Ας κάνουμε μια υπόθεση εργασίας. Ας υποθέσουμε ότι ένας Πακιστανός μετανάστης είχε σπάσει στο ξύλο τη γυναίκα του σε βαθμό που αυτή έπρεπε να πάει στο νοσοκομείο. Ας υποθέσουμε επίσης ότι για κάποιο λόγο η υπόθεση έπαιρνε δημοσιότητα και απασχολούσε τα δελτία ειδήσεων.
Έχει άραγε κανείς την παραμικρή αμφιβολία ότι ο υποτιθέμενος Πακιστανός μετανάστης θα προφυλακιζόταν; Έχει επίσης κανείς την παραμικρή αμφιβολία ότι θα βλέπαμε μακρά τηλεοπτικά αφιερώματα για την εγκληματικότητα των αλλοδαπών και την καταπίεση των γυναικών στις ισλαμικές κοινότητες;
Καμία απολύτως αμφιβολία δεν πρέπει να υπάρχει.
Ίδια πράξη, διαφορετικές αντιμετωπίσεις
Η υπόθεση εργασίας που κάναμε, μπορεί να μας βοηθήσει να δούμε πιο καθαρά την ουσία της υπόθεσης Λύτρα. Όσοι δεν είμαστε νομικοί και δεν γνωρίζουμε τι ακριβώς περιέχει η δικογραφία, θα έπρεπε να μην εκφέρουμε γνώμη για το αν έπρεπε να προφυλακιστεί ο γνωστός δικηγόρος. Καλό είναι να θυμόμαστε ότι στις δημοκρατίες οι δίκες γίνονται στα δικαστήρια και όχι στα social media ή τα καφενεία.
Αυτό που ξέρουμε όμως για την υπόθεση είναι ότι ο Λύτρας έχει ομολογήσει το έγκλημα του - ένα έγκλημα υψηλής απαξίας. Ξέρουμε επίσης ότι αν στη θέση του βρισκόταν κάποιος άλλος χωρίς τη λάμψη και τις διασυνδέσεις του, δεν θα υπήρχε περίπτωση να αφεθεί ελεύθερος χωρίς περιοριστικούς όρους. Δεν θα υπήρχε περίπτωση επίσης να βλέπουμε τηλεπερσόνες να εκφράζονται με συμπάθεια για το πρόσωπό του. Αν μάλιστα στη θέση του ήταν ο μετανάστης της υπόθεσης εργασίας μας, τώρα θα βρισκόταν στον Κορυδαλλό.
Το πρόβλημα λοιπόν που αναδεικνύει εκ νέου η υπόθεση Λύτρα, είναι ότι η ίδια εγκληματική πράξη αντιμετωπίζεται με διαφορετικό τρόπο ανάλογα με το πρόσωπο του δράστη.
Η ασυλία των ισχυρών
Η υπόθεση Λύτρα προσθέτει μια ακόμα ψηφίδα στο ψηφιδωτό της κρίσης αξιοπιστίας της Δικαιοσύνη. Είναι πια παγιωμένη αίσθηση στην ελληνική κοινωνία ότι η Δικαιοσύνη λειτουργεί με δύο μέτρα και δύο σταθμά.
Από τη μία, εξαντλεί την αυστηρότητά της στους αδύναμους. Από την άλλη, περιθάλπει με ασυλία τους ισχυρούς.
Τα τελευταία χρόνια σε όλες τις πολύκροτες δικαστικές υποθέσεις οι μεγαλόσχημοι που εμπλέκονταν, έπεσαν στα μαλακά ή την έβγαλαν καθαρή. Να θυμηθούμε τη Siemens ή τη Novartis; Να υπενθυμίσουμε ότι οι έρευνες για τα Τέμπη και το ναυάγιο της Πύλου αναμένουν στο ακουστικό τους; Ή να σκεφτούμε πόσα συχνά ακούμε την έκφραση ότι «στην Ελλάδα δεν μπορείς να βρεις το δίκιο σου»;
Πρόβλημα δημοκρατίας
Η προβληματική λειτουργία της Δικαιοσύνης είναι θεμελιώδες πρόβλημα της Ελληνικής Δημοκρατίας.
Γιατί (θεωρητικά τουλάχιστον) η Δικαιοσύνη είναι η ασπίδα του αδυνάμου απέναντι στην αυθαιρεσία του ισχυρού.
Κι αυτό το πρόβλημα δεν λύνεται με πρόχειρες παρεμβάσεις που επιδιώκουν να δημιουργήσουν εντυπώσεις για να καταπραΰνουν τη δυσαρέσκεια των πολιτών. Αυτό που χρειαζόμαστε, είναι στοχευμένες μεταρρυθμίσεις που θα διασφαλίσουν την ανεξαρτησία της Δικαιοσύνης απέναντι στα ισχυρά κέντρα πολιτικής και οικονομικής εξουσίας.
