Όσο πλησιάζουν οι εκλογές, πολλοί έχουν τον φόβο να μην λάβουν κλήση για να είναι στην εφορευτική επιτροπή. Ο λόγος είναι ότι η παρουσία στην επιτροπή είναι υποχρεωτική και σε πολλές περιπτώσεις, κάποιοι δεν εμφανίζονται στη θέση τους την ημέρα των εκλογών.
Τώρα έχουμε τις ευρωεκλογές 2024. Και σε αυτές τις εκλογές χιλιάδες συμπολίτες μας θα κληθούν ως μέλη της εφορευτικής επιτροπής, η οποία πλέον πληρώνεται.
Στην περίπτωση που ένα μέλος της εφορευτικής επιτροπής απουσιάσει ή δηλώσει κώλυμα ή είναι άλλη η αιτία της απουσίας του, τότε αντικαθίσταται από τα αναπληρωματικά μέλη. Εάν η αναπλήρωση είναι αδύνατη, οι εκλογές γίνονται από τα παρόντα μέλη ή ακόμη και μόνο από τον πρόεδρο της εφορευτικής επιτροπής, αντιπρόσωπο της δικαστικής αρχής.
Ωστόσο προκειμένου κάποιος να μην αντιμετωπίσει τις συνέπειες που ορίζει ο νόμος σε περίπτωση μη παρουσίας θα πρέπει να προσκομίσει:
- Χαρτί από δημόσιο νοσοκομείο, σε περίπτωση ασθένειας
- Βεβαίωση από τον εργοδότη του ότι τον απασχολούσε κατά την ημέρα των εκλογών
- Έγκυρο δικαιολογητικό που να αποδεικνύει το λόγο του κωλύματος του να παρουσιαστεί.
- Τι προβλέπει ο νόμος για την απουσία των μελών της εφορευτικής επιτροπής
Η διάταξη της παρ.3 του άρθρου 118 του Προεδρικού Διατάγματος 96/2007 (πλέον ισχύει το αντίστοιχο ΠΔ 26/2012), με τίτλο «Ειδικά Εκλογικά αδικήματα δημοσίων οργάνων», ορίζει, μεταξύ άλλων, ότι:
«μέλη εφορευτικών επιτροπών που αμελούν ή δείχνουν απείθεια στην έγκαιρη εκπλήρωση των καθηκόντων που τους επιβάλλονται από τις διατάξεις του παρόντος… τιμωρούνται με φυλάκιση τουλάχιστον τριών μηνών μέχρι δύο χρόνια και με στέρηση των αξιωμάτων και θέσεων που προβλέπονται στο άρθρο 63 του Ποινικού Κώδικα, από έξι μήνες μέχρι δύο χρόνια».
Υπάρχουν και οι περιπτώσεις που ψηφοφόροι έχουν οριστεί μέλη εφορευτικών επιτροπών και δεν ενημερώθηκαν εγκαίρως με αποτέλεσμα να το μαθαίνουν την ώρα που πάνε να ψηφίσουν καθώς οι δικαστικοί αντιπρόσωποι έχουν σημειώσει τα ονόματα τους στους εκλογικούς καταλόγους. Στην περίπτωση που κάποιος αρνηθεί να παραμείνει μέχρι την ολοκλήρωση της ψηφοφορίας και της καταμέτρησης καλείται η αστυνομία. Σε κάθε εκλογικό τμήμα ορίζεται εφορευτική επιτροπή που αποτελείται από τον δικαστικό αντιπρόσωπο ως πρόεδρο και τέσσερα μέλη που αναπληρώνονται από ισάριθμα αναπληρωματικά.
Η διαδικασία για την εφορευτική επιτροπή και οι προϋποθέσεις
Τα μέλη των εφορευτικών επιτροπών και οι αναπληρωτές τους κληρώνονται, μέσα σε δεκαπέντε (15) ημέρες από την έναρξη της προεκλογικής περιόδου, από το οικείο Πρωτοδικείο. Στην κλήρωση περιλαμβάνονται οι εγγεγραμμένοι στους εκλογικούς καταλόγους του οικείου εκλογικού διαμερίσματος που φέρονται στους καταλόγους αυτούς ως κάτοικοι της περιοχής.
Δημόσιοι και δημοτικοί ή κοινοτικοί υπάλληλοι ή έμμισθοι υπάλληλοι δημοτικών ή κοινοτικών νομικών προσώπων και ιδρυμάτων και όσοι μ’ αυτές τις ιδιότητες υπηρέτησαν την τελευταία τριετία προ της εκλογής, δεν μπορούν να κληρωθούν ή διοριστούν μέλη εφορευτικών επιτροπών και αν τυχόν κληρωθούν ή διοριστούν δεν μπορούν να λάβουν μέρος στη συγκρότηση των επιτροπών.
Το κώλυμα ισχύει και για τους αποστρατευθέντες αξιωματικούς, τα όργανα των σωμάτων ασφαλείας, καθώς και γι’ αυτούς που διετέλεσαν δήμαρχοι και πρόεδροι κοινοτήτων κατά την τελευταία τριετία.
Η πληρωμή για την εφορευτική επιτροπή
Με διάταξη του νόμου 5083/2024, προβλέπεται καταβολή αποζημίωσης στα μέλη της εφορευτικής επιτροπής και απαλλαγή φόρου, εισφοράς ή κράτησης υπέρ τρίτων
Η σχετική διάταξη έχει ως εξής:
Νόμος 5083/2024 – ΦΕΚ Τεύχος Β 12/26.01.2024
Εκλογή ευρωβουλευτών, διευκόλυνση εκλογέων μέσω επιστολικής ψήφου, εκκαθάριση εκλογικών καταλόγων και λοιπές διατάξεις του Υπουργείου Εσωτερικών
Άρθρο 34
Καταβολή αποζημίωσης στα μέλη της εφορευτικής επιτροπής και απαλλαγή φόρου, εισφοράς ή κράτησης υπέρ τρίτων – Τροποποίηση παρ. 8 άρθρου 58 π.δ. 26/2012
Στο δεύτερο εδάφιο της παρ. 8 του άρθρου 58 του π.δ. 26/2012 (Α΄ 57), περί διορισμού εφορευτικών επιτροπών, προστίθεται η φράση «απαλλάσσεται από την υποχρέωση καταβολής οποιοδήποτε είδους φόρου, εισφοράς ή κράτησης υπέρ τρίτων» και η παρ. 8 διαμορφώνεται ως εξής:
«8. Με κοινή απόφαση των Υπουργών Εθνικής Οικονομίας και Οικονομικών και Εσωτερικών, μπορεί να καθορίζεται ημερήσια αποζημίωση στα μέλη των εφορευτικών επιτροπών. Η αποζημίωση του παρόντος άρθρου απαλλάσσεται από την υποχρέωση καταβολής οποιοδήποτε είδους φόρου, εισφοράς ή κράτησης υπέρ τρίτων, είναι ακατάσχετη, δεν υπόκειται σε κανενός είδους παρακράτηση και δεν συμψηφίζεται με οφειλές των δικαιούχων προς το Ελληνικό Δημόσιο ή τα ασφαλιστικά ταμεία από οποιαδήποτε αιτία.»
