Στα τεστ λεκτικού συλλογισμού που χρησιμοποιούνται διεθνώς σε διαδικασίες επιλογής προσωπικού, ο υποψήφιος διαβάζει ένα σύντομο, πυκνό κείμενο, συνήθως 100 με 200 λέξεις, και απαντά σε ερωτήσεις που αφορούν αποκλειστικά το περιεχόμενό του. Ο χρόνος είναι περιορισμένος (κατά κανόνα κάτω από ένα λεπτό ανά ερώτηση), οπότε το τεστ ελέγχει ταυτόχρονα ακρίβεια και ταχύτητα ανάγνωσης.
Το κρίσιμο χαρακτηριστικό είναι ότι η «αλήθεια» ορίζεται από το κείμενο και μόνο. Το κείμενο μπορεί να είναι ελλιπές, ακόμη και λανθασμένο ως προς την πραγματικότητα, αυτό δεν έχει καμία σημασία. Ο υποψήφιος που φέρνει στο τεστ τις δικές του γνώσεις θα χάσει, γιατί απαντά σε άλλη ερώτηση από αυτή που του τέθηκε.
Όταν η πρόταση είναι «αληθής» συνάγεται λογικά από το κείμενο. Όταν είναι «ψευδής» τότε το κείμενο την αποκλείει και τέλος, όταν «δεν προκύπτει» τότε το κείμενο δεν μπορεί ούτε να την επιβεβαιώσει ούτε να την αποκλείσει. Η συχνότερη σύγχυση είναι μεταξύ «ψευδές» και «δεν προκύπτει» καθώς το «ψευδές» απαιτεί αντίφαση, όχι απλώς απουσία επιβεβαίωσης.
Η μεθοδολογία που απαιτείται είναι να διαβάσετε μία φορά προσεκτικά το κείμενο, εντοπίζοντας αριθμούς, εξαιρέσεις και ποσοτικές λέξεις, στην κάθε πρόταση βρείτε τη λέξη κλειδί που αλλάζει το νόημα και τέλος, στα πολλαπλής χρησιμοποιείστε αποκλεισμό και σταματήστε μόλις βρείτε αυτό που ζητείται, έτσι θα κερδίσετε χρόνο.
Κείμενο 1ο
Ερώτηση 1η
Οι άνθρωποι που έχουν καρκίνο του δέρματος έχουν εκτεθεί σε υπεριώδη ακτινοβολία.
Α. Αληθές
Β. Ψευδές
Γ. Δεν προκύπτει από το κείμενο
Ερώτηση 2η
Η χρήση των CFCs πρέπει να περιοριστεί αυστηρά για να σταματήσει η περαιτέρω βλάβη της στιβάδας του όζοντος.
Α. Αληθές
Β. Ψευδές
Γ. Δεν προκύπτει από το κείμενο
Ερώτηση 3η
Η παραγωγή CFCs απαγορεύεται πλήρως σε ολόκληρο τον κόσμο.
Α. Αληθές
Β. Ψευδές
Γ. Δεν προκύπτει από το κείμενο
Απάντηση 1η : Γ
Το κείμενο μας λέει ότι η υπεριώδης ακτινοβολία είναι πιθανό να προκαλέσει καρκίνο του δέρματος, δεν λέει όμως ότι είναι η μόνη αιτία. Ένα άτομο μπορεί να μην έχει εκτεθεί σε υπεριώδη ακτινοβολία και παρ’ όλα αυτά να εμφανίσει καρκίνο του δέρματος. Δεν μπορούμε, επομένως, να γενικεύσουμε. Άρα σωστή επιλογή είναι το «δεν προκύπτει».
Απάντηση 2η : Α
Η κύρια πρόθεση του κειμένου είναι να ενημερώσει τον αναγνώστη για τη βλάβη που προκαλούν οι CFCs στη στιβάδα του όζοντος. Αναφέρει επίσης ότι αρκετές χώρες έχουν περιορίσει αυστηρά τη χρήση τους.
Απάντηση 3η : Β
Το κείμενο αναφέρει ότι «πολλές χώρες, μεταξύ των οποίων και οι Ηνωμένες Πολιτείες, περιορίζουν πλέον αυστηρά την παραγωγή CFCs», πράγμα που σημαίνει ότι η παραγωγή περιορίζεται σε πολλές χώρες, δεν απαγορεύεται. Επίσης μιλά για ορισμένες χώρες, όχι για όλες.
Ερώτηση 1η
Ποια είναι η κεντρική ιδέα του παραπάνω κειμένου;
Α. Τα δυναμικά χαρακτηριστικά του Άρη
Β. Οι προσπάθειες για την εξερεύνηση της ατμόσφαιρας του Άρη
Γ. Τα οφέλη του συστήματος διαστημικού ανιχνευτή Themis
Δ. Η αναβάθμιση του λογισμικού πτήσης στα ρόβερ Spirit και Opportunity
Ερώτηση 2η
Ποια πρόταση δεν προκύπτει από το κείμενο;
Α. Η διαστημική εξερεύνηση ξεκίνησε τον Ιούλιο του 2006
Β. Το όργανο Themis θα επιτρέψει, μεταξύ άλλων, τον εντοπισμό θερμικών ανωμαλιών από ηφαιστειακή δραστηριότητα
Γ. Ο Άρης είναι πιο δυναμικός από ότι αρχικά περίμεναν οι ερευνητές
Δ. Η επί του οχήματος παρακολούθηση ανεμοστρόβιλων σκόνης και νεφών στα ρόβερ Spirit και Opportunity θα γίνει δυνατή μέσω λογισμικού επεξεργασίας εικόνας
Απάντηση 1η : Β
Το κείμενο περιγράφει τις προσπάθειες, μαζί με τα εργαλεία και τις τεχνικές, για την κατανόηση της ατμόσφαιρας του Άρη. Η επιλογή Α είναι το κίνητρο πίσω από αυτές τις προσπάθειες, ενώ οι επιλογές Γ και Δ είναι μέρος των τεχνικών που θα χρησιμοποιηθούν για την εξερεύνηση. Άρα σωστή απάντηση είναι η Β.
Απάντηση 2η : Α
Το κείμενο αναφέρει τη αναβάθμιση λογισμικού τον Ιούλιο του 2006 σε ήδη υπάρχοντα ρόβερ. Αφού τα ρόβερ υπήρχαν πριν από την αναβάθμιση, η εξερεύνηση ξεκίνησε πριν από το 2006. Όλες οι άλλες επιλογές προκύπτουν από το κείμενο, εκτός από την Α.
Ερώτηση 1η
Όσο μεγαλύτερος είναι ο πληθυσμός ενός αστικού κέντρου, τόσο υψηλότερη είναι η συγκέντρωση μικροπλαστικών κατάντη αυτού.
Α. Αληθές
Β. Ψευδές
Γ. Δεν προκύπτει από το κείμενο
Ερώτηση 2η
Η σωστή λειτουργία των εγκαταστάσεων επεξεργασίας λυμάτων εξαλείφει το πρόβλημα των μικροπλαστικών.
Α. Αληθές
Β. Ψευδές
Γ. Δεν προκύπτει από το κείμενο
Ερώτηση 3η
Ποια πρόταση δεν προκύπτει από το κείμενο;
Α. Η Ευρωπαϊκή Ένωση ενήργησε πριν τεκμηριωθούν οι επιπτώσεις στην ανθρώπινη υγεία
Β. Μέρος των μικροπλαστικών μπορεί να καταλήξει στο έδαφος μέσω της ιλύος
Γ. Τα καλλυντικά είναι η κύρια πηγή μικροπλαστικών στα ποτάμια
Δ. Δεν βρέθηκε ούτε ένα δείγμα ποταμού χωρίς μικροπλαστικά
Απάντηση 1η : Β
Το κείμενο δηλώνει ρητά ότι η συγκέντρωση «δεν σχετίζεται γραμμικά με τον πληθυσμό» και αποδίδει τις διαφορές στην επάρκεια της επεξεργασίας λυμάτων. Η πρόταση περιγράφει ακριβώς μια τέτοια γραμμική σχέση («όσο μεγαλύτερος … τόσο υψηλότερη»), άρα αντιφάσκει με το κείμενο. Το ότι οι υψηλότερες τιμές βρέθηκαν κοντά σε μεγάλα αστικά κέντρα δεν αρκεί για να κάνει την πρόταση αληθή.
Απάντηση 2η : Β
Οι εγκαταστάσεις συγκρατούν «έως και το 98%» των σωματιδίων, δηλαδή όχι το σύνολο, και, κυρίως, τα μεταφέρουν στην ιλύ που «συχνά διατίθενται ως λίπασμα». Το πρόβλημα, επομένως, μετατοπίζεται από το νερό στο έδαφος, δεν εξαλείφεται. Η λέξη «εξαλείφει» είναι η απόλυτη λέξη που κάνει την πρόταση ψευδή.
Απάντηση 3η : Γ
Η επιλογή Α προκύπτει από την τελευταία πρόταση («αν και οι επιπτώσεις … δεν έχουν τεκμηριωθεί, η ΕΕ απαγόρευσε…»). Η Β προκύπτει από την αναφορά στην ιλύ που διατίθενται ως λίπασμα. Η Δ είναι απλή αναδιατύπωση του «σε κάθε δείγμα». Η Γ, αντίθετα, δεν στηρίζεται πουθενά: το κείμενο αναφέρει τα καλλυντικά μόνο ως αντικείμενο της απαγόρευσης, χωρίς να λέει τίποτα για το μερίδιο τους στη ρύπανση, μάλιστα, ως πηγές κατονομάζει γενικά «προϊόντα που τα περιέχουν» και τη «διάσπαση μεγαλύτερων πλαστικών». Στις ερωτήσεις «δεν προκύπτει», η λάθος επιλογή συχνά παίρνει μια λέξη που υπάρχει στο κείμενο (εδώ «καλλυντικά») και της δίνει ρόλο που το κείμενο δεν της έδωσε ποτέ.
Κείμενο 4ο
Ερώτηση 1η
Ποια είναι η κεντρική ιδέα του κειμένου;
Α. Οι αυξήσεις των επιτοκίων προκαλούν ύφεση
Β. Το δίλημμα της νομισματικής πολιτικής που δημιουργεί η χρονική υστέρηση των επιπτώσεών της
Γ. Η υπεροχή της σταδιακής προσέγγισης έναντι των μεγάλων αυξήσεων
Δ. Οι λόγοι για τους οποίους η εμπειρική έρευνα αποτυγχάνει
Ερώτηση 2η
Σύμφωνα με τους επικριτές της σταδιακής προσέγγισης, οι μικρές αυξήσεις επιτοκίων μπορεί τελικά να οδηγήσουν σε μεγαλύτερες αυξήσεις.
Α. Αληθές
Β. Ψευδές
Γ. Δεν προκύπτει από το κείμενο
Ερώτηση 3η
Ποια πρόταση δεν προκύπτει από το κείμενο;
Α. Η πλήρης επίδραση μιας αύξησης επιτοκίων στις τιμές μπορεί να μην έχει φανεί ένα έτος μετά την αύξηση
Β. Κατά τους επικριτές, οι πληθωριστικές προσδοκίες επηρεάζουν το μέγεθος των αυξήσεων που τελικά απαιτούνται
Γ. Η σταδιακή προσέγγιση έχει αποδειχθεί εμπειρικά αποτελεσματικότερη
Δ. Η διαφορετικότητα των πληθωριστικών επεισοδίων δυσχεραίνει την εξαγωγή γενικών συμπερασμάτων
Απάντηση 1η : Β
Το κείμενο ξεκινά από την υστέρηση (12-18 μήνες), εξηγεί τον κίνδυνο που αυτή δημιουργεί, παρουσιάζει τις δύο αντίθετες απαντήσεις στο πρόβλημα και κλείνει με το ότι η έρευνα δεν το έχει λύσει. Η Α είναι υπεργενίκευση (το κείμενο μιλά για «βαθύτερη ύφεση από την αναγκαία», όχι ότι οι αυξήσεις προκαλούν πάντα ύφεση). Η Γ παίρνει θέση που το κείμενο ρητά δεν παίρνει. Η Δ είναι μια μόνο λεπτομέρεια της τελευταίας πρότασης. Στις ερωτήσεις κεντρικής ιδέας, αποκλείστε πρώτα τις επιλογές που παίρνουν θέση σε μια διαμάχη όπου το κείμενο μένει ουδέτερο.
Απάντηση 2η : Α
Δηλώνεται ρητά: οι επικριτές λένε ότι οι μικρές κινήσεις δεν πείθουν τις αγορές, οι προσδοκίες «και απαιτούνται τελικά μεγαλύτερες αυξήσεις». Η πρόταση αποδίδει σωστά τη θέση στους επικριτές και όχι στο ίδιο το κείμενο, γι’ αυτό είναι αληθής. Αν έλειπε το «σύμφωνα με τους επικριτές», η απάντηση θα ήταν διαφορετική.
Απάντηση 3η : Γ
Η Α προκύπτει από την υστέρηση 12-18 μηνών (ανά έτος = 12 μήνες, άρα η επίδραση μπορεί να μην έχει ολοκληρωθεί). Η Β είναι η θέση των επικριτών, όπως διατυπώνεται στο κείμενο. Η Δ είναι η τελευταία πρόταση με άλλα λόγια. Η Γ αντιφάσκει ευθέως με το «η εμπειρική έρευνα δεν έχει καταλήξει».
Ερώτηση 1η
Η μεταγενέστερη αναπλήρωση του ύπνου αποκαθιστά πλήρως την εδραίωση της μνήμης που χάθηκε λόγω αϋπνίας.
Α. Αληθές
Β. Ψευδές
Γ. Δεν προκύπτει από το κείμενο
Ερώτηση 2η
Ο βαθύς ύπνος είναι απαραίτητος και για την εκμάθηση κινητικών δεξιοτήτων.
Α. Αληθές
Β. Ψευδές
Γ. Δεν προκύπτει από το κείμενο
Ερώτηση 3η
Ποιο συμπέρασμα στηρίζεται καλύτερα από το κείμενο;
Α. Η διακοπή του ύπνου σε οποιοδήποτε στάδιο βλάπτει τη μνήμη
Β. Το στάδιο του βαθέος ύπνου σχετίζεται ειδικά με την εδραίωση της δηλωτικής μνήμης
Γ. Όσοι κοιμούνται περισσότερες ώρες έχουν γενικά καλύτερη μνήμη
Δ. Η διαδικαστική μνήμη δεν επηρεάζεται από τον ύπνο
Απάντηση 1η: Β
Το κείμενο λέει ότι η ομάδα που έμεινε ξύπνια θυμόταν λιγότερα «ακόμη κι όταν … εξετάστηκε αφού είχε αναπληρώσει τον ύπνο της». Άρα η αναπλήρωση δεν αποκατέστησε τη διαφορά, η πρόταση αντιφάσκει με το κείμενο. Η φράση «ακόμη κι όταν» είναι σχεδόν πάντα το σημείο όπου κρύβεται μια ερώτηση. Υπογραμμίστε την όταν τη δείτε.
Απάντηση 2η : Γ
Το κείμενο λέει ότι τα ευρήματα για τον βαθύ ύπνο αφορούν τη δηλωτική μνήμη και «δεν μπορούν άνευ ετέρου να επεκταθούν» στη διαδικαστική μνήμη, για την οποία «άλλες μελέτες εμπλέκουν διαφορετικά στάδια». Αυτό δεν αποκλείει τον ρόλο του βαθέος ύπνου στις κινητικές δεξιότητες (άρα όχι ψευδές), αλλά ούτε τον επιβεβαιώνει (ούτε όχι αληθές). Το κείμενο αρνείται συνειδητά να απαντήσει, η απάντηση είναι «δεν προκύπτει».
Απάντηση 3η : Β
Η Β συνοψίζει ακριβώς το πείραμα: η διαφορά εξαφανιζόταν μόνο με διακοπή στον βαθύ ύπνο, και τα ευρήματα αφορούν τη δηλωτική μνήμη. Η Α αντιφάσκει με το «όχι όμως όταν διακοπτόταν σε άλλα στάδια». Η Γ γενικεύει από ένα πείραμα οκτώ ωρών σε μια σχέση διάρκειας-μνήμης που το κείμενο δεν εξετάζει. Η Δ αντιφάσκει με το ότι «άλλες μελέτες εμπλέκουν διαφορετικά στάδια» (άρα ο ύπνος την επηρεάζει, απλώς αλλιώς).
