Την ώρα που οι εμβολιασμοί κατά του κορονοϊού συνεχίζονται στη χώρα τα σενάρια είναι πολλά για την 3η δόση, ειδικά από τον Σεπτέμβριο. Η Ελλάδα περιμένει να δει τι κάνει η Ευρωπαϊκή Ένωση και τι θα προτείνει τελικά ο Ευρωπαϊκός Οργανισμός Φαρμάκων (ΕΜΑ), ενώ υπάρχουν φόβοι για φονική μετάλλαξη. Τι συμβαίνει σε Ισραήλ και ΗΠΑ, γιατί ο ΠΟΥ «αντιστέκεται» στην τρίτη δόση του εμβολίου.
Στη διεθνή δημόσια σφαίρα έχει μπει, λοιπόν, για τα καλά η συζήτηση για την ενισχυτική τρίτη δόση του εμβολίου κατά του κορονοϊού.
Την ίδια ώρα, χάνουν, πάντως, τη δυναμική τους οι εμβολιαστικοί ρυθμοί στη χώρα, φαινόμενο που παρατηρείται σε ολόκληρη την Ευρώπη, οι ηγέτες των ευρωπαϊκών χωρών να αναζητούν τρόπους να αναθερμάνουν τη ζήτηση για τα εμβόλια. Κάτι που αναφέρθηκε και τη Δευτέρα (02/08) στην επίσημη ενημέρωση.
Στη χώρα μας έπεσαν επίσης οι ρυθμοί των εμβολιασμών και από περίπου 60.000 εμβολιασμοί που διενεργούνταν ημερησίως το τελευταίο διάστημα, μειώθηκαν στους περίπου 45.000 χθες. Την ίδια ώρα τα ημερήσια κρούσματα παραμένουν σε υψηλά επίπεδα και αυξάνεται η πίεση στο σύστημα υγείας με την κάλυψη των κλινών ΜΕΘ Covid-19 να φτάνει στο 43,21%.
Το κυβερνητικό επιτελείο ετοιμάζει, παράλληλα, δράσεις για την τόνωση των εμβολιασμών δίνοντας έμφαση στους εμβολιασμούς ατόμων με κινητικά προβλήματα, πολιτών που ζουν σε απομακρυσμένες περιοχές, ειδικών πληθυσμών και εργαζομένων σε ξενοδοχειακές μονάδες.
Όπως ανέφερε ο γενικός γραμματέας Πρωτοβάθμιας Φροντίδας Υγείας, Μάριος Θεμιστοκλέους, κατά την ενημέρωση για το Εθνικό Σχέδιο εμβολιαστικής κάλυψης για τη νόσο COVID-19, αναπτύσσονται επίσης δράσεις για τον εμβολιασμό ειδικών πληθυσμών, όπως είναι οι Ρομά, οι άστεγοι και οι μετανάστες.
Τις επόμενες μέρες αναμένεται και το νέο επιχειρησιακό σκέλος που θα αφορά την διευκόλυνση των υπαλλήλων μεγάλων ξενοδοχειακών μονάδων. «Έχουμε ήδη επικοινωνήσει ή θα επικοινωνήσουμε τις επόμενες μέρες, έτσι ώστε οι ξενοδοχειακές μονάδες να ρωτήσουν τους υπαλλήλους τους και ανάλογα με τον αριθμό, είτε θα μεταβούμε στην ξενοδοχειακή ομάδα- αν είναι μεγάλος ο αριθμός- με κινητό συνεργείο, είτε θα διευκολύνουμε τον συντονισμένο προγραμματισμό των ραντεβού τους στα εμβολιαστικά κέντρα», εξήγησε ο κ. Θεμιστοκλέους.
Η επιδημιολογική έκθεση του ΕΟΔΥ τη Δευτέρα (02/08) κατέγραψε 2.156 νέα κρούσματα σε 48.820 τεστ (προχθές 1.605 κρούσματα σε 68.376 τεστ), με τη θετικότητα να διαμορφώνεται στο 4,41%. Το σύνολο των κρουσμάτων ανέρχεται σε 497.061. Στις Μονάδες Εντατικής νοσηλεύονται 188 ασθενείς διασωληνωμένοι, ενώ 167 ασθενείς εισήχθησαν στα νοσοκομεία της επικράτειας. Τέλος, 8 ασθενείς κατέληξαν, ανεβάζοντας τον συνολικό αριθμό θανάτων στις 12.983. Επίσης, σύμφωνα με τα στοιχεία, η κάλυψη των κλινών Covid-19 ανέρχεται στο 30,76% στην επικράτεια, ενώ των κλινών ΜΕΘ Covid-19 στο 43,21%.
Φθινοπωρινή η τρίτη δόση
Στο μεταξύ και καθώς προσεγγίζουμε το φθινόπωρο, η μία μετά την άλλη οι χώρες ρίχνει στο τραπέζι των συζητήσεων το ενδεχόμενο χορήγησης τρίτης «ενισχυτικής» δόσης.
Προς τον εμβολιασμό με την τρίτη δόση του εμβολίου κινείται, για παράδειγμα η Γερμανία, με το υπουργείο Υγείας της χώρας να δρομολογεί από το Σεπτέμβριο τον εμβολιασμό ατόμων από 60 και πάνω, οι οποίοι πάσχουν από υποκείμενα νοσήματα.
Το Ισραήλ από την άλλη «τρέχει» ήδη μια «εκστρατεία αναμνηστικού εμβολιασμού» καλώντας τους εμβολιασμένους πολίτες άνω των 60 ετών να κάνουν και τρίτη δόση του εμβολίου.
Αναφερόμενος στο ενδεχόμενο χορήγησης τρίτης δόσης και στην Ελλάδα, ο κ. Θεοφάνους σημείωσε ότι οι επίσημοι φορείς και σε διεθνές σε παγκόσμιο επίπεδο και στη δική μας χώρα δεν έχουν τοποθετηθεί όσον αφορά την τρίτη δόση. «Άρα, δηλαδή, περιμένουμε την τοποθέτηση του ΕΜΑ όσον αφορά σε ευρωπαϊκό επίπεδο. Περιμένουμε στο ελληνικό επίπεδο την Εθνική Επιτροπή Εμβολιασμού και εξ όσων γνωρίζουμε αυτή τη στιγμή καμία σχεδόν χώρα της Ευρωπαϊκής Ένωσης δεν έχει αποφασίσει για τη χορήγηση τρίτης δόσης», είπε.
Περιγράφοντας τις ομάδες που θα είναι επιλέξιμες για εμβολιασμό με τρίτη δόση, εξήγησε ότι «η Εθνική Επιτροπή Εμβολιασμού και στη δική μας χώρα, αλλά και στις υπόλοιπες χώρες της Ευρωπαϊκής Ένωσης, θα κινηθεί σε τρεις άξονες ανάλογα και με την ηλικία, ανοσοκατεσταλμένους και το χρόνο που έγινε ο εμβολιασμός».
Όπως τόνισε, μάλιστα, σε κάθε περίπτωση «εμείς είμαστε έτοιμοι σαν επιχειρησιακό σκέλος, τέλος του μήνα, αρχές Σεπτεμβρίου, αν η Εθνική Επιτροπή Εμβολιασμών το αποφασίσει, να μπορούμε να το υλοποιήσουμε».
Στο προφίλ των εμβολιασμένων που θα χρειαστούν τρίτη δόση αναφέρθηκε επίσης σήμερα η καθηγήτρια Επιδημιολογίας του ΕΚΠΑ, Αθηνά Λινού. «Οπωσδήποτε υπάρχει μια ομάδα πληθυσμού που δεν έχει καταφέρει να αναπτύξει αντισώματα ακόμα και αν έχει εμβολιαστεί. Οι ηλικιωμένοι και οι ανοσοκατασταλμένοι θα είναι οι πρώτοι που θα πρέπει να επανεμβολιαστούν. Για τον γενικό πληθυσμό δεν έχουν ολοκληρωθεί οι μελέτες που να λένε ότι πέφτει η ανοσία οπότε θα χρειαστεί τρίτη δόση. Επομένως περιμένουμε, αλλά για κάποιους ανθρώπους θα χρειαστεί τρίτη δόση», δήλωσε μιλώντας στην τηλεόραση του «Mega».
Παρόμοιο προφίλ σκιάγραφησε και ο ο καθηγητής Παθολογίας-Λοιμωξιολογίας στο Πανεπιστήμιο Πατρών, Χαράλαμπος Γώγος (ακολουθούν οι δηλώσεις του). Μιλώντας στην τηλεόραση του ΣΚΑΪ, ο καθηγητής εστίασε σε τρεις κατηγορίες πολιτών που φαίνεται ότι την έχουν ανάγκη. Πρόκειται για τους μεταμοσχευμένους ή ανοσοκατεσταλμένους και τους ηλικιωμένους που σιγά έχουν φθίνουσα ανοσιακή απάντηση και για να αυξηθεί σε ένα αποτελεσματικό επίπεδο, χρειάζεται μια επαναληπτική δόση.
«Όπως πιθανώς κάτι τέτοιο να χρειαστεί για τους υγειονομικούς, οι οποίοι έχουν καλύψει το διάστημα των 6-9 μηνών ανοσίας από το εμβόλιο κι εκτίθενται σε υψηλά ιικά φορτία. Αυτά θα συζητηθούν από την Επιτροπή μες στον Αύγουστο», πρόσθεσε.
Γώγος: Αντίστροφη μέτρηση για τρίτη δόση του εμβολίου – Ποιοι και πότε θα την κάνουν
Τον κώδωνα του κινδύνου έκρουσε, λοιπόν, και ο καθηγητής Παθολογίας-Λοιμωξιολογίας στο Πανεπιστήμιο Πατρών και μέλος της Επιτροπής των Εμπειρογνωμόνων, Χαράλαμπος Γώγος για τις μεταλλάξεις οι οποίες μελλοντικά μπορούν να οδηγήσουν σε σοβαρή νόσο.
Σε συνέντευξη του στον «ΣΚΑΪ» μίλησε και για την ανάγκη να υπάρξει και τρίτη δόση του εμβολίου σε συγκεκριμένες ομάδες του πληθυσμού.
Όπως εξήγησε, οι ιοί αλλάζουν συνεχώς μέσω των μεταλλάξεων και δημιουργούνται διάφορες καινούριες παραλλαγές, από τις οποίες αυτή τη στιγμή υπάρχουν τέσσερις που είναι σημαντικές.
«Αυτές οι παραλλαγές επηρεάζουν κυρίως την πρωτεΐνη ακίδα, την πρωτεΐνη δηλαδή που μπαίνει μες στο κύτταρο με αποτέλεσμα να επηρεάζει κυρίως την μεταδοτικότητα. Δυστυχώς, υπάρχουν πιθανότητες, και σε αυτό αναφέρθηκε και η βρετανική ομάδα εμπειρογνωμόνων που συμβουλεύει τη βρετανική κυβέρνηση, για μεταλλάξεις σε δομικά γονίδια που σχετίζονται με διαφορετική συμπεριφορά στον πολλαπλασιασμό και την αλληλεπίδραση με τον ξενιστή, με το κύτταρο. Αυτές λοιπόν μπορούν να οδηγήσουν σε σοβαρή νόσο. Υπάρχει πιθανότητα να εμφανιστούν τέτοιες μεταλλάξεις, όπως υπάρχει η πιθανότητα να εμφανιστούν και μεταλλάξεις με αντοχή στα εμβόλια ή στα αντιικά φάρμακα», δήλωσε χαρακτηριστικά ο κ. Γώγος.
Επισήμανε, ωστόσο, ότι υπάρχει και το καλό σενάριο που προβλέπει την επικράτηση μεταλλάξεων με χαμηλή παθογονικότητα και τη μετατροπή της πανδημίας σε μια ενδημική νόσο.
Ποιοι θα χρειαστούν τρίτη δόση
Σο ερώτημα αν πρέπει να γίνει και τρίτη δόση του εμβολίου κατά του κορονοϊού, ο καθηγητής εστίασε σε τρεις κατηγορίες πολιτών που φαίνεται ότι την έχουν ανάγκη. Πρόκειται για τους μεταμοσχευμένους ή ανοσοκατεσταλμένους και τους ηλικιωμένους που σιγά έχουν φθίνουσα ανοσιακή απάντηση και για να αυξηθεί σε ένα αποτελεσματικό επίπεδο, χρειάζεται μια επαναληπτική δόση. «Όπως πιθανώς κάτι τέτοιο να χρειαστεί για τους υγειονομικούς, οι οποίοι έχουν καλύψει το διάστημα των 6-9 μηνών ανοσίας από το εμβόλιο κι εκτίθενται σε υψηλά ιικά φορτία. Αυτά θα συζητηθούν από την Επιτροπή μες στον Αύγουστο», τόνισε.
Ο κ. Γώγος αναφέρθηκε και στην ανάγκη συχνότερης χρήσης της μάσκας, ακόμα και από τους εμβολιασμένους, κυρίως σε κλειστούς χώρους, αλλά και τη διενέργεια διαγνωστικών τεστ. «Ένα ποσοστό 30%-40% των εμβολιασμένων μπορεί να κολλήσουν κι εν δυνάμει να μεταδώσουν και τη νόσο. Επειδή η χρήση της μάσκας αποτελεί ένα εξαιρετικό εργαλείο, πρέπει να επιταθεί η χρήση της, να περάσει πάλι αυτή η οδηγία, ιδιαίτερα σε κλειστούς εσωτερικούς χώρους και χώρους ζωτικής σημασίας για την καθημερινότητά μας, όπως τα μέσα μαζικής μεταφοράς, τα σούπερ μάρκετ κλπ», σημείωσε. Κατέληξε δε υπογραμμίζοντας ότι αν πετύχουμε μια εμβολιαστική κάλυψη της τάξεως του 80%-85%, τότε οι πιθανότητες να μεταδώσουμε συνολικά ελαττώνεται σε τέτοιο βαθμό που θα μπορέσουμε να αραιώσουμε τη χρήση των προστατευτικών μέσων.
Τι συμβαίνει σε Ισραήλ και ΗΠΑ – Τι θα κάνει η ΕΕ
Την ίδια ώρα, η «Pfizer» δήλωσε ότι σκοπεύει να καταθέσει άμεσα αίτηση για τη χορήγηση της, καθιστώντας εμφανές ότι το σενάριο αυτό βρίσκεται προ των πυλών. Αν και είναι σχετικά νωρίς, το ενδεχόμενο μίας τρίτης δόσης εμβολίου να απασχολήσει τον γενικό πληθυσμό, οι έρευνες εστιάζουν στις πιο ευάλωτες ομάδες και σε συγκεκριμένες ηλικιακές ομάδες.
Εξάλλου, οι διαθέσιμες μελέτες επιβεβαιώνουν ότι η ευεργετική επίδραση στον οργανισμό του εμβολίου κατά του κορονοϊού ελαττώνεται κατά 6% ανά δίμηνο. Τα συνολικά επίπεδα των αντισωμάτων φαίνεται πως αρχίζουν να φθίνουν ήδη από τις έξι εβδομάδες μετά τον πλήρη εμβολιασμό, ενώ μπορούν να μειωθούν έως και πάνω από 50% σε διάστημα 10 εβδομάδων.
Το Ισραήλ είναι η πρώτη χώρα που έχει ήδη υιοθετήσει το μέτρο της τρίτης – γνωστής και ως αναμνηστικής δόσης - για την ηλικιακή ομάδα των 60 ετών και άνω. Ο ίδιος ο πρόεδρος του Ισραήλ Ισαάκ Χέρτσογκ έδωσε το παράδειγμα, λαμβάνοντας σε ιατρικό κέντρο έξω από το Τελ Αβίβ την τρίτη δόση του εμβολίου της Pfizer: «Είμαστε η πρώτη χώρα στον κόσμο που εμβολιάζει την ηλικιακή ομάδα άνω των 60 με τρίτη δόση και είμαστε πολύ περήφανοι γι αυτό», δήλωσε o επικεφαλής του νοσηλευτικού προσωπικού στο ιατρικό κέντρο Clalit του Τελ Αίβ Aρσέν Αρουτινιουνιάν. «Λέμε και ζητάμε από όλους να έρθουν και να εμβολιαστούν».
Στόχος του μέτρου αυτού είναι η προφύλαξη κυρίως των ηλικιωμένων από σοβαρές επιπλοκές της μετάλλαξης Δέλτα. Είχαν προηγηθεί από τα μέσα Ιουλίου, όσοι έχουν υποστεί μεταμόσχευση, καρκινοπαθείς και πάσχοντες από νεφρική ανεπάρκεια. Έχει, μάλιστα, ήδη καταγραφεί στο Ισραήλ, η ικανοποιητική συνεργασία των πολιτών που σπεύδει να σηκώσει το μανίκι για τρίτη φορά. Προαπαιτούμενο, όμως, είναι να έχει περάσει το διάστημα πέντε μηνών από τη δεύτερη δόση.
Το Ισραήλ άνοιξε το δρόμο, αλλά και άλλες χώρες ακολουθούν. Στη Γερμανία αποφασίστηκε να εμβολιαστούν ξανά όσοι είναι πάνω από 50 ετών ή αντιμετωπίζουν προβλήματα υγείας. Οι αρχές έδωσαν ήδη το πράσινο φως. Ανακοινώθηκε, μάλιστα, ότι όσοι έχουν εμβολιαστεί με σκευάσματα της AstraZeneca και της Johnson & Johnson θα μπορούσαν να κάνουν ένα mRNA εμβόλιο όπως αυτά της Pfizer και της Moderna από τον Σεπτέμβριο. Στη Γαλλία έχει μπει για τα καλά στη συζήτηση για το ενδεχόμενο αυτό, δίχως να έχει καθοριστεί συγκεκριμένο χρονοδιάγραμμα. Από τον Απρίλιο, όμως, το Εθνικό Σύστημα Υγείας της χώρας έχει εγκρίνει την τρίτη δόση του εμβολίου, αλλά μόνο σε συγκεκριμένα περιστατικά.
Η Βρετανία τοποθετεί τον πήχη στους 60 και πάνω επίσης από τις αρχές του ερχόμενου Σεπτέμβρη και αυτό παρότι τα στοιχεία δείχνουν ότι η αποτελεσματικότητα των εμβολίων παραμένει υψηλή ακόμα και για τις μεταλλάξεις. Αξίζει πάντως να σημειωθεί ότι οι αρχές του Ηνωμένου Βασιλείου επέλεξαν την καθυστέρηση της δεύτερης δόσης, κάτι που συνέβαλε στη διατήρηση των αντισωμάτων.
Στις Ηνωμένες Πολιτείες, η τρίτη δόση φαίνεται να αργεί ακόμα. Ομοσπονδιακοί αξιωματούχοι στον τομέα της υγείας έχουν δηλώσει ότι οι ενισχυτικές δόσεις στον γενικό πληθυσμό δεν είναι απαραίτητες. Παράλληλα, ειδικοί αμφισβητούν κατά πόσον οι ήδη εμβολιασμένοι πρέπει να λάβουν ενισχυτικές δόσεις την ώρα που τόσα εκατομμύρια άνθρωποι τόσο στη Δύση όσο και σε πολλές άλλες χώρες δεν έχουν λάβει καν την πρώτη τους δόση. Παρ’ όλα αυτά, ο επικεφαλής επιδημιολόγος της χώρας επιβεβαίωσε ότι Αμερικανοί που είναι ανοσοκατασταλμένοι, ενδέχεται να χρειαστούν επαναληπτική δόση εμβολίων κατά του κορωνοϊού. Ο Φάουτσι είπε οι Αμερικανοί υγειονομικοί αξιωματούχοι επανεξετάζουν τα στοιχεία για να καθορίσουν πότε πιθανόν θα χρειαστούν αναμνηστικές δόσεις. «Πρόκειται για μια δυναμική κατάσταση. Για μια εργασία σε εξέλιξη, εξελίσσεται όπως σε πολλές άλλες πτυχές της πανδημίας», τόνισε. «Πρέπει να κοιτάζουμε τα δεδομένα».
Πολύς λόγος γίνεται και για τον πλεονασμό της τρίτης δόσης, ειδικά όταν κάποιες χώρες δεν έχουν αρκετές δόσεις για τους πολίτες τους. Το 75% των δόσεων έχουν προμηθευτεί μόλις δέκα χώρες. Αντιθέτως, στις φτωχές χώρες του κόσμου μόλις το 1% του πληθυσμού έχει εμβολιαστεί με την πρώτη δόση. Ένα άλλο ζήτημα είναι οι πρακτικές των φαρμακευτικών.
Δημοσίευμα των «Financial Times» ανέφερε αυξήσεις στις τιμές των εμβολίων από την «Pfizer» και τη «Moderna» στις νέες συμβάσεις που έχουν συναφθεί για λογαριασμό των χωρών της ΕΕ. Συγκεκριμένα, όπως ανέφερε στην εφημερίδα Ευρωπαίος «η εξάπλωση μολυσματικότερων στελεχών του νέου κορονοϊού (σ.σ. βλέπε παραλλαγή Δέλτα) και η προοπτική χορήγησης ενισχυτικών δόσεων επιφέρουν αυξημένη ζήτηση για τα πλέον αποτελεσματικά προϊόντα».
Η Ευρωπαϊκή Ένωση δεν έχει ακόμα σχολιάσει την πληροφορία αυτή. Μόλις την περασμένη Άνοιξη, η Ευρωπαϊκή Επιτροπή σύναψε νέα σύμβαση με την Pfizer για την προμήθεια 1,8 δισ. δόσεων εμβολίoυ Pfizer/BioNTech. Στις αρχές καλοκαιριού έκλεισε νέα συμφωνία με την Moderna για επιπλέον 150 εκατ. δόσεις. Την περασμένη εβδομάδα, για ακόμα μία φορά, είχε υπάρξει προσπάθεια να απελευθερωθούν οι πατέντες των εμβολίων. Δεν πάρθηκε, όμως, η απόφαση που θα έλυνε τα χέρια της παραγωγής και κάτι τέτοιο φαίνεται να αργεί.
Φόβοι για νέα φονική μετάλλαξη: Γιατί ο ΠΟΥ «αντιστέκεται» στην τρίτη δόση του εμβολίου
Για την πορεία της πανδημίας, τα κρούσματα και τον εμβολιασμό κλήθηκαν να μιλήσουν ο Δημοσθένης Σαρηγιάννης, καθηγητής Περιβαλλοντικής και Υγειονομικής Μηχανικής στο ΑΠΘ και ο παιδίατρος Μάριος Ανδρέου.
Ο κ. Ανδρέου έκανε ιδιαίτερα αναφορά στον εμβολιασμό των τρίτων χωρών και την ανάγκη να διατεθούν εκεί εμβόλια για να μην έχουμε μια νέα μετάλλαξη. «Έχουμε έναν αριθμό τεράστιο δισεκατομμυρίων που έχουν κάνει το εμβόλιο και δείχνουν μεγάλη ασφάλεια και αποτελεσματικότητα» είπε χαρακτηριστικά στον «ΣΚΑΪ», τόνισε ωστόσο: «Αρκεί να μην έχουμε καμία νέα μετάλλαξη γιατί δεν θα μιλάμε για μεταδοτικότητα αλλά για να νοσηρότητα».
Σχολιάζοντας τους φόβους για νέα φονική μετάλλαξη που έχουν ήδη εκφράσει επιστήμονες από άλλες χώρες, ο κ. Ανδρέου υπενθύμισε: «Δεν είναι μόνο οι δυτικές χώρες που έχουν εμβολιαστεί σε έναν μεγάλο βαθμό. Η Ινδία, Αφρική και λοιπά έχουν εμβολιαστεί σε μικρό ποσοστό. Η μετάλλαξη ελλοχεύει πολύ και αν δεν μοιράσουμε τα εμβόλια θα έχουμε τη μετάλλαξη στα πόδια μας».
Μάλιστα, εξήγησε πως αυτός είναι και ο λόγος που «ο Παγκόσμιος Οργανισμός Υγείας αντιστέκεται στην τρίτη δόση». «Όχι για να μην την κάνουμε, αλλά για να δώσουμε την τρίτη δόση σε αυτούς που πρέπει να την κάνουν» συμπλήρωσε.
Από την πλευρά του, ο Δημοσθένης Σαρηγιάννης έδωσε τις τελευταίες του εκτιμήσεις για τον αριθμό των κρουσμάτων τον Αύγουστο, ανεβάζοντας ξανά τα νούμερα.
Μέχρι το τέλος της βδομάδας θα δούμε σημαντική αύξηση στα κρούσματα που φαίνεται να συνεχίζει μέχρι τέλος του Αυγούστου, σύμφωνα με τον καθηγητή του ΑΠΘ. Σημείωσε δε πως αν πάρουμε μέτρα η πορεία αυτή μπορεί να αλλάξει, όμως «αν συνεχίσουμε να μην έχουμε μέτρα αυτό μπορεί να οδηγήσει σε 4.000-5.000 κρούσματα μέχρι τέλος Αυγούστου».
