Στα πλαίσια αυτά ο Βέλγος ευρωβουλευτής Marc Tarabella, της ομάδας των Σοσιαλιστών, θα ανταλλάξει απόψεις με τα υπόλοιπα μέλη της Επιτροπής Γεωργίας πάνω σε σχετική έκθεση της Ευρωπαϊκής Επιτροπής, προκειμένου να προετοιμάσει την δική του εισήγηση επί του θέματος η οποία θα προωθηθεί προς έγκριση στην ολομέλεια του ευρωκοινοβουλίου, με στόχο την δημιουργία ενός ενιαίου καθεστώτος ενισχύσεων για την παροχή οπωροκηπευτικών προϊόντων, μπανανών και γάλακτος στα εκπαιδευτικά ιδρύματα
Η πρόταση της Ευρωπαϊκής Επιτροπής
Σύμφωνα με πρόταση κανονισμού της Ευρωπαϊκής Επιτροπής, αναμένεται ότι το νέο πλαίσιο θα είναι δημοσιονομικά ουδέτερο και θα εφαρμοστεί στο πλαίσιο του προβλεπόμενου προϋπολογισμού για τα εν λόγω καθεστώτα στο πλαίσιο της ΚΑΠ 2020. Η δομή του νέου καθεστώτος βασίζεται σε μεγάλο βαθμό στα υφιστάμενα στοιχεία των δύο καθεστώτων τα οποία θεωρείται ότι λειτουργούν ομαλά και εξασφαλίζουν την αποδοτικότητα.
Η πρόταση βασίζεται στα άρθρα 42 και 43 παράγραφος 2 της Συνθήκης. Συνάδει με τις αρχές της επικουρικότητας και της αναλογικότητας, καθώς το πλαίσιο δράσης και οι βασικές αρχές καθορίζονται σε ενωσιακό επίπεδο, ενώ τα κράτη μέλη διατηρούν τη δυνατότητα να προσαρμόσουν το καθεστώς ανάλογα με τις προτεραιότητές τους και σύμφωνα με τις εθνικές/περιφερειακές ιδιαιτερότητες και να καθορίσουν τους στόχους τους και τις λεπτομέρειες εφαρμογής.
Τα κύρια στοιχεία της νέας πρότασης είναι τα ακόλουθα:
– Αναπροσανατολισμός της διανομής: Προτείνεται η εκ νέου εστίαση της διανομής προϊόντων στα σχολεία σε δύο «βασικές κατηγορίες προϊόντων»: νωπά οπωροκηπευτικά (συμπεριλαμβανομένων των μπανανών) και γάλα κατανάλωσης μόνον, ενώ η περιεκτικότητα του γάλακτος σε λιπαρές ουσίες θα αποφασίζεται από τις εθνικές υγειονομικές αρχές. Η εστίαση αυτή θα αποβεί ωφέλιμη για διάφορους λόγους, ιδίως δεδομένου ότι η διανομή θα πραγματοποιείται στο πλαίσιο καθορισμένου προϋπολογισμού, θα μειώσει τον οργανωτικό φόρτο για τα σχολεία και συνάδει με την ανάγκη συμβολής στην αναστροφή των τάσεων μείωσης της κατανάλωσης των δύο αυτών κατηγοριών προϊόντων. Επιπλέον, αναμένεται ότι θα συνάδει με τις γενικότερες πρακτικές, καθώς τα νωπά οπωροκηπευτικά και το γάλα κατανάλωσης είναι τα προϊόντα που διανέμονται περισσότερο στο πλαίσιο των ισχυόντων καθεστώτων. Ωστόσο, τα κράτη μέλη θα μπορούσαν να συμπεριλάβουν και ευρύτερη ποικιλία γεωργικών προϊόντων στο πλαίσιο θεματικών εκπαιδευτικών μέτρων.
-Ενοποίηση των δημοσιονομικών διατάξεων και βελτίωση των προϋποθέσεων χρηματοδότησης με στόχο την αύξηση της αποδοτικότητας των δαπανών:
Λαμβάνοντας υπόψη τις διαφορές μεταξύ των προϊόντων και των αλυσίδων εφοδιασμού τους, καθώς και τη διαφορετική κατάσταση μεταξύ των κρατών μελών, όσον αφορά την κατανάλωση, θα πρέπει να διατεθούν ξεχωριστά «κονδύλια» στα κράτη μέλη για τα οπωροκηπευτικά (συμπεριλαμβανομένων των μπανανών) και το γάλα: ένα κονδύλιο για τα οπωροκηπευτικά σύμφωνα με τον προϋπολογισμό της ΚΓΠ 2020 (150 εκατομμύρια ευρώ) και ένα κονδύλιο για το γάλα, το οποίο θα αντιστοιχεί στην αναμενόμενη χρήση των πόρων (80 εκατομμύρια ευρώ). Θα πρέπει επίσης να προβλεφθεί κάποια ευελιξία προκειμένου τα κράτη μέλη να μπορούν να μεταφέρουν περιορισμένο ποσοστό των χορηγηθέντων πόρων μεταξύ των κονδυλίων ανάλογα με τις ανάγκες τους (ιεράρχηση των προτεραιοτήτων των παρεμβάσεων μέσω στρατηγικών). Στο πλαίσιο των εν λόγω κονδυλίων, θα καθοριστούν ανώτατα όρια για τα υποστηρικτικά και άλλα επιλέξιμα μέτρα, που αφορούν τομείς όπως η αξιολόγηση, η παρακολούθηση και η ενημέρωση.
Με βάση την μέχρι τώρα αποκτηθείσα πείρα, αναμένεται ότι το επίπεδο συνεισφοράς της ΕΕ στην τιμή των προϊόντων θα περιορίζεται με τον καθορισμό μέγιστης ενωσιακής ενίσχυσης ανά μερίδα φρούτων, λαχανικών και γάλακτος και όχι με τον καθορισμό ποσοστών συγχρηματοδότησης της ΕΕ, όπως ίσχυε μέχρι σήμερα στην περίπτωση του καθεστώτος προώθησης της κατανάλωσης φρούτων στα σχολεία. Πρόκειται για ένα νέο στοιχείο σε ό,τι αφορά τα οπωροκηπευτικά προϊόντα, το οποίο αναμένεται να συμβάλει στην άμβλυνση των τεράστιων διαφορών στις τιμές των διανεμόμενων προϊόντων και να οδηγήσει σε απλούστευση της διαχείρισης. Το ύψος της επιδότησης της ΕΕ για το γάλα αναμένεται να αυξηθεί προκειμένου να περιοριστεί το φαινόμενο των μη αποδοτικών δαπανών (καθιστώντας δυνατή την δωρεάν ή σχεδόν δωρεάν διανομή) και να αυξηθεί η αποδοτικότητα της διανομής ως προς το κόστος. Τα στοιχεία της πρότασης ανταποκρίνονται στη δέσμευση που ανέλαβε η Επιτροπή2 στο πλαίσιο της έκδοσης του κανονισμού του Συμβουλίου (ΕΕ) αριθ. 1370/20133, όσον αφορά την επανεξέταση των ρυθμίσεων χρηματοδότησης των ισχυόντων καθεστώτων, ήτοι της ενίσχυσης για τη διανομή γάλακτος, καθώς και της συγχρηματοδότησης των δαπανών του καθεστώτος προώθησης της κατανάλωσης φρούτων στα σχολεία. Τα κράτη μέλη θα μπορούν να συνεχίσουν να παρέχουν εθνικές συμπληρωματικές ενισχύσεις ή να προσελκύουν ιδιωτικά χρηματοδοτικά κεφάλαια προκειμένου να διευρύνουν το πεδίο εφαρμογής και/ή την ένταση της παρέμβασής τους στο πλαίσιο των καθεστώτων προώθησης της κατανάλωσης προϊόντων στα σχολεία.
- Ενίσχυση της εκπαιδευτικής διάστασης: προβλέπεται ότι τα υποστηρικτικά εκπαιδευτικά μέτρα θα καταστούν υποχρεωτικά και για τη διανομή γάλακτος ώστε να καλυφθεί η διαφορά μεταξύ των υφιστάμενων καθεστώτων. Τα μέτρα αυτά θα έχουν ισχυρό εκπαιδευτικό χαρακτήρα και θα εστιάζουν σε θέματα γεωργίας, διατροφής/υγείας (ισορροπημένη διατροφή) και περιβάλλοντος. Επιπλέον, αναμένεται ότι θα αποτελέσουν μέσο μείζονος σημασίας για την (εκ νέου) σύνδεση των παιδιών με τα τρόφιμα, τη γεωργική παραγωγή και τους αγρότες. Τα εκπαιδευτικά μέτρα θα πρέπει να στοχεύουν στον σχολικό πληθυσμό και, ει δυνατόν, να επεκτείνονται στην οικογένεια και την κοινότητα. Θα πρέπει επίσης να αντιμετωπίζουν το ευρύτερο ζήτημα της υφιστάμενης προσφοράς υγιεινών τροφίμων και ποτών στα σχολεία. Θεωρούνται χρήσιμα, καθώς από τα στοιχεία προκύπτει ότι πολλά παιδιά μεγαλώνουν χωρίς να γνωρίζουν από πού προέρχονται τα τρόφιμα που καταναλώνουν –πού και πώς παράγονται και ποια προϊόντα είναι διαθέσιμα κάθε εποχή του χρόνου. Συνεπώς, τα κράτη μέλη θα μπορούσαν να επιλέξουν θεματικά εκπαιδευτικά μέτρα, τα οποία θα μπορούσαν περιστασιακά να περιλαμβάνουν και γεωργικά προϊόντα εκτός των δύο βασικών κατηγοριών, όπως για παράδειγμα το γιαούρτι, τα μεταποιημένα οπωροκηπευτικά, το μέλι, το ελαιόλαδο και άλλα παρόμοια προϊόντα. Ο κατάλογος όλων των προϊόντων που παρέχονται στο πλαίσιο του καθεστώτος και των πληροφοριών σχετικά με τη διατροφική τους αξία πρέπει να εγκρίνεται από τις εθνικές υγειονομικές αρχές. Τα υποστηρικτικά εκπαιδευτικά μέτρα θα πρέπει να συνδέονται άμεσα με τους στόχους του καθεστώτος σε ό,τι αφορά τη γεωργία και να εξυπηρετούν την επίτευξη του στόχου της προώθησης της υγιεινής διατροφής.
Η κοινοτική στήριξη
Ο αντίκτυπος της πρότασης είναι δημοσιονομικά ουδέτερος σε σχέση με την επιλογή διατήρησης της υφιστάμενης κατάστασης. Για τα οπωροκηπευτικά, στην παρούσα πρόταση διατηρείται το ισχύον ανώτατο όριο του προϋπολογισμού όπως καθορίστηκε με τον κανονισμό αριθ. 1308/2013 (150 εκατομμύρια ευρώ ανά σχολικό έτος). Για το γάλα, η πρόταση προβλέπει τη διάθεση κονδυλίου ύψους 80 εκατομμυρίων ευρώ ανά σχολικό έτος, ποσό το οποίο αντιστοιχεί στο αναμενόμενο επίπεδο εκτέλεσης του προϋπολογισμού και συνάδει με τα γενικά ποσά δαπανών σχετικά με την αγορά και τις άμεσες ενισχύσεις που έχουν ληφθεί υπόψη στο πολυετές δημοσιονομικό πλαίσιο 2014-2020.
Σε ό,τι αφορά την κατανομή των δαπανών, η μεγαλύτερη στήριξη θα δοθεί στη διανομή και τα υποστηρικτικά εκπαιδευτικά μέτρα. Επιλέξιμες σε πιο περιορισμένο βαθμό θα είναι και άλλες δαπάνες, όπως εκείνες που αφορούν την αξιολόγηση, την παρακολούθηση και την ενημέρωση. Τα ανώτατα όρια για το κόστος των υποστηρικτικών εκπαιδευτικών μέτρων και για τα άλλα συναφή έξοδα θα καθοριστούν από την Επιτροπή με βάση την αποκτηθείσα πείρα από την εφαρμογή των ισχυόντων προγραμμάτων.
