Τυχόν εισφορές που καταβλήθηκαν μέσα στο έτος απόκτησης του εισοδήματος αλλά αφορούν σε προηγούμενα έτη δεν αναγνωρίζονται για έκπτωση από τα ακαθάριστα έσοδα του έτους στο οποίο καταβλήθηκαν. Μπορούν να αναγνωριστούν ως δαπάνες των χρήσεων στις οποίες αφορούν και να εκπέσουν από τα ακαθάριστα έσοδα εκείνων των χρήσεων, αλλά με μία διαδικασία η οποία είναι ασύμφορη αφού θα χρειαστεί τροποποιητική δήλωση.
Επιπλέον, οι ασφαλιστικές εισφορές φυσικού προσώπου, το οποίο ασκεί επιχειρηματική δραστηριότητα (μέσω ατομικής επιχείρησης) και είναι παράλληλα μέλος προσωπικής ή αστικής εταιρείας εκπίπτουν από τα ακαθάριστα έσοδα της ατομικής του επιχείρησης. Επίσης, οι ασφαλιστικές εισφορές των εταίρων Ε.Π.Ε. ή Ι.Κ.Ε. δεν εκπίπτουν από τα ακαθάριστα έσοδα των εταιρειών αυτών, αλλά, σε περίπτωση που οι εταίροι λαμβάνουν αμοιβή και ασκούν επιχειρηματική δραστηριότητα, οι ασφαλιστικές τους εισφορές θα εκπίπτουν από τα ακαθάριστα έσοδα της ατομικής τους επιχείρησης.
Εν κατακλείδι, οι ασφαλιστικές εισφορές που καταβάλλονται στον Ο.Α.Ε.Ε. από φορολογούμενο που έχει κάνει έναρξη ατομικής επιχείρησης καταχωρούνται ως δαπάνη στα βιβλία της ατομικής επιχείρησης. Ο φορολογούμενος, στην περίπτωση αυτή, δεν πρέπει να συμπληρώνει τον κωδικό 351 (εισφορές σε ασφαλιστικούς οργανισμούς υποχρεωτικής ασφάλισης που αποδίδονται από τον ίδιο τον ασφαλισμένο) του Πίνακα 4Α, που βρίσκεται στην πρώτη σελίδα της δήλωσης φορολογίας εισοδήματος (έντυπο Ε1). Ο κωδικός αυτός αφορά τους δικαιούχους εισοδήματος αποκλειστικά από μισθωτή εργασία και συντάξεις όταν δεν ασκούν ατομική επιχείρηση.
Τα παραπάνω ξεκαθαρίζονται από έγγραφη απάντηση της Διεύθυνση Εφαρμογής Άμεσης Φορολογίας του υπουργείου Οικονομικών σε φορολογούμενο ο οποίος υπέβαλε ερώτηση σχετικά με τη φορολογική μεταχείρηση των ασφαλιστικών εισφορών που κατέβαλε.
Σύμφωνα, ειδικότερα, με τα όσα διευκρινίζονται στο έγγραφο του υπουργείου Οικονομικών:
«1. Με τις διατάξεις των περ. β' και γ' του άρθρου 22 του ν. 4172/2013 ορίζεται, ότι κατά τον προσδιορισμό του κέρδους από επιχειρηματική δραστηριότητα, επιτρέπεται η έκπτωση όλων των δαπανών, με την επιφύλαξη των διατάξεων του άρθρου 23 του ΚΦΕ, οι οποίες:
β) αντιστοιχούν σε πραγματική συναλλαγή και η αξία της συναλλαγής δεν κρίνεται κατώτερη ή ανώτερη της αγοραίας, στη βάση των στοιχείων που διαθέτει η Φορολογική Διοίκηση,
γ) εγγράφονται στα τηρούμενα βιβλία απεικόνισης των συναλλαγών της περιόδου κατά την οποία πραγματοποιούνται και αποδεικνύονται με κατάλληλα δικαιολογητικά.
2. Περαιτέρω, με τις διατάξεις της περ.γ' του άρθρου 23 του ν.4172/2013 και όσον αφορά τις μη εκπιπτόμενες επιχειρηματικές δαπάνες, δεν εκπίπτουν οι μη καταβληθείσες ασφαλιστικές εισφορές.
3. Σύμφωνα με την διοικητική και δικαστηριακή νομολογία, για την αναγνώριση μιας επαγγελματικής δαπάνης πρέπει να συντρέχουν αθροιστικά ορισμένες προϋποθέσεις όπως, η δαπάνη να προβλέπεται από διάταξη νόμου, να είναι βεβαία, δεδουλευμένη και εκκαθαρισμένη, πραγματική, παραγωγική, να προκύπτει από έγγραφα δικαιολογητικά, κλπ. και να έχει καταχωρηθεί στα βιβλία.
4. Στη φορολογία εισοδήματος ισχύει η βασική αρχή της αυτοτέλειας των χρήσεων, γι' αυτό δεν αναγνωρίζονται προς έκπτωση στην τρέχουσα χρήση δαπάνες που αφορούν προηγούμενες ή επόμενες χρήσεις έστω και αν καλύπτονται με δικαιολογητικά της τρέχουσας χρήσης, καθόσον οι δαπάνες κατά κανόνα αναγνωρίζονται στην χρήση κατά την οποία καθίστανται δεδουλευμένες και εκκαθαρισμένες, ανεξάρτητα αν έχει καταβληθεί το αντίτιμό τους ή όχι.
5. Με την ΠΟΛ.1113/2.6.2015 εγκύκλιό μας, οι ασφαλιστικές εισφορές φυσικού προσώπου, το οποίο ασκεί επιχειρηματική δραστηριότητα (μέσω ατομικής επιχείρησης) και είναι παράλληλα μέλος προσωπικής ή αστικής εταιρείας εκπίπτουν από τα ακαθάριστα έσοδα της ατομικής του επιχείρησης. Επίσης, οι ασφαλιστικές εισφορές των εταίρων Ε.Π.Ε. ή Ι.Κ.Ε. δεν εκπίπτουν από τα ακαθάριστα έσοδα των εταιρειών αυτών, αλλά, σε περίπτωση που οι εταίροι λαμβάνουν αμοιβή και ασκούν επιχειρηματική δραστηριότητα, οι ασφαλιστικές τους εισφορές θα εκπίπτουν από τα ακαθάριστα έσοδα της ατομικής τους επιχείρησης.
6. Κατόπιν των ανωτέρω, οι ασφαλιστικές εισφορές που καταβάλλατε στον Ο.Α.Ε.Ε. το έτος 2014, ενώ είχατε κάνει έναρξη ατομικής επιχείρησης από 23.6.2014, καταχωρούνται ως δαπάνη στα βιβλία της ατομικής επιχείρησης και ορθώς δεν πρέπει να συμπληρώνεται ο κωδικός 351 (εισφορές σε ασφαλιστικούς οργανισμούς υποχρεωτικής ασφάλισης που αποδίδονται από τον ίδιο τον ασφαλισμένο) του Πίνακα 4Α της δήλωσης φορολογίας εισοδήματος (έντυπο Ε1). Ο προηγούμενος κωδικός αφορά τους δικαιούχους εισοδήματος αποκλειστικά από μισθωτή εργασία και συντάξεις όταν δεν ασκούν ατομική επιχείρηση».
