Διότι, όπως προσέθεσε, «αυτές οι καταστάσεις -όπως αποδεικνύει και η σημερινή, κρίσιμη, διεθνής συγκυρία- υπονομεύουν την ειρήνη, καταλύουν τη δημοκρατία και περιθωριοποιούν τον άνθρωπο και τα θεμελιώδη δικαιώματά του».
«Οι μεγάλες δυνάμεις», λοιπόν, συνέχισε ο Πρόεδρος της Δημοκρατίας, «και ιδίως η Ευρωπαϊκή Ένωση -λόγω και του πλανητικού της ρόλου, που συνίσταται στην υπεράσπιση των αρχών και αξιών της ειρήνης, της δημοκρατίας, της δικαιοσύνης και των θεμελιωδών δικαιωμάτων του ανθρώπου- πρέπει να παρεμβαίνουν, ανά πάσα στιγμή, εγκαίρως και αποτελεσματικώς, και να διασφαλίζουν τον πλήρη σεβασμό του Διεθνούς και του Ευρωπαϊκού Δικαίου».
«Ειδικότερα δε, ως προς την μεγάλη ευρωπαϊκή μας οικογένεια, την Ευρωπαϊκή Ένωση», ο Προκόπης Παυλόπουλος είπε ότι «θεωρούμε ανεπίτρεπτη για την ιστορία της, το μέλλον της και την προοπτική της τη σημερινή κατάσταση, η οποία καταλήγει στο να μένει ατροφικός ο βασικός, κατά το πρωτογενές Ευρωπαϊκό Δίκαιο, πυλώνας της κοινής εξωτερικής πολιτικής και της πολιτικής ασφάλειας». Όπως επισήμανε, «η σύγχρονη ευρωπαϊκή αλλά και η παγκόσμια, χαλεπή, συγκυρία καθιστούν αναγκαία την ανάδειξη των πραγματικών δυνατοτήτων αυτού του, τόσο κρίσιμου για το μέλλον της Ευρωπαϊκής Ένωσης, πυλώνα».
Παράλληλα, ο κ. Παυλόπουλος τόνισε ότι «όταν βλέπει η Ευρώπη την ειρήνη να τραυματίζεται και ιδίως στην γειτονιά μας, όπως συνέβη στη Μέση Ανατολή, δεν μπορεί να είναι απούσα» και προσέθεσε: «Έπρεπε να είναι παρούσα από την πρώτη στιγμή. Τώρα ακριβώς που η Ευρώπη αποφάσισε να εφαρμόσει, έστω και καθυστερημένα, το βασικό πυλώνα της κοινής εξωτερικής πολιτικής και της πολιτικής ασφάλειας, όπως φάνηκε και από την πρόσφατη σύνοδο κορυφής, τώρα αντιληφθήκαμε πώς μπορεί να σταματήσει ο πόλεμος.» «Από τη στιγμή», συνέχισε, «που ενεργοποιήθηκε η Ευρωπαϊκή Ένωση, τότε και οι άλλες μεγάλες, από στρατιωτική άποψη δυνάμεις, αντιλήφθηκαν ότι τούτη η ήπειρος και τούτη η Ευρωπαϊκή Ένωση θα παίξει το ρόλο της.»
«Εμείς οι Έλληνες», συνέχισε ο Πρόεδρος της Δημοκρατίας, «από εδώ το Ναυαρίνο, ενθυμούμενοι τι συνέβη σε αυτόν τον τόπο και σε αυτή την θάλασσα, λέμε προς τους εταίρους μας, πως θα πρωταγωνιστήσουμε στο ρόλο, να είναι η Ευρώπη πρωταγωνίστρια σε ό,τι αφορά στην εμπέδωση της ειρήνης, στην υπεράσπιση του ανθρώπου και στην υπεράσπιση της δημοκρατίας», προσθέτοντας ότι «από οπουδήποτε και αν προέρχονται οι απειλές αυτές, για εμάς οι πραγματικοί σύμμαχοι είναι αυτοί που σέβονται την διεθνή και την ευρωπαϊκή νομιμότητα, που σέβονται τη ειρήνη και την δημοκρατία».
Όσον αφορά στην Τουρκία, ο Πρόεδρος της Δημοκρατίας σημείωσε ότι «από εδώ, την Πύλο, κατ΄ αυτή την επέτειο στέλνουμε προς την γείτονα Τουρκία το μήνυμα ότι για εμάς, τους Έλληνες, το παρελθόν μας διδάσκει όχι την διχόνοια και την εκδίκηση, αλλά την ανάγκη εμπέδωσης της φιλίας και της ειρηνικής συνύπαρξης».
«Τούτο, όμως», συνέχισε, «προϋποθέτει τον εκ μέρους της Τουρκίας πλήρη και ειλικρινή σεβασμό του συνόλου του Διεθνούς και του Ευρωπαϊκού Δικαίου, πολλώ μάλλον όταν από τον σεβασμό αυτόν εξαρτάται και η Ευρωπαϊκή της προοπτική».
Επίσης, ο Πρόεδρος της Δημοκρατίας υπογράμμισε ότι «διαμηνύουμε προς την Τουρκία ότι εμείς, οι Έλληνες, αν χρειασθεί θα επιβάλλουμε τον πλήρη και ειλικρινή σεβασμό του συνόλου του Διεθνούς και του Ευρωπαϊκού Δικαίου, έχοντας μάλιστα και την στήριξη των συμμάχων μας στο ΝΑΤΟ και των εταίρων μας στην Ευρωπαϊκή Ένωση και θα το πράξουμε υπό όρους αρραγούς ενότητας, όπως το έχουμε αποδείξει κάθε φορά που υπερασπιζόμαστε τα εθνικά μας θέματα και τα εθνικά μας δίκαια».
Σε άλλο σημείο της ομιλίας του, ο Πρόεδρος της Δημοκρατίας, αναφέρθηκε «στον γενάρχη και εμβληματικό Βασιλιά της Πύλου, τον Νέστορα», ο οποίος, όπως είπε, «έμαθε στους Έλληνες, κατά την εκστρατεία της Τροίας, ότι η αρραγής ενότητα ήταν το σπουδαιότερο αγαθό για ν' αξιοποιήσουν την έμφυτη ανδρεία τους και την ισχύ τους, επέκεινα δε να επιτύχουν κάθε μεγάλο στόχο τους και, e contrario, ότι η διχόνοια και ο διχασμός συνεπάγονται, μοιραίως, ολέθριες επιπτώσεις».
«Ας θυμηθούμε», συνέχισε ο Πρόεδρος της Δημοκρατίας, ότι «στην Ιλιάδα ο Όμηρος βάζει στο στόμα του Νέστορα, κατά τις στιγμές του μεγάλου διχασμού των Ελλήνων, την ακόλουθη, χαραγμένη για πάντα στην παγκόσμια ιστορία και λογοτεχνία, ρήση: "Αφρήτωρ, αθέμιστος, ανέστιός έστιν εκείνος, ος πολέμου έραται επιδημίου οκρυόεντος"», τονίζοντας ότι «το διαχρονικό μήνυμα του Νέστορα αποτελεί και σήμερα, για εμάς, τους Έλληνες, την πολυτιμότερη παρακαταθήκη, ιδίως όταν πρέπει να υπερασπισθούμε την πατρίδα μας, τον λαό μας και το έθνος, άρα όταν καλούμεθα να υπερασπισθούμε τα εθνικά μας θέματα και τα εθνικά μας δίκαια».
