Η δημοσιογραφία των εκπτώσεων έχει γίνει κανονικότητα στην Ελλάδα. Εκπτώσεις στα εργασιακά δικαιώματα των δημοσιογράφων, εκπτώσεις στις αμοιβές τους, εκπτώσεις τελικά στη δημοσιογραφική αξιοπιστία που απαιτεί τουλάχιστον εργασιακή ασφάλεια. Γιατί, όταν χιλιάδες δημοσιογράφοι είναι εκτεθειμένοι στα γούστα του κάθε βαρόνου της ενημέρωσης, τότε επάξια κερδίζουμε τη θέση 107 στην αξιοπιστία του τύπου διεθνώς.
Το πρόβλημα έχει δύο πλευρές. Πολύ σοβαρές για την ενημέρωση και τη δημοκρατία. Η μια είναι ο εργασιακός μεσαίωνας που κυριαρχεί σε μεγάλα και μικρότερα «μαγαζιά». Και τα πράγματα είναι ακόμα χειρότερα σε μια σειρά από ενημερωτικούς ιστότοπους, όπου κυριαρχεί καθεστώς γαλέρας, με κακοπληρωμένους και ανασφάλιστους δημοσιογράφους. Η άλλη είναι η έκπτωση της δημοσιογραφικής αξιοπρέπειας, η εξάρτηση από τους ιδιοκτήτες, τα μειωμένα μέσα αντίστασης των δημοσιογράφων και εν τέλει η κανονικότητα τα περισσότερα ΜΜΕ να υπηρετούν τις σκοπιμότητες του «αφεντικού», καθιστώντας διάτρητες ακόμα και τι στοιχειώδεις αρχές της δεοντολογίας. Ακόμα χειρότερα: Πολλά ΜΜΕ σήμερα δεν είναι παρά ο προτεταμένος βραχίονας της προπαγάνδας του καθεστώτος. Κάθε είδους fake news, με τελευταίο παράδειγμα το κακόβουλο μοντάζ για τα Τέμπη, βρίσκουν χώρο σε μεγάλα μέσα ενημέρωσης. Καμιά διασταύρωση, κανένα αίσθημα ευθύνης απέναντι στον πολίτη που καταναλώνει την ενημέρωση. Αρκεί να καταγραφούν σε καλή σειρά στις λίστες τύπου Πέτσα.
Τη γενική αυτή έκπτωση της δημοσιογραφίας και της ενημέρωσης ακολουθεί, όπως είναι φυσικό, το βαθύ ρήγμα εμπιστοσύνης. Οι πολίτες δεν εμπιστεύονται την ενημέρωση, το δημοσιογραφικό επάγγελμα διασύρεται συνεχώς και συχνά με πολύ άσχημους τρόπους, τα συνθήματα εναντίον των δημοσιογράφων επικρατούν σε εκδηλώσεις διαμαρτυρίας. Η τηλεοπτική κυρίως ενημέρωση, ή «ενημέρωση», αντιμετωπίζεται ή με όρους οργής, ή με όρους reality. Μια κατάσταση αποπνικτική, που αφαιρεί το οξυγόνο της δημοκρατίας και οδηγεί σε επικίνδυνες ατραπούς, συνήθως με φαιές αποχρώσεις, ένα κομμάτι της κοινωνίας.
Αυτή η κατάσταση δεν πρόκειται να αλλάξει όσο οι ελάχιστοι που ελέγχουν το main stream της ενημέρωσης αισθάνονται -και είναι- εκτός ελέγχου. Όσο το Μαξίμου εξεγείρεται όταν κάποιο Μέσο σπάει την ομερτά και λέει πέντε αλήθειες. Όσο οι ιδιοκτήτες της ενημέρωσης μπορούν να κρύβουν, να ανασκολοπίζουν, να αλλάζουν, να καρατομούν ειδήσεις και ρεπορτάζ. Με την αναγκαστική συνενοχή μιας ευάλωτης δημοσιογραφίας.
Δεν αρκεί μια εικοσιτετράωρη απεργία για να μπει τέλος σ’ αυτή τη νοσηρή κατάσταση. Χρειάζονται πολύ περισσότερα και δυστυχώς οι δημοσιογραφικές ενώσεις δεν δείχνουν να το καταλαβαίνουν. Σε κάθε περίπτωση, αν τα συλλογικά όργανα των δημοσιογράφων δεν καταφέρουν να βάλουν τουλάχιστον κάποιο φραγμό στην εργοδοτική αυθαιρεσία απέναντι στους ανθρώπους και τις ειδήσεις, τίποτε καλό δεν μπορούμε να περιμένουμε ούτε για την ενημέρωση, ούτε για τη δημοκρατία.
(Ο Θανάσης Καρτερός είναι δημοσιογράφος)
