«Οι Γερμανοί ομολογούμε την ιστορική και ηθική μας ευθύνη. Κατά τη διάρκεια της γερμανικής κατοχής στον Β’ Παγκόσμιο Πόλεμο έγιναν φριχτά εγκλήματα στην Ελλάδα. Ειδικά στην Κρήτη, οι κατακτητές έδρασαν με ιδιαίτερη σκληρότητα. Την ίδια θέση εξέφρασε και ο Ομοσπονδιακός Πρόεδρος κ. Σταϊνμάιερ κατά την τελευταία του επίσκεψη στην Ελλάδα», λέει στο ΑΠΕ-ΜΠΕ ο κοινοβουλευτικός υφυπουργός της Γερμανίας και εντεταλμένος της καγκελαρίου Άγγελα Μέρκελ για την Ελληνογερμανική Συνέλευση, Νόρμπερτ Μπάρτλε.
Λίγο πριν από την 8η συνδιάσκεψη της Ελληνογερμανικής Συνέλευσης στην Κρήτη και με αφορμή τις πρόσφατες αντιδράσεις από μαρτυρικά χωριά του νησιού, ο κ. Μπάρτλε, σε συνέντευξή του στο Αθηναϊκό/Μακεδονικό Πρακτορείο Ειδήσεων, τονίζει ότι «Γερμανοί πολιτικοί της τοπικής αυτοδιοίκησης που δραστηριοποιούνται στο δίκτυο της Ελληνογερμανικής Συνέλευσης έχουν επίγνωση του γερμανικού παρελθόντος», ενώ «στις προσωπικές συζητήσεις μεταξύ δημάρχων, περιφερειαρχών και επάρχων, το θέμα αυτό επανέρχεται συχνά». «Συνεπώς», υπογραμμίζει, «οι Γερμανοί εκπρόσωποι της τοπικής αυτοδιοίκησης έχουν ακόμα έναν λόγο για να συμμετέχουν στη συνεργασία δήμων και περιφερειών, έτσι ώστε να μην συμβεί ποτέ ξανά κάτι τέτοιο στην Ευρώπη».
Ωστόσο ο κ. Μπάρτλε διευκρινίζει ότι «η Ελληνογερμανική Συνέλευση αποτελεί ένα φόρουμ για την τοπική αυτοδιοίκηση» και υπογραμμίζει: «Δεν ασχολούμαστε με την "υψηλή" πολιτική, αλλά με τη συνεργασία στην πράξη "από κάτω προς τα πάνω", που προσανατολίζεται στα καθημερινά προβλήματα των ανθρώπων».
Έξι μήνες μετά την παραλαβή της «σκυτάλης» στην Ελληνογερμανική Συνέλευση από τον προκάτοχό του Χανς Γιόαχιμ Φούχτελ, ο νέος εντεταλμένος της Γερμανίδας καγκελαρίου στον συγκεκριμένο τομέα επιχειρεί έναν απολογισμό των έξι χρόνων λειτουργίας της και σχολιάζει πως ύστερα από μια πολύ σημαντική δουλειά στην ανάπτυξη του δικτύου, πλέον η Συνέλευση προσφέρει ένα μοναδικό υπόδειγμα στην Ευρώπη. «Τώρα είναι η ώρα να διαμορφώσουμε τις συνεργασίες μεταξύ δήμων και περιφερειών, ώστε να μπορούν να επιβιώσουν μακροπρόθεσμα και να αναπτυχθούν αυτόνομα και με επιτυχία, πέρα από το έργο της Ελληνογερμανικής Συνέλευσης», προσθέτει.
Αναφερόμενος στη νέα εντεταλμένη της ελληνικής κυβέρνησης για την Ελληνογερμανική Συνεργασία, την περιφερειάρχη Αττικής, Ρένα Δούρου, ο κ. Μπάρτλε λέει: «Κερδίσαμε μία δραστήρια σύμμαχο στο έργο μας. Θεωρώ ότι σηματοδοτεί μια νέα αρχή της εποικοδομητικής συνεργασίας μας στην Ελληνογερμανική Συνέλευση και χαίρομαι για την περαιτέρω συνεργασία».
Από τις 60 συνεργασίες μεταξύ Γερμανικών και Ελληνικών αυτοδιοικήσεων που βρίσκονται σε εξέλιξη, ξεχωρίζει τρία παραδείγματα: τη συνεργασία του St. Ingbert με τη Χίο στους τομείς της διαχείρισης απορριμμάτων και της ενέργειας, την επαγγελματική κατάρτιση συγκολλητών στην Κρήτη, που δίνει προοπτικές σε νέους Έλληνες επαγγελματίες και τη συνεργασία του Επιμελητηρίου Αρχιτεκτόνων Βάδης- Βυρτεμβέργης με την Καλαμάτα για τη βελτίωση του αστικού κέντρου της Καλαμάτας.
Ενόψει δε της 8ης Συνέλευσης στην Κρήτη, που θα πραγματοποιηθεί από την 1η ως την 3η Νοεμβρίου, ο κ. Μπάρτλε επισημαίνει ότι υπάρχουν πολλές ακόμη δυνατότητες συνεργασίας σε ό,τι αφορά τον τουρισμό, με χαρακτηριστικά παραδείγματα την επιμήκυνση της τουριστικής περιόδου, τον πεζοπορικό και θρησκευτικό τουρισμό. Στον τομέα του πολιτισμού αναφέρει ότι τα «τα τελευταία χρόνια, στο πλαίσιο των συνεργασιών, ελήφθησαν νέες πρωτοβουλίες», μιλά για τις ανταλλαγές μεταξύ νέων και σημειώνει ότι μόλις πριν από λίγες εβδομάδες, 160 μαθητές μουσικής από το Demmin και τη Λέσβο έδωσαν από κοινού μία συναυλία στην Ελλάδα.
Παρουσιάζοντας, τέλος, το αντικείμενο της επικείμενης συνόδου στην Κρήτη, γνωστοποιεί ότι θα γίνουν εργαστήρια στο πλαίσιο των οποίων διεξάγεται διάλογος για πολιτικά ζητήματα της τοπικής αυτοδιοίκησης, (όπως οι ευκαιρίες εξεύρεσης εργασίας για τους νέους, η ένταξη των μεταναστών, οι πηγές ανανεώσιμης ενέργειας και η διαχείριση απορριμμάτων). Θα ακολουθήσουν επισκέψεις στο πλαίσιο της εφαρμογής καλών πρακτικών στην αγροτική οικονομία, την εξοικονόμηση υδάτινων πόρων και την κατάρτιση.
«Το σύνθημα της 8ης Συνδιάσκεψης "από τον μύθο της Ευρώπης στην Ευρώπη της πράξης" είναι αποτέλεσμα του έως τώρα έργου της Ελληνογερμανικής Συνέλευσης και συγχρόνως, είναι και η προοπτική για το μέλλον. Το μήνυμα είναι σαφές: σε επίπεδο δήμων και περιφερειών οι άνθρωποι επηρεάζονται πολύ πιο άμεσα από τις πολιτικές αποφάσεις. Τα μικρά θέματα γίνονται μεγάλα και τα μεγάλα, πολύ συγκεκριμένα», υπογραμμίζει.
Ακολουθεί το πλήρες κείμενο της συνέντευξης του κ. Μπάρτλε στο ΑΠΕ-ΜΠΕ και την Πέπη Γιούλτση:
Ποιες είναι οι προτεραιότητές σας ως νέου εντεταλμένου της καγκελαρίου για την Ελληνογερμανική Συνέλευση σε ό,τι αφορά την προώθηση της διμερούς συνεργασίας το επόμενο διάστημα;
Από τον Απρίλιο του 2018 είμαι ο νέος εντεταλμένος της καγκελαρίου για την Ελληνογερμανική Συνέλευση. Για μένα, στο επίκεντρο της συνεργασίας βρίσκεται το ζήτημα της βιωσιμότητας. Κάνουμε απολογισμό. Κατά τα έξι, σχεδόν, χρόνια έχει γίνει πολύ σημαντική δουλειά σε ό,τι αφορά τη διάρθρωση και την ανάπτυξη του δικτύου και των συνεργασιών της Ελληνογερμανικής Συνέλευσης (ΕΓΣ). Ήταν μια περίοδος αναζήτησης, κατά την οποία συζητήθηκαν οι θεματικές και οι προτεραιότητες και αναπτύχθηκαν οι κατευθυντήριες γραμμές της συνεργασίας μας. Εντέλει, βρέθηκαν οι εταίροι και δημιουργήθηκε ένα δυναμικό δίκτυο.
Το συμπέρασμά μου: η Ελληνογερμανική Συνέλευση προσφέρει ένα μοναδικό υπόδειγμα στην Ευρώπη, το οποίο έχει μεγάλες δυνατότητες. Τώρα είναι η ώρα να διαμορφώσουμε τις συνεργασίες μεταξύ δήμων και περιφερειών, ώστε να μπορούν να επιβιώσουν μακροπρόθεσμα και να αναπτυχθούν αυτόνομα και με επιτυχία, πέρα από το έργο της ΕΓΣ. Επίσης, υπάρχει και το ζήτημα της βελτίωσης της κατανόησης μεταξύ Γερμανών και Ελλήνων. Όταν οι άνθρωποι συναντιούνται στο πλαίσιο της συνεργασίας μεταξύ δήμων και περιφερειών, οπωσδήποτε προκύπτει όφελος για όλη την Ευρώπη. Επιπλέον, δίνω ιδιαίτερη σημασία στη σχέση που ιδρύεται με την τοπική μεσαία τάξη. Είναι ο καταλύτης για την ενίσχυση της τοπικής οικονομίας. Λόγω του υψηλού ποσοστού νεανικής ανεργίας, οφείλουμε να δημιουργήσουμε τις βάσεις για επαγγελματικές προοπτικές σε τοπικό επίπεδο, στην Ελλάδα. Ενδιαφέρομαι επομένως για τη στενή συνεργασία μεταξύ δήμων, επιμελητηρίων και μικρών έως και μεσαίων επιχειρήσεων. Δηλαδή, περισσότερη ανάπτυξη «από κάτω προς τα πάνω». Υπάρχουν πολλά πεδία δράσης: για παράδειγμα, η εκπαίδευση, η αγροτική οικονομία, οι ανανεώσιμες πηγές ενέργειας ή ο τουρισμός. Μια ισχυρή τοπική αυτοδιοίκηση προϋποθέτει μια ισχυρή τοπική οικονομία.
Ποιο είναι το αντικείμενο της φετινής 8ης ετήσιας Συνδιάσκεψης της Ελληνογερμανικής Συνέλευσης στην Κρήτη; Ποιο μήνυμα θέλει να δώσει το σύνθημα «Από τον μύθο της Ευρώπης στην Ευρώπη της πράξης»;
Οι παράλληλες συζητήσεις βρίσκονται στο επίκεντρο του προγράμματός μας. Δήμαρχοι, περιφερειάρχες και έπαρχοι συναντιούνται με τους εκάστοτε εταίρους τους από την άλλη χώρα και συζητούν τα περαιτέρω της συνεργασίας τους. Οι εκπρόσωποι των δήμων που παρευρίσκονται για πρώτη φορά σε αυτές τις συναντήσεις έχουν τη δυνατότητα να συνάψουν νέες συνεργασίες. Πέρα από αυτό, στους συμμετέχοντες στη συνδιάσκεψή μας δίδεται η ευκαιρία παρακολούθησης εργαστηρίων (workshops) κατά την πρώτη μέρα, στο πλαίσιο των οποίων γίνεται διάλογος για πολιτικά ζητήματα τοπικής αυτοδιοίκησης που απασχολούν αμοιβαία τα δύο μέρη. Τέτοια ζητήματα είναι οι ευκαιρίες εξεύρεσης εργασίας για τους νέους, η ένταξη των μεταναστών, μέχρι και οι πηγές ανανεώσιμης ενέργειας και η παρουσίαση νέων προβληματικών στον τομέα της διαχείρισης απορριμμάτων. Τη δεύτερη μέρα της συνδιάσκεψης θα γίνουν ενημερωτικές επισκέψεις στο πλαίσιο των βέλτιστων πρακτικών στις θεματικές ενότητες του τουρισμού, της αγροτικής οικονομίας, της εξοικονόμησης των υδάτινων πόρων και της κατάρτισης. Σε αυτό το σημείο θα ήθελα να απευθύνω τις ιδιαίτερές μου ευχαριστίες στην πόλη της Χερσονήσου, στην Περιφέρεια της Κρήτης και στο Επιμελητήριο του Ηρακλείου για την εξαιρετική διοργάνωση της συνδιάσκεψης της ΕΓΣ.
Το σύνθημα της 8ης Συνδιάσκεψης της ΕΓΣ «από τον μύθο της Ευρώπης στην Ευρώπη της πράξης» είναι αποτέλεσμα του έως τώρα έργου της ΕΓΣ και συγχρόνως, είναι και η προοπτική για το μέλλον. Το μήνυμα είναι σαφές: σε επίπεδο δήμων και περιφερειών οι άνθρωποι επηρεάζονται πολύ πιο άμεσα από τις πολιτικές αποφάσεις. Τα μικρά θέματα γίνονται μεγάλα και τα μεγάλα, πολύ συγκεκριμένα. Στην τοπική αυτοδιοίκηση οι πολίτες και των δύο χωρών εργάζονται από κοινού σε πρότζεκτ και αναζητούν συγκεκριμένες λύσεις για συγκεκριμένα προβλήματα που υπάρχουν και στις δύο χώρες. Στο μεταξύ, έχει αποδειχθεί ότι η συνεργασία σε επίπεδο δήμων και περιφερειών αποτελεί αναγκαία συνθήκη σε ό,τι αφορά τις διμερείς σχέσεις των χωρών μας.
Αυτό το διάστημα ορίζουμε τα θέματα με τα οποία θα ασχοληθούμε στο μέλλον. Υπάρχουν πολλά αιτήματα και πολλές ιδέες, ενώ συγχρόνως «τρέχουν» ήδη εξήντα συνεργασίες μεταξύ ελληνικών και γερμανικών δήμων. Δεν πρέπει να χάνουμε τον στόχο μας. Πρέπει να εστιάσουμε σωστά και να δημιουργήσουμε βιώσιμες δομές σε πεδία που θα έχουμε καθορίσει με σαφήνεια. Στην ετήσια Συνδιάσκεψη θα συζητήσουμε μαζί με τους οργανισμούς της τοπικής αυτοδιοίκησης και των δύο χωρών για τον νέο στρατηγικό μας προσανατολισμό. Η βάση για αυτή τη συζήτηση είναι μία έρευνα που κάναμε με συμμετοχή όλων των ενεργών πολιτικών της τοπικής αυτοδιοίκησης στην Ελλάδα και τη Γερμανία, οι οποίοι αποτελούν μέρος του δικτύου της ΕΓΣ. Είμαι πεπεισμένος ότι τα αποτελέσματα θα σηματοδοτήσουν μια νέα φάση στη συνεργασία μας.
Τι είδους συνεργασίες θα επιδιώξετε στους τομείς του τουρισμού και του πολιτισμού;
Κατ΄ αρχάς θα ήθελα να διευκρινίσω για άλλη μια φορά τον ρόλο του εντεταλμένου της ΕΓΣ. Βλέπω τον εαυτό μου ως έναν συμπαραστάτη μιας πορείας για να ακουστεί η φωνή της τοπικής αυτοδιοίκησης, ενώ συγχρόνως προσφέρω την απαραίτητη στήριξη, έτσι ώστε τα έργα να προχωρήσουν γρήγορα και να υλοποιηθούν αποτελεσματικά. Χαίρομαι ιδιαιτέρως, γιατί με τη νέα εντεταλμένη της ελληνικής κυβέρνησης για την ΕΓΣ, την Ππεριφερειάρχη Αττικής κυρία Ρένα Δούρου, κερδίσαμε μία δραστήρια σύμμαχο στο έργο μας. Θεωρώ ότι σηματοδοτεί μια νέα αρχή της εποικοδομητικής συνεργασίας μας στην ΕΓΣ και χαίρομαι για την περαιτέρω συνεργασία.
Οι κατευθυντήριες γραμμές και τα θέματα του έργου μας συζητιούνται και αποφασίζονται στην επιτροπή για την τοπική αυτοδιοίκηση. Η επιτροπή αποτελείται ισότιμα από εκπροσώπους γερμανικών και ελληνικών οργανισμών της τοπικής αυτοδιοίκησης. Τελικά, τα έργα αναπτύσσονται μέσα στους ίδιους τους δήμους. Ο τουρισμός είναι ένας σημαντικός οικονομικός παράγοντας και επομένως παίζει ιδιαίτερα σημαντικό ρόλο στην Ελλάδα. Πολλές από τις συνεργασίες μας μεταξύ δήμων και περιφερειών επικεντρώνονται ήδη στο συγκεκριμένο θέμα και προσωπικά πιστεύω πως υπάρχουν μεγάλες ακόμα δυνατότητες σε ό,τι αφορά τον τουρισμό. Ας σκεφτούμε, για παράδειγμα, την επιμήκυνση της τουριστικής περιόδου ή τα καινοτόμα έργα σε τομείς όπως ο πεζοπορικός και ο θρησκευτικός τουρισμός.
Ο πολιτισμός αποτελεί κεντρικό στοιχείο της καθημερινής μας αλληλεπίδρασης. Τα τελευταία χρόνια, στο πλαίσιο των συνεργασιών, κατορθώσαμε να πάρουμε νέες πρωτοβουλίες και να ξεκινήσουμε τις ανταλλαγές μεταξύ νέων. Μόλις πριν από λίγες εβδομάδες, 160 μαθητές μουσικής από το Demmin και τη Λέσβο έδωσαν από κοινού μία συναυλία στην Ελλάδα. Είμαι ιδιαίτερα χαρούμενος που κατά τη διάρκεια της πρόσφατης επίσκεψης του Ομοσπονδιακού Προέδρου της Γερμανίας, υπογράφτηκε η συμφωνία για το Ελληνογερμανικό Ίδρυμα Νεολαίας.
Ποια είναι κατά τη γνώμη σας τα δυο-τρία πιο σημαντικά παραδείγματα της συνεργασίας μεταξύ των ελληνικών και των γερμανικών δήμων στο πλαίσιο της Ελληνογερμανικής Συνέλευσης;
Αυτό που λέμε πάντα είναι πως όταν μια συνεργασία συνεχίζεται και αναπτύσσεται από μόνη της, δεν υπάρχει ανάγκη να την συνεπικουρήσουμε. Όταν οι πολιτικοί της τοπικής αυτοδιοίκησης συνεργάζονται με συναδελφικότητα, τότε έχουμε επιτύχει τον στόχο μας. Είναι τόσες πολλές οι συνεργασίες, που είναι δύσκολο να ξεχωρίσει κανείς τις καλύτερες, τις «best of». Γι΄ αυτό θα αναφέρω μόνο τρία παραδείγματα, που έχουν ξεχωρίσει. Σημαντική είναι η συνεργασία του St. Ingbert με τη Χίο στους τομείς της διαχείρισης απορριμμάτων και της ενέργειας ή η επαγγελματική κατάρτιση συγκολλητών στην Κρήτη που δίνει σε νέους Έλληνες επαγγελματικές προοπτικές ή τέλος, η συνεργασία του Επιμελητηρίου Αρχιτεκτόνων Βάδης - Βυρτεμβέργης με την Καλαμάτα για τη βελτίωση του αστικού κέντρου της Καλαμάτας. Στην ετήσια Συνδιάσκεψη θα παρουσιασθούν κι άλλες επιτυχημένες συνεργασίες που δίνουν κίνητρα στους δήμους να τις ακολουθήσουν ως συγκεκριμένα παραδείγματα.
Ποια είναι η προσωπική σας θέση σχετικά με τις αντιδράσεις κατοίκων από μαρτυρικά χωριά της Κρήτης με αφορμή την επικείμενη πραγματοποίηση της Ελληνογερμανικής συνέλευσης στη Χερσόνησο;
Κατ΄ αρχάς θα ήθελα για άλλη μια φορά να τονίσω ότι η ΕΓΣ αποτελεί ένα φόρουμ για την τοπική αυτοδιοίκηση. Δεν ασχολούμαστε με την «υψηλή» πολιτική, αλλά με την συνεργασία στην πράξη «από κάτω προς τα πάνω», που προσανατολίζεται στα καθημερινά προβλήματα των ανθρώπων.
Οι Γερμανοί ομολογούμε την ιστορική και ηθική μας ευθύνη. Κατά τη διάρκεια της γερμανικής κατοχής στον Β΄ Παγκόσμιο Πόλεμο έγιναν φριχτά εγκλήματα στην Ελλάδα. Ειδικά στην Κρήτη, οι κατακτητές έδρασαν με ιδιαίτερη σκληρότητα. Την ίδια θέση εξέφρασε και ο Ομοσπονδιακός Πρόεδρος, κ. Στάινμάιε κατά την τελευταία του επίσκεψη στην Ελλάδα. Το βλέπω και στους Γερμανούς πολιτικούς της τοπικής αυτοδιοίκησης που δραστηριοποιούνται στο δίκτυο της ΕΓΣ και έχουν επίγνωση του γερμανικού παρελθόντος. Στις προσωπικές συζητήσεις μεταξύ δημάρχων, περιφερειαρχών και επάρχων, το θέμα αυτό επανέρχεται συχνά.
Συνεπώς, οι Γερμανοί εκπρόσωποι της τοπικής αυτοδιοίκησης έχουν ακόμα έναν λόγο για να συμμετέχουν στη συνεργασία δήμων και περιφερειών, έτσι ώστε να μην συμβεί ποτέ ξανά κάτι τέτοιο στην Ευρώπη.
