Τα έντομα αυτά μολύνονται από ασθενείς (συμπτωματικούς ή ασυμπτωματικούς) με παρασιταιμία. Τα κουνούπια αυτά εμφανίζουν μεγαλύτερη δραστηριότητα από το σούρουπο μέχρι την αυγή και εναποθέτουν τα αυγά τους σε στάσιμο νερό.
Υπάρχουν πέντε είδη πλασμωδίων που προσβάλλουν τον άνθρωπο: Plasmodium falciparum, Plasmodium vivax, Plasmodium ovale, Plasmodium malariae και Plasmodium knowlesi. Από τα ανωτέρω είδη, τα πιο κοινά είναι το P.falciparum και το P.vivax.
Κάθε χρόνο στις 25 Απριλίου εορτάζεται η Παγκόσμια ημέρα ελονοσίας, η οποία αποτελεί μία ευκαιρία να αναδειχθεί η ανάγκη συνεχούς επένδυσης και πολιτικής δέσμευσης στην αντιμετώπιση της νόσου παγκοσμίως. Σύμφωνα με τη σχετική ανακοίνωση του Π.Ο.Υ.:
«Ο Παγκόσμιος Οργανισμός Υγείας (ΠΟΥ, WHO) συνεργάζεται με άλλους οργανισμούς προκειμένου να προωθήσει το φετινό θέμα της Παγκόσμιας Ημέρας κατά της Ελονοσίας: "Έτοιμοι να νικήσουμε την ελονοσία". Το συγκεκριμένο θέμα υπογραμμίζει την ανάγκη συλλογικής ενέργειας και δέσμευσης της παγκόσμιας κοινότητας που δρα κατά ελονοσίας να ενωθεί γύρω από τον κοινό στόχο ενός κόσμου ελεύθερου από ελονοσία.
Η ελονοσία με αριθμούς: Το παγκόσμιο και ανά περιοχή φορτίο της ελονοσίας
Το 2016, υπήρξαν 216 εκατομμύρια κρούσματα ελονοσίας σε 91 χώρες, 5 εκατομμύρια περισσότερα από τα 211 εκατομμύρια κρούσματα που καταγράφηκαν το 2015. Αυτό σηματοδοτεί μια επιστροφή στα επίπεδα του 2012.Η ελονοσία είναι μία νόσος που προλαμβάνεται και θεραπεύεται. Ωστόσο, η ελονοσία εξακολουθεί να προκαλεί σημαντικό αριθμό θανάτων: το 2016, 445.000 άνθρωποι έχασαν τη ζωή τους από ελονοσία παγκοσμίως, σε σύγκριση με 446.000 εκτιμώμενους θανάτους το 2015.Τα παιδιά κάτω των 5 ετών είναι ιδιαίτερα ευάλωτα στην ελονοσία. Κάθε 2 λεπτά ένα παιδί πεθαίνει από ελονοσία.Δεκαπέντε χώρες -όλες στην υποσαχάρια Αφρική εκτός από μία- φέρουν το 80% του παγκόσμιου φορτίου της ελονοσίας.
Χρηματοδότηση: κρίσιμη για την καταπολέμηση της ελονοσίας
Η χρηματοδότηση για τις προσπάθειες ελέγχου και εξάλειψης της ελονοσίας έχει μειωθεί δραστικά από το 2010 και μετά, με το ποσό των 2,7 δισεκατομμυρίων δολαρίων ΗΠΑ να επενδύεται σε προγράμματα ελονοσίας παγκοσμίως το 2016. Το ποσό αυτό αντιπροσωπεύει λιγότερο από το μισό (41%) του εκτιμώμενου ποσού των 6,5 δισεκατομμυρίων δολαρίων ΗΠΑ, που χρειάζεται ετησίως μέχρι το 2020 προκειμένου να επιτευχθούν οι παγκόσμιοι στόχοι για την ελονοσία έως το 2030.
Η ανεπαρκής χρηματοδότηση τόσο σε τοπικό όσο και σε διεθνές επίπεδο είχε ως αποτέλεσμα τη δημιουργία σημαντικών κενών στην κάλυψη με κουνουπιέρες εμποτισμένες με εντομοκτόνο, φάρμακα και άλλα σημαντικά εργαλεία που σώζουν ζωές. Αυτά τα κενά πρέπει να κλείσουν επειγόντως. Αυτό ισχύει ιδιαίτερα για τις ομάδες υψηλού κινδύνου νόσησης, όπως οι μετακινούμενοι πληθυσμοί και άτομα που ζουν σε απομακρυσμένες και δυσπρόσιτες περιοχές.
Τα μέτρα πρόληψης της ελονοσίας περιλαμβάνουν (επιγραμματικά):
1. Μέτρα προστασίας από τα κουνούπια:
Σχετικά με τα μέτρα προστασίας από τα κουνούπια, θα πρέπει να λαμβάνουμε όλα τα ενδεικνυόμενα μέτρα, σε όλες τις περιοχές της χώρας, δηλαδή μέτρα:
για να αποφεύγουμε τα τσιμπήματα των κουνουπιών, και
για να μειώνουμε τις εστίες που αποθέτουν τα αβγά τους γύρω μας (στο σπίτι και στην αυλή μας), απομακρύνοντας τα στάσιμα νερά (ακόμη και μικρές συλλογές νερού) και καλύπτοντας όσες συλλογές νερού δεν μπορούμε να απομακρύνουμε.
Τα ενδεικνυόμενα μέτρα προστασίας από κουνούπια είναι διαθέσιμα αναλυτικότερα στην ιστοσελίδα του ΚΕ.ΕΛ.Π.ΝΟ.:
Φυλλάδιο «Προστασία από τα κουνούπια»
Παρουσίαση «Μέτρα προστασίας από τα κουνούπια»
Επιπρόσθετα, είναι καθοριστικής σημασίας η έγκαιρη και συστηματική εφαρμογή ολοκληρωμένων προγραμμάτων καταπολέμησης κουνουπιών από τις τοπικές αρχές (Περιφέρειες, Δήμους), στην αρμοδιότητα των οποίων υπάγεται η υλοποίηση των προγραμμάτων αυτών.
2. Μέτρα πρόληψης που πρέπει να λαμβάνουμε ως ταξιδιώτες σε ενδημικές για την ελονοσία χώρες.
Όσοι σκοπεύουν να ταξιδέψουν σε οποιαδήποτε χώρα του εξωτερικού θα πρέπει εγκαίρως να ενημερώνονται για τα νοσήματα που ενδημούν στη χώρα αυτή και να λαμβάνουν εγκαίρως τα απαραίτητα προληπτικά μέτρα (π.χ. για την προφύλαξη από την ελονοσία σε ταξίδι σε ενδημική χώρα: μέτρα ατομικής προστασίας από κουνούπια, χημειοπροφύλαξη).
Πληροφορίες σχετικές με θέματα ταξιδιωτικής ιατρικής μπορείτε να βρείτε στο πεδίο της Ταξιδιωτικής Υγείας.
3. Εγρήγορσή μας για ύποπτα συμπτώματα (π.χ. πυρετό, συνήθως με ρίγος, χωρίς σαφή εστία) και έγκαιρη αναζήτηση ιατρικής εκτίμησης, ιδίως -αλλά όχι μόνο- εάν διαμένουμε ή έχουμε επισκεφθεί περιοχές όπου έχουν καταγραφεί τα τελευταία έτη κρούσματα ελονοσίας με ενδείξεις εγχώριας μετάδοσης ή εάν έχουμε ταξιδέψει σε ενδημική για την ελονοσία χώρα.
Με πληροφορίες από www.keelpno.gr
