Στην τελευταία δημοσκόπηση της Prorata, στην πρόθεση ψήφου η ΝΔ παίρνει 24%, το ΠΑΣΟΚ 13,5%, η Ελληνική Λύση 10%, ο ΣΥΡΙΖΑ 9,5%, το ΚΚΕ 9,5%, η Πλεύση Ελευθερίας 4,5%, η Φωνή Λογικής 4%, η Νίκη 3,5%, το ΜέΡΑ 25 3% και η Νέα Αριστερά 3%.
Η μέτρηση της Prorata επιβεβαίωσε εκ νέου τα τέσσερα βασικά ευρήματα όλων των δημοσκοπήσεων:
1. Ο υφιστάμενος συσχετισμός μεταξύ τω κομμάτων είναι πιο κοντά στις ευρωεκλογές, παρά στις βουλευτικές εκλογές του 2023.
2. Η ΝΔ βρίσκεται στο ποσοστό των ευρωεκλογών και ενδεχομένως πιο κάτω.
3. Το ΠΑΣΟΚ περνάει καθαρά στη δεύτερη θέση ενώ ο ΣΥΡΙΖΑ είναι σε ελεύθερη πτώση.
4. Τα ακροδεξιά κόμματα διατηρούν και αυξάνουν τα ποσοστά των ευρωεκλογών.
Αυτοδυναμία τέλος
Το συμπέρασμα που βγαίνει από τα τρία βασικά ευρήματα των δημοσκοπήσεων είναι ότι η αυτοδυναμία είναι πλέον όνειρο άπιαστο για τη Νέα Δημοκρατία. Με τον υφιστάμενο συσχετισμό, για να έχουμε μια νέα κυβέρνηση της Νέας Δημοκρατίας, πρέπει:
Α) είτε να αλλάξει το εκλογικός νόμος ώστε το πρώτο κόμμα να παίρνει το μπόνους των 50 εδρών, ανεξαρτήτως του ποσοστού που θα κερδίσει στις κάλπες,
Β) είτε να υπάρξει συνεργασία της ΝΔ με κάποιο από τα ακροδεξιά κόμματα -η Λατινοπούλου φαίνεται να είναι η πιο πιθανή σύμμαχος.
Ενδεχομένως, η Λατινοπούλου να χρειαστεί στη ΝΔ ακόμα και αν αλλάξει ο εκλογικός νόμος.
Η συζήτηση και ο Άδωνις
Η συζήτηση για τον εκλογικό νόμο ξεκίνησε στη ΝΔ αμέσως μετά τις ευρωεκλογές, όπως άλλωστε έχει γράψει επανειλημμένα το Dnews. Ωστόσο, ο Άδωνις Γεωργιάδης είναι ο πρώτος που άνοιξε το θέμα δημόσια στη συνέντευξή του στον Βασίλη Σκουρή στο Dnews. O υπουργός Υγείας ήταν ξεκάθαρος: «Είμαι υπέρ της αλλαγής του εκλογικού νόμου διότι πάντα πίστευα στις ισχυρές κυβερνήσεις. Η θέση μου παραμένει η ίδια διαχρονικά. Είμαι υπέρ της ενισχυμένης πλειοψηφίας, θέλω αυτοδύναμες κυβερνήσεις. Δεν πιστεύω καθόλου πια σε κυβερνήσεις συνεργασίας».
Στην ερώτηση σχετικά με μια ενδεχόμενη συνεργασία τη ΝΔ με τη Λατινοπούλου, ο Γεωργιάδης άφησε ορθάνοιχτο το παράθυρο: «Δεν μπορώ να δω την κυρία Λατινοπούλου ως κυβερνητικό μας σύμμαχο. Αν όμως σε ένα κοινοβούλιο δεν υπάρχει κυβερνητική πλειοψηφία, τότε σε αναγκάζει η ζωή να κάνεις πολλών ειδών συμβιβασμούς. Οι συμβιβασμοί αυτοί δεν είναι καλό πράγμα στην πολιτική, γιατί ενισχύουν την απαξία του πολιτικού συστήματος. Για αυτό και θα το επαναλάβω: χρειαζόμαστε έναν εκλογικό νόμο που θα εξασφαλίζει ισχυρή Κυβέρνηση».
Η (μη) διάψευση
Δεν είναι ξεκάθαρο γιατί ο Άδωνις Γεωργιάδης επέλεξε να πει δημόσια αυτό που συζητιόταν κατ’ ιδίαν. Το σίγουρο όμως είναι ότι με τις δηλώσεις του δημιούργησε πολιτικό γεγονός, ανάβοντας φωτιές ένθεν κακείθεν. Η κυβέρνηση προχώρησε σε μια διάψευση που δεν είναι διάψευση. Στο μπρίφινγκ ο Παύλος Μαρινάκης δήλωσε ότι «δεν υπάρχει συζήτηση για αλλαγή εκλογικού νόμου. Το ξεκαθαρίζω». Από την πλευράς της, η γραμματέας της ΝΔ, Μαρία Συρεγγέλα είπε ότι «αυτή η συζήτηση δεν είναι της παρούσης».
Όπως είναι προφανές, το «δεν υπάρχει συζήτηση» και το «δεν είναι της ώρας» δεν σημαίνουν ότι δεν υπάρχει ζήτημα.
Αντιδράσεις της αντιπολίτευσης
Η αντιπολίτευση διέγνωσε στις δηλώσεις Γεωργιάδη την ομολογία της κυβερνητικής αδυναμίας. Ο Κώστας Ζαχαριάδης από τον ΣΥΡΙΖΑ έκανε λόγο για «ομολογία διαρκούς αποσυσπείρωσης, χαμηλών εκλογικών πτήσεων και αδυναμία ανάκαμψης για την ΝΔ».
Ο υποψήφιος για την ηγεσία του ΠΑΣΟΚ Μιχάλης Κατρίνης είπε ότι ο Άδωνις «μιλάει για αλλαγή εκλογικού νόμου, προφανώς γιατί τα κουκιά δεν βγαίνουν και γιατί στη ΝΔ απεργάζονται σενάρια να βρουν κυβερνητικό εταίρο». Από την πλευρά της, η Νάντια Γιαννακοπούλου που διεκδικεί και αυτή την ηγεσία του ΠΑΣΟΚ, έκρινε ότι είναι «απαράδεκτο μια κυβέρνηση να αλλάζει τον εκλογικό νόμο αναλόγως με το τι τη συμφέρει».
Πιο οξύς ο επικεφαλής της Νέας Αριστεράς Αλέξης Χαρίτσης επισήμανε από το βήμα της Βουλής ότι η πρόταση Γεωργιάδη για «αλλαγή του εκλογικού νόμου επί το αντιδημοκρατικότερο» αποτελεί ομολογία ότι «η κυβέρνηση έχει πρόβλημα πλέον που δεν κρύβεται, αφού δεν πείθει ούτε τους βουλευτές της».
Νέοι όροι για τη συζήτηση
Ασχέτως με το πώς βλέπει κανείς την προοπτική της αλλαγής του εκλογικού νόμου, η συνέντευξη Γεωργιάδη έβαλε πλέον το ζήτημα στην κεντρική πολιτική ατζέντα. Δεν θα μπορούσε να γίνει αλλιώς. Ο νέος πολιτικός χάρτης που διαμορφώνεται τους τελευταίους μήνες, δημιουργεί νέες παραμέτρους για τον πολιτικό σχεδιασμό της κυβέρνησης και των κομμάτων. Αντικειμενικά, το άνοιγμα της συζήτησης για τον εκλογικό νόμο θέτει επί τάπητος το ζήτημα του χρόνου των εκλογών.
