθεση με τις διαβεβαιώσεις της ελληνικής κυβέρνησης ότι η διαπραγμάτευση με τη Λιβύη για την οριοθέτηση ΑΟΖ έβαινε σε θετική κατεύθυνση και τις δηλώσεις του Έλληνα υπουργού Εξωτερικών ότι έκλειναν “χαίνουσες πληγές” μεταξύ των δύο χώρων.
Η ελληνική κυβέρνηση οφείλει να ενημερώσει άμεσα τα πολιτικά κόμματα και την ελληνική κοινωνία για τις εξελίξεις στη Λιβύη και ευρύτερα τη Βόρεια Αφρική, καθώς και για τις επιπτώσεις στα εθνικά μας κυριαρχικά δικαιώματα και ιδίως στην υλοποίηση κρίσιμων υποδομών όπως η ηλεκτρική διασύνδεση Ελλάδας - Κύπρου. Η επικοινωνιακή, επιφανειακή και αντιφατική διαχείριση της κατάστασης από το 2019 έως σήμερα αναδεικνύει την έλλειψη συνεκτικής πολιτικής με πολύ αρνητικό αντίκτυπο στα εθνικά μας συμφέροντα».
ΚΚΕ: Υπόλογη και πολλαπλά εκτεθειμένη η κυβέρνηση
Η έγκριση του απαράδεκτου τουρκολιβυκού μνημονίου από τη Βουλή της Λιβύης καθιστά υπόλογη την κυβέρνηση της ΝΔ, για τον εφησυχασμό που καλλιεργούσε, τονίζει το ΚΚΕ.
Η κυβέρνηση της ΝΔ είναι «πολλαπλά εκτεθειμένη» και για έναν επιπλέον λόγο, υπογραμμίζει ο Περισσός. «Γιατί η αρνητική αυτή εξέλιξη ξεμπροστιάζει την πολιτική της εμπλοκής στους επικίνδυνους ιμπεριαλιστικούς σχεδιασμούς και καταρρίπτει με πάταγο το κυβερνητικό αφήγημα ότι οι “ισχυρές συμμαχίες” της χώρας δήθεν διασφαλίζουν τα κυριαρχικά της δικαιώματα», συμπληρώνει.
Η ανακοίνωση του ΚΚΕ
«Η έγκριση του απαράδεκτου τουρκολιβυκού μνημονίου από τη Βουλή της Ανατολικής Λιβύης καθιστά υπόλογη την κυβέρνηση της ΝΔ, για τον εφησυχασμό που καλλιεργούσε όλη την προηγούμενη περίοδο με τα “πήγαινε έλα” των υπουργών της στη Λιβύη και τις διάφορες επαφές τόσο με το καθεστώς της Τρίπολης, όσο κι αυτό της Βεγγάζης.
Η κυβέρνηση της ΝΔ είναι πολλαπλά εκτεθειμένη και για έναν επιπλέον λόγο, γιατί η αρνητική αυτή εξέλιξη ξεμπροστιάζει την πολιτική της εμπλοκής στους επικίνδυνους ιμπεριαλιστικούς σχεδιασμούς και καταρρίπτει με πάταγο το κυβερνητικό αφήγημα ότι οι “ισχυρές συμμαχίες” της χώρας δήθεν διασφαλίζουν τα κυριαρχικά της δικαιώματα».
Δούρου: Ένα ακόμη σοβαρό φιάσκο της εξωτερικής πολιτικής της ΝΔ
Η έγκριση του τουρκολιβυκού μνημονίου «συνιστά ένα ακόμη σοβαρό φιάσκο της εξωτερικής πολιτικής της ΝΔ, που πλήττει τα εθνικά μας συμφέροντα και τα κυριαρχικά μας δικαιώματα», υπογραμμίζει η Ρένα Δούρου και τονίζει: «Χωρίς εθνική στρατηγική, χωρίς διεθνές ειδικό βάρος, με τη μία διπλωματική ήττα να διαδέχεται την άλλη».
Η δήλωση της Ρένας Δούρου
Τι έχει να πει σήμερα ο κ. Μητσοτάκης για τη νέα «επιτυχία» της εξωτερικής πολιτικής του; Ούτε ο υπερυπολογιστής «Δαίδαλος» δεν μπορεί να τον βοηθήσει.
Η απόφαση της Βουλής των Αντιπροσώπων της Λιβύης για έγκριση του παράνομου και άκυρου τουρκολιβυκού μνημονίου συνιστά ένα ακόμη σοβαρό φιάσκο της εξωτερικής πολιτικής της ΝΔ, που πλήττει τα εθνικά μας συμφέροντα και τα κυριαρχικά μας δικαιώματα.
Η κυβέρνηση απέτυχε να αναλάβει ουσιαστικές πρωτοβουλίες για τη μόνη διέξοδο που στηρίζεται στο διεθνές δίκαιο: την παραπομπή της διαφοράς στο Διεθνές Δικαστήριο της Χάγης, με συνυποσχετικό Ελλάδας και Λιβύης.
Αντί να αξιοποιήσει το γεγονός ότι η Λιβύη, σε αντίθεση με την Τουρκία, έχει προσχωρήσει στη Σύμβαση για το Δίκαιο της Θάλασσας, η κυβέρνηση της ΝΔ αφήνει ελεύθερο το πεδίο στην Άγκυρα να εργαλειοποιεί τη Λιβύη προωθώντας τις δικές της αναθεωρητικές διεκδικήσεις.
Αυτά είναι τα αποτελέσματα της εξωτερικής πολιτικής του δεδομένου και προβλέψιμου συμμάχου. Χωρίς εθνική στρατηγική, χωρίς διεθνές ειδικό βάρος, με τη μία διπλωματική ήττα να διαδέχεται την άλλη.
Η Ελλάδα δεν μπορεί να συνεχίσει ως προκεχωρημένο φυλάκιο μιας Δύσης σε αποδρομή. Χρειάζεται ενεργητική, πολυδιάστατη εξωτερική πολιτική, στη βάση του διεθνούς δικαίου, της ειρήνης και της υπεράσπισης των εθνικών μας συμφερόντων.
Αντώνης Σαμαράς: Κοιμισμένοι κολυμπάμε στα δήθεν ήρεμα νερά με την Τουρκία
Για μια «κοιμισμένη Ελλάδα», που «κολυμπάει στα δήθεν ήρεμα νερά με την Τουρκία» κάνει λόγο ο Αντώνης Σαμαράς, σε δήλωση για την κύρωση του τουρκολιβυκού μνημονίου.
«Τα δραματικά γεγονότα της Λιβύης, εκθέτουν ανεπανόρθωτα τον κ. Γεραπετρίτη που πρόσφατα μας διαβεβαίωνε για τα ακριβώς αντίθετα. Εκθέτουν και τον Πρωθυπουργό που συμφωνεί σε όλα μαζί του, αντί να τον έχει ήδη αποπέμψει. Και ενώ κύματα παράνομων μεταναστών από τη Λιβύη στοχεύουν την Κρήτη, πυκνώνουν τα σύννεφα ακόμα και για τη Μονή Σινά», επισημαίνει ο πρώην πρωθυπουργός.
«Την ίδια ώρα βλέπουμε την Τουρκία να αγοράζει συνεχώς -μέσω Βουλγαρικών εταιρειών- ακίνητα στη Θράκη. Και τον Ράμα να αγκαλιάζεται με τον Ερντογάν. Κι εμείς κοιμισμένοι, κολυμπάμε πάντα στα δήθεν ήρεμα νερά με την Τουρκία… », συμπληρώνει.
Τέλος σημειώνει ότι «οφείλει ο κ. Μητσοτάκης να καταλάβει το μέγεθος των νέων γεωπολιτικών προβλημάτων που έχει δημιουργήσει στην Ελλάδα ο ίδιος με τον κ. Γεραπετρίτη».
