Μεγάλη Πέμπτη με την Ακολουθία των Παθών να έχει πρωταγωνιστικό ρόλο στην αποψινή τελετή στις εκκλησίες. Η Ακολουθία των Παθών είναι αφιερωμένη στη Σταύρωση του Κυρίου και περιλαμβάνει την ανάγνωση 12 ευαγγελικών περικοπών, που αφηγούνται την πορεία του Χριστού από τον Μυστικό Δείπνο έως τον Γολγοθά.
Πλήθος πιστών θα ακούσει απόψε την ανάγνωση των «12 Ευαγγελίων», δηλαδή τις δώδεκα συνολικά – όσοι και οι μαθητές του Χριστού – ευαγγελικές περικοπές των τεσσάρων Ευαγγελιστών (Ματθαίος, Λουκάς, Μάρκος και Ιωάννης), που αναφέρονται εκτενώς στην εξέλιξη του Θείου Δράματος.
Οι καμπάνες χτυπούν το βράδυ πένθιμα σε όλη τη χώρα, σε κάθε Ορθόδοξη εκκλησία. Το Θείο Δράμα κορυφώνεται και η υμνογραφία της ημέρας είναι σχετική με τα Πάθη του Χριστού, τη Σταύρωση και το θάνατό Του. Την Μεγάλη Πέμπτη γιορτάζουμε τέσσερα γεγονότα
ΔΙΑΒΑΣΤΕ ΕΠΙΣΗΣ
1. Τον Ιερό Νιπτήρα
Το πλύσιμο δηλαδή των ποδιών των μαθητών από τον Κύριο, δείχνοντας για το ποια πρέπει να είναι η διακονία των πιστών στην Εκκλησιά. Ο Χριστός έπλυνε τα πόδια των μαθητών Του και τα σκούπισε με το «λεντίον» (πετσέτα) που είχε ζωστεί, σε ένδειξη της μέγιστης ταπείνωσής Του. Παράλληλα τους είπε: «αν, λοιπόν, εγώ ο Κύριος κι ο Διδάσκαλος σας έπλυνα τα πόδια, έχετε κι εσείς την υποχρέωση να πλένετε ο ένας τα πόδια του άλλου».
2. Τον Μυστικό Δείπνο, δηλαδή την παράδοση του Μυστήριου της Θείας Ευχαριστίας
Ο Χριστός παρέθεσε στους μαθητές το τελευταίο Δείπνο πριν τον σταυρικό θάνατό Του. Δεν ονομάζουμε όμως το Δείπνο αυτόν «μυστικό», επειδή… έγινε χωρίς να το γνωρίζουν άλλοι, αλλά επειδή ο Χριστός μύησε τους Μαθητές Του στο «Μυστήριο των Μυστηρίων», την Θεία Ευχαριστία. Τους παρέδωσε το Σώμα Του και το Αίμα Του, την αιώνια πνευματική τροφή, που παραθέτει η Εκκλησία στους πιστούς σε κάθε λειτουργική σύναξη. Τους είπε, λοιπόν, δείχνοντας το ψωμί: «Λάβετε, φάγετε, τούτο εστί το Σώμα μου, το υπέρ υμών κλώμενον εις άφεσιν αμαρτιών». Μετά το δείπνο, έλαβε το ποτήρι με το κρασί και είπε: «Πίετε εξ αυτού πάντες. Τούτο εστί το Αίμα μου, το της Καινής Διαθήκης, το υπέρ υμών εκχυνόμενον εις άφεσιν αμαρτιών».
Κατά τη διάρκεια του Δείπνου ο Ιησούς προέβλεψε ότι κάποιος από τους μαθητές Του θα τον προδώσει (“Αλήθεια σας λέω, κάποιος από σας σήμερα θα με προδώσει”). Όλοι οι μαθητές αντέδρασαν με αμηχανία και στην ερώτηση του Ιωάννη ποιος θα κάνει κάτι τέτοιο, ο Ιησούς έδωσε ένα κομμάτι ψωμί στον Ιούδα λέγοντάς του: Ό,τι είναι να κάνεις, κάνε το γρήγορα. Ο Πέτρος που ήταν ο πιο ορμητικός από τους μαθητές, στο σχόλιο του Ιησού ότι σύντομα θα τον δοκιμάσει ο σατανάς και θα πρέπει να διατηρήσει την πίστη του, είπε: «Κύριε, μαζί σου εγώ είμαι έτοιμος να πάω ως τον θάνατο», και έλαβε την απάντηση: «Πέτρο, αλήθεια σου λέω, απόψε, πριν λαλήσει ο πετεινός, τρεις φορές θα μ’ αρνηθείς». Και πράγματι, κατά τη διάρκεια της σύλληψης και δίκης του Χριστού, ο Πέτρος που είχε ακολουθήσει το πλήθος, τον αρνήθηκε τρεις φορές (“Δεν τον ξέρω”).
3. Την Προσευχή του Κυρίου στο Όρος των Ελαιών
Μετά το δείπνο βγήκαν όλοι στο όρος των Ελαιών. Ο Χριστός μόνος, γονατίζοντας, προσεύχεται εκτενώς. Από την πολλή αγωνία γίνεται ο ιδρώτας σαν σταγόνες πηχτού αίματος, οι οποίες έπεφταν στη γη. Μόλις συμπληρώνει την εναγώνια εκείνη προσευχή, φθάνει ο Ιούδας με ένοπλους στρατιώτες και πολύ όχλο.
4. Την Προδοσία του Ιούδα, δηλαδή την αρχή του Πάθους του Κυρίου
Ο Ιούδας παρέδωσε τον Κύριο στους Ιουδαίους για το ευτελές ποσό των «τριάκοντα αργυρίων», δίνοντάς του συνθηματικά έναν ασπασμό και λέγοντας ειρωνικά «Χαίρε, ραββί».Συλλαμβάνεται λοιπόν ο Ιησούς και τον φέρνουν δέσμιο στους Αρχιερείς Άννα και Καϊάφα. Οι μαθητές σκορπίζονται και ο θερμότερος των άλλων ο Πέτρος τον ακολούθησε ως την αρχιερατική αυλή και ερωτόμενος αρνείται τρεις φορές ότι και αυτός είναι μαθητής Του, Εν τω μεταξύ ο διδάσκαλος παρουσιάζεται μπροστά στο παράνομο συνέδριο, εξετάζεται για τους μαθητές και τη διδασκαλία Του, εξορκίζεται στο Θεό για να πεί εάν Αυτός είναι πράγματι ο Χριστός και αφού είπε την αλήθεια, κρίνεται ως ένοχος θανάτου, επειδή τάχα βλασφήμησε. Από ‘κει και πέρα τον φτύνουν στο πρόσωπο, τον χτυπάνε, τον εμπαίζουν με κάθε τρόπο κατά τη διάρκεια όλης της νύχτας, ως το πρωϊ.
Ειδικότερα, τα «12 Ευαγγέλια» αναφέρονται κατά σειρά:
«Αγαπάτε Αλλήλους».
Ο τελευταίος αποχαιρετισμός.
Προσευχή του Ιησού.
Προδοσία Του από τον Ιούδα.
Σύλληψη του Ιησού και μεταφορά του «Από τον Άννα στον Καϊάφα».
Δίκη του Ιησού από τους Αρχιερείς.
Άρνηση Πέτρου («Πριν αλέκτορα φωνήσαι, τρις απαρνήση με»).
Ο Ιησούς ενώπιον του Πιλάτου, στο Πραιτώριο.
Προσπάθεια του Πιλάτου να απελευθερώσει τον Κύριο, αλλά εμπρός στην αποφασιστικότητα των Φαρισαίων υποχωρεί.
«Βαραβάν ή Χριστόν;» Ο Πιλάτος «Νίπτει τας χείρας του».
Ο Ιούδας μεταμελείται και επιστρέφει τα «τριάκοντα αργύρια» στους Αρχιερείς, οι οποίοι τα έβαλαν στον «Κορβανά» (ταμείο του Ναού).
Απαγχονισμός Ιούδα.
Πορεία του Ιησού προς τον Γολγοθά και Σταύρωσή του με δύο ληστές.
Ο Ιησούς αφήνει το πνεύμα επί του Σταυρού.
Μεταμέλεια του ενός ληστή, που ζητά από τον Κύριο να τον θυμηθεί στη βασιλεία των Ουρανών.
Ο Ιωσήφ ο από Αριμαθαίας ζητά από τον Πιλάτο το Σώμα του για να το θάψει.
Ταφή του Ιησού και σφράγιση του Τάφου του από τους Αρχιερείς και Φαρισαίους.
Παρακολουθήστε LIVE την ακολουθία της Μεγάλης Πέμπτης
{https://www.youtube.com/watch?v=78grB40wsjw}
Τα 12 Ευαγγέλια
Πρώτο Ευαγγέλιο: Περικοπή από το Κατά Ιωάννην Ευαγγέλιον ιγ΄31 – ιη΄1.
Δεύτερο Ευαγγέλιο: Περικοπή από το Κατά Ιωάννην Ευαγγέλιον ιη΄1 – 28.
Τρίτο Ευαγγέλιο: Περικοπή από το Κατά Ματθαίον Ευαγγέλιον κστ΄57 – 75.
Τέταρτο Ευαγγέλιο : Περικοπή από το Κατά Ιωάννην Ευαγγέλιον ιη΄28 – ιθ΄16.
Πέμπτο Ευαγγέλιο: Περικοπή από το Κατά Ματθαίον Ευαγγέλιον κζ¨3 – 32.
Ανάμεσα στο 5ο και το 6ο Ευαγγέλιο ψάλλεται το αντίφωνο «Σήμερον κρεμᾶται ἐπὶ ξύλου…» και ο Εσταυρωμένος λιτανεύεται από τους ιερείς.
«Σήμερον κρεμᾶται ἐπί ξύλου ὁ ἐν ὕδασι τήν γῆν κρεμάσας. Στέφανον ἐξ ἀκανθῶν περιτίθεται ὁ τῶν ἀγγέλων Βασιλεύς. Ψευδῆ πορφύραν περιβάλλεται ὁ περιβάλλων τὸν οὐρανὸν ἐν Νεφέλαις. Ῥάπισμα κατεδέξατο ὁ ἐν Ἰορδάνῃ ἐλευθερώσας τόν Ἀδάμ. Ἥλοις προσηλώθη ὁ Νυμφίος τῆς Ἐκκλησίας. Λόγχῃ ἐκεντήθη ὁ Υἱός τῆς Παρθένου. Προσκυνοῦμεν σου τὰ πάθη, Χριστέ. Δεῖξον ἡμῖν καὶ τὴν ἔνδοξόν σου ἀνάστασιν».
Έκτο Ευαγγέλιο: Περικοπή από το Κατά Μάρκον Ευαγγέλιον ιε¨16 – 32.
Έβδομο Ευαγγέλιο: Περικοπή από το Κατά Ματθαίον Ευαγγέλιον κζ¨33 – 54.
Όγδοο Ευαγγέλιο: Περικοπή από το Κατά Λουκάν Ευαγγέλιον κγ¨32 – 49.
Ένατο Ευαγγέλιο: Περικοπή από το Κατά Ιωάννην Ευαγγέλιον ιθ¨25 – 37.
Δέκατο Ευαγγέλιο: Περικοπή από το Κατά Μάρκον Ευαγγέλιον ιε¨43 – 47.
Ενδέκατο Ευαγγέλιο: Περικοπή από το Κατά Ιωάννην Ευαγγέλιον ιθ¨33 – 42.
Δωδέκατο Ευαγγέλιο: Περικοπή από το Κατά Ματθαίον Ευαγγέλιον ‘κζ¨62 – 66.
«Σήμερον κρεμάται επί ξύλου ο εν ύδασι την γην κρεμάσας», ψάλλει ο ιερέας την ώρα που περιφέρει τον εσταυρωμένο Ιησού στο ναό για την αναπαράσταση της σταύρωσης.
Είναι η στιγμή, περίπου στις 9 το βράδυ, όπου σε όλες τις εκκλησίες της χώρας θα σβήσουν τα φώτα. Η πομπή της σταύρωσης υπό το αμυδρό φως των κεριών θα κινηθεί με αργό και σταθερό ρυθμό προς το κέντρο των ναών, διαπερνώντας το πλήθος των πιστών. Το Θείο πάθος σχεδόν κορυφώνεται.
Μέσα από τα λόγια των ευαγγελίων αλλά και από τις ιδιαίτερα πένθιμες νότες των τροπαρίων περιγράφονται με τον τραγικότερο τρόπο οι εμπαιγμοί, τα χτυπήματα, οι ύβρεις και οι χλευασμοί των ανθρώπων που ανέβασαν τον Κύριο στο σταυρό. Η Μεγάλη Πέμπτη είναι από τις θλιβερότερες ημέρες της χριστιανοσύνης.
