Η κύρωση του παράνομου τουρκολιβυκού μνημονίου από την κυβέρνηση της Βεγγάζης ήταν αυτό που δεν ήθελε η Αθήνα παραμονές της επανέναρξης των εργασιών για την ηλεκτρική διασύνδεση Ελλάδας- Κύπρου αλλά και εν μέσω των ενεργειακών Συμφωνιών που έχει συνάψει με τις ΗΠΑ. Kαι η αλήθεια είναι μάλλον αιφνιδιάστηκε.
Γεγονός είναι ότι παρά τις προσπάθειες της Ελληνικής Διπλωματίας να μην πέσουν οι υπογραφές από την κυβέρνηση της Βεγγάζης, η αλλαγή Προέδρου στο κοινοβούλιο της Λιβύης αποδείχθηκε καταλυτική.
Ανεπιθύμητες παρενέργειες
Η πρώτη ανεπιθύμητη συνέπεια της Κύρωσης του παράνομου Τουρκολιβυκού Μνημονίου – σύμφωνα με κυβερνητικούς παράγοντες - είναι ότι δεσμεύει την όποια επόμενη κυβέρνηση στη Λιβύη.
Η δεύτερη συνέπεια είναι ότι δημιουργεί ανησυχία στην Αθήνα για τις μετέπειτα κινήσεις της Τουρκίας.
Αναπάντητα ερωτήματα για τις προθέσεις της Τουρκίας
Η πλέον αισιόδοξη άποψη, εντός της κυβέρνησης, είναι ότι αποτελεί μία κίνηση -απάντηση της Τουρκίας (μέσω Λιβύης) στην εκπεφρασμένη απόφαση της Ελλάδας να προχωρήσει στην πόντιση του καλωδίου που τέμνεται σε κάποιο σημείο με το παράνομο τουρκολιβυκό μνημόνιο. Χωρίς, ωστόσο, - όπως λένε- να προμηνύει κάτι περισσότερο από την πλευρά της Τουρκίας. Δεδομένου ότι το έργο της ηλεκτρικής διασύνδεσης έχει πλέον την «σφραγίδα» και της Γαλλίας και της Ευρώπης.
Επειδή, όμως, πρόκειται για την Τουρκία κανείς δεν βάζει το χέρι του στη φωτιά ότι η Άγκυρα δεν θα προσπαθήσει να δημιουργήσει περαιτέρω προβλήματα. Με την ίδια την Άγκυρα να προκαλεί καιρό τώρα και να υποστηρίζει ότι η υλοποίηση του έργου προϋποθέτει την άδεια της. Και με την Ελλάδα να λέει κατηγορηματικά «όχι» υπερασπιζόμενη τα κυριαρχικά της δικαιώματα.
Άναψαν οι γραμμές σε Αθήνα – Λευκωσία- Κάιρο- Βρυξέλλες
Η δυσμενής εξέλιξη έρχεται άλλωστε σε συνέχεια της ρηματικής διακοίνωσης της Κυβέρνησης της Τρίπολης -τον Αύγουστο του 2026 -για τις ενέργειες της χώρας μας για τη μελέτη και εκμετάλλευση των υδρογονανθράκων νοτίως της Κρήτης.
Όπως ήταν φυσικό οι διπλωματικές γραμμές ανάμεσα σε Αθήνα- Λευκωσία – Βρυξέλλες – Κάιρο πήραν φωτιά από χθες το απόγευμα.
«Η Αθήνα απορρίπτει την απόφαση»
Πρώτα αντέδρασε το υπουργείο Εξωτερικών που κινεί, ήδη, τις διαδικασίες προσφυγής τόσο στο Διεθνές Δικαστήριο όσο και στον ΟΗΕ.
«Η Ελλάδα απορρίπτει την απόφαση της Βουλής των Αντιπροσώπων της Λιβύης περί έγκρισης του ψευδεπίγραφου τουρκολιβυκού μνημονίου του 2019 για την οριοθέτηση θαλασσίων ζωνών. Η απόφαση αυτή δεν μεταβάλλει τον παράνομο, άκυρο και ανυπόστατο χαρακτήρα του μνημονίου, το οποίο αντίκειται στο Διεθνές Δίκαιο της Θάλασσας και θίγει τα κυριαρχικά δικαιώματα των κρατών της περιοχής» ανέφερε μεταξύ άλλων η ανακοίνωση του υπουργείου Εξωτερικών και κατέληγε: «Καλούμε τη λιβυκή πλευρά να απόσχει από κάθε ενέργεια που αντίκειται στο διεθνές δίκαιο και υπονομεύει τη σταθερότητα στην Ανατολική Μεσόγειο. Η Ελλάδα έχει ήδη ενημερώσει τους εταίρους και συμμάχους της και θα προβεί σε κάθε ενδεδειγμένη ενέργεια για τη διασφάλιση των κυριαρχικών της δικαιωμάτων».
Καταδίκη και από την Ε.Ε.
Ταυτόχρονα ο υπουργός Εξωτερικών Γ. Γεραπετρίτης κινητοποίησε την Ευρώπη η οποία μέσω της Κομισιόν και του Ευρωπαϊκού Συμβουλίου καταδίκασε την Λιβύη και στήριξε Ελλάδα και Κύπρο.
«Η συμφωνία αυτή παραβιάζει τα κυριαρχικά δικαιώματα τρίτων κρατών. Δεν συμμορφώνεται με το Δίκαιο της Θάλασσας και είναι άκυρη και ανίσχυρη» ανέφεραν σε κοινή τους δήλωση η Ούρσουλα Φον Ντερ Λάιεν και ο Αντόνιο Κόστα. Προφανώς επειδή η Λιβύη -με την αμέριστη στήριξη της Τουρκία- στρέφεται και εναντίον της Ε.Ε η οποία από το 2019 έχει χαρακτηρίσει άκυρο το Τουρκολιβυκό Μνημόνιο.
Σημειωτέων ότι η Ε.Ε. εμπλέκεται ενεργά και στο project του GSI αφού το χρηματοδοτεί.
Ενθουσιασμός στην Άγκυρα
Όπως ήταν αναμενόμενο στην Τουρκία η Κύρωση του παράνομου Τουρκολιβυκού μνημονίου έγινε δεκτή με ενθουσιασμό.
Σε δήλωσή του, ο επικεφαλής Επικοινωνίας της τουρκικής προεδρίας, Μπουρχανετίν Ντουράν, χαιρέτισε την απόφαση κάνοντας ιδιαίτερη αναφορά στην «Γαλάζια πατρίδα».
«Η απόφαση συνιστά σημαντική εξέλιξη όσον αφορά την προστασία των κοινών δικαιωμάτων και συμφερόντων των δύο χωρών στην Ανατολική Μεσόγειο, την οριοθέτηση των περιοχών θαλάσσιας δικαιοδοσίας» ανέφερε χαρακτηριστικά ο Τούρκος αξιωματούχος.
Κριτική από την αντιπολίτευση
Στην Ελλάδα η αντιπολίτευση ζήτησε ενημέρωση από την κυβέρνηση αφήνοντας σαφείς αιχμές για τους κυβερνητικούς χειρισμούς. Ανάμεσα τους και ο Αντώνης Σαμαράς που χρησιμοποίησε την πιο αυστηρή γλώσσα σε μία εφ΄ όλης της ύλης κριτική προς την κυβέρνηση για τα εθνικά θέματα καταλήγοντας με τη φράση «Κι εμείς κοιμισμένοι, κολυμπάμε πάντα στα δήθεν ήρεμα νερά με την Τουρκία»…
