Η Βουλγαρία υιοθέτησε το ευρώ και έγινε η 21η χώρα που επιλέγει το ενιαίο ευρωπαϊκό νόμισμα, σχεδόν 20 χρόνια μετά την ένταξή της στην Ευρωπαϊκή Ένωση.
Τα μεσάνυχτα της Πέμπτης η μικρή αυτή χώρα των Βαλκανίων, η οποία εντάχθηκε στην ΕΕ το 2007, εγκατέλειψε το λεβ, το εθνικό της νόμισμα που χρησιμοποιείται από τα τέλη του 19ου αιώνα, ελπίζοντας να ενισχύσει τους οικονομικούς της δεσμούς με τα άλλα μέλη της ευρωζώνης, αλλά ανησυχώντας παράλληλα για την αύξηση των τιμών σε ένα ήδη ασταθές πολιτικό πλαίσιο.
Χιλιάδες άνθρωποι αψήφησαν τις πολικές θερμοκρασίες για να παρακολουθήσουν την παραδοσιακή συναυλία της παραμονής της Πρωτοχρονιάς, που διοργάνωσε ο δήμος της Σόφιας μπροστά από το πρώην Βασιλικό Παλάτι. Ένα ρολόι αντίστροφης μέτρησης στην πρόσοψη των κεντρικών γραφείων της Εθνικής Τράπεζας της Βουλγαρίας, που βρίσκονται στην ίδια πλατεία, έδειχνε τα λεπτά μέχρι τα μεσάνυκτα. Τα μεσάνυκτα βουλγαρικά κέρματα ευρώ προβλήθηκαν πάνω στο κτίριο.
«Η υιοθέτηση του ευρώ είναι το τελευταίο στάδιο της ενσωμάτωσης της Βουλγαρίας στην Ευρωπαϊκή Ένωση», δήλωσε ο πρόεδρος της χώρας Ρούμεν Ράντεφ σε τηλεοπτικό διάγγελμά του λίγα λεπτά πριν από τα μεσάνυκτα, εκφράζοντας ωστόσο τη λύπη του για το γεγονός ότι δεν διεξήχθη δημοψήφισμα για το θέμα αυτό που έχει διχάσει τη χώρα ώστε να μπορέσουν να εκφράσουν την άποψή τους οι Βούλγαροι.
«Αυτή η άρνηση ήταν ένα από τα δραματικά συμπτώματα του βαθιού χάσματος μεταξύ της πολιτικής τάξης και του λαού, το οποίο επιβεβαιώθηκε από τις μαζικές διαδηλώσεις σε όλη τη χώρα», εκτίμησε ο ίδιος, παρά το γεγονός ότι το Συνταγματικό Δικαστήριο έκρινε διαφορετικά.
Οι διαδηλώσεις, οι οποίες κυρίως κατήγγειλαν τη διαφθορά, προκάλεσαν στα μέσα Δεκεμβρίου την ανατροπή της συντηρητικής κυβέρνησης συνασπισμού που βρισκόταν στην εξουσία λιγότερο από έναν χρόνο, γεγονός που σημαίνει ότι θα διεξαχθούν νέες βουλευτικές εκλογές, οι όγδοες μέσα σε πέντε χρόνια
Η ισοτιμία ευρώ-λεβ παραμένει σταθερή στο 1 προς 1,9558 από τις αρχές του 2006. Ωστόσο πολλοί Βούλγαροι φοβούνται ότι η υιοθέτηση του ευρώ θα οδηγήσει σε αύξηση του πληθωρισμού, την ώρα που οι τιμές των τροφίμων αυξήθηκαν τον Νοέμβριο κατά 5% σε ετήσια βάση, σύμφωνα με την Εθνική Στατιστική Υπηρεσία.
Αντιδράσεις για το ευρώ
Οι Βούλγαροι αξιωματούχοι προσπάθησαν να καθησυχάσουν του πολίτες και υποσχέθηκαν ότι αυτή η είσοδος στην ευρωζώνη θα ενισχύσει την οικονομία της χώρας, μια από τις φτωχότερες στην ΕΕ, και θα την φέρει πιο κοντά στη Δύση προστατεύοντάς τη από τη ρωσική επιρροή.
Για τον επικεφαλής της βουλγαρικής Εθνικής Τράπεζας Ντίμιταρ Ράντεφ «το ευρώ δεν είναι απλώς μια οικονομική απόφαση». «Δεν είναι απλώς ένα νόμισμα. Είναι ένα σημάδι ένταξης: απόδειξη ότι η θέση σου δεν είναι στην περιφέρεια, αλλά σε έναν χώρο κοινών κανόνων, εμπιστοσύνης και ευθύνης», τόνισε σε βίντεο που δημοσιεύτηκε στην ιστοσελίδα της Τράπεζας.
Από την πλευρά της η πρόεδρος της Ευρωπαϊκής Επιτροπής Ούρσουλα φον ντερ Λάιεν δήλωσε χθες Τετάρτη ότι «το ευρώ θα αποφέρει συγκεκριμένα οφέλη στους Βούλγαρους πολίτες και τις επιχειρήσεις», διευκολύνοντας τα ταξίδια και το εμπόριο και βελτιώνοντας τη διαφάνεια της αγοράς.
Τις τελευταίες ώρες πριν από την αλλαγή νομίσματος πολλοί Βούλγαροι παραπονέθηκαν ότι δυσκολεύθηκαν να βρουν ευρώ, την ώρα που οι τράπεζες τους συμβούλευαν να έχουν μαζί τους μετρητά, προειδοποιώντας για πιθανά προβλήματα στις πληρωμές με κάρτα και στις αναλήψεις από ΑΤΜ την παραμονή της Πρωτοχρονιάς.
Ωστόσο, οι πληρωμές σε λέβα θα συνεχίσουν να γίνονται δεκτές καθ' όλη τη διάρκεια του Ιανουαρίου, μια πρόκληση για τους εμπόρους που θα πρέπει να δίνουν ρέστα σε ευρώ
Πριν από τη Βουλγαρία, η Κροατία ήταν τον Ιανουάριο του 2023 η τελευταία χώρα που υιοθέτησε το ενιαίο νόμισμα, το οποίο είχαν υιοθετήσει αρχικά την 1η Ιανουαρίου 2002 δώδεκα χώρες της ΕΕ. Πλέον περισσότερα από 357 εκατομμύρια Ευρωπαίοι θα χρησιμοποιούν το ευρώ, σύμφωνα με στοιχεία της Ευρωπαϊκής Επιτροπής.
Η χρέωση στάθμευσης σε γνωστό πάρκινγκ θα είναι 5 ευρώ από σήμερα, 1η Ιανουαρίου, αντικαθιστώντας την τρέχουσα σταθερή χρέωση των 5 λεβ, ανεξάρτητα από τον χρόνο παραμονής των οχημάτων. Οι αλλαγές ακολουθούν απόφαση του δημοτικού συμβουλίου, το οποίο ενέκρινε υψηλότερους τοπικούς φόρους και τέλη. Σύμφωνα με τις τοπικές αρχές, οι προσαρμογές ισχύουν ευρέως και δεν περιορίζονται μόνο στις υπηρεσίες στάθμευσης.
Ο δήμαρχος Καλίν Γκέλεφ υπερασπίστηκε την απόφαση, υποστηρίζοντας ότι η αύξηση αντανακλά καθυστερημένες προσαρμογές και όχι υπερβολική αύξηση. Όπως δήλωσε: «Τα λεβ σε ευρώ έχουν την ίδια αξία. Δεν θα διαμαρτυρηθούν; Τι να διαμαρτυρηθούν, πληρώνουν στους υπαλλήλους τους τον κατώτατο μισθό, η συντήρηση γίνεται πιο ακριβή, τι να διαμαρτυρηθούν; Επιπλέον, δεν έχουμε αυξήσει το τέλος από τότε που δημιουργήθηκε ο χώρος στάθμευσης το 2011. Ο πληθωρισμός είναι πολύ υψηλότερος από αυτόν που αυξάνεται. Από την Πρωτοχρονιά, από 1 ευρώ στη Σαπαρέβα Μπάνια για τη μπλε ζώνη, έως 5 ευρώ».
