Στις συστάσεις του περιλαμβάνονται η αύξηση του αριθμού των συντελεστών ΦΠΑ, ο περιορισμός των φοροαπαλλαγών και η μείωση του αφορολόγητου εισοδήματος, καθώς και η επιβολή υψηλότερων φόρων σε επιβλαβή προϊόντα όπως καπνός, λιπαρά και αλάτι.
Αλλαγές στον ΦΠΑ
Η έκθεση υπογραμμίζει ότι οι υφιστάμενες φοροαπαλλαγές και οι μειωμένοι συντελεστές ΦΠΑ αποβαίνουν συχνά υπέρ των πλουσιότερων νοικοκυριών, χωρίς να εξυπηρετούν επαρκώς τον στόχο της μείωσης της εισοδηματικής ανισότητας. Ως χαρακτηριστικό παράδειγμα, αναφέρει τους μειωμένους συντελεστές στον τουρισμό και τη φιλοξενία, που ευνοούν κυρίως τα εύπορα στρώματα και τους επιχειρηματίες του κλάδου. Ο ΟΟΣΑ συστήνει την κατάργηση των μειωμένων συντελεστών και τη συστηματική επανεξέταση των φοροαπαλλαγών, ώστε να διασφαλιστεί η αποδοτικότητα και η δικαιοσύνη του φορολογικού συστήματος.
Ζάχαρη και λιπαρά στο στόχαστρο
Ιδιαίτερη έμφαση δίνεται στην αύξηση των ειδικών φόρων κατανάλωσης σε επιβλαβή αγαθά, όπως ο καπνός, και στην πιθανή επιβολή φόρων σε τρόφιμα υψηλής περιεκτικότητας σε λιπαρά, ζάχαρη και αλάτι. Ο ΟΟΣΑ σημειώνει ότι το κάπνισμα παραμένει κύρια αιτία θανάτων στην Ελλάδα, ενώ η παχυσαρκία στους νέους έχει αυξηθεί σημαντικά τα τελευταία χρόνια. Οι αυξημένοι φόροι σε αυτά τα προϊόντα εκτιμάται ότι θα λειτουργήσουν αποτρεπτικά, ενθαρρύνοντας υγιεινότερες συνήθειες και παράλληλα ενισχύοντας τα δημόσια έσοδα.
ΔΙΑΒΑΣΤΕ ΕΠΙΣΗΣ
Μείωση αφορολογήτου
Σχετικά με το αφορολόγητο, ο ΟΟΣΑ θεωρεί ότι το σημερινό επίπεδο (10.000 ευρώ) στενεύει υπερβολικά τη φορολογική βάση, απαλλάσσοντας ουσιαστικά τα μισά ελληνικά νοικοκυριά από φόρους εισοδήματος. Προτείνει τη μείωση του αφορολόγητου, σε συνδυασμό με στοχευμένες μειώσεις στις ασφαλιστικές εισφορές για τα χαμηλά εισοδήματα, ώστε να καταστεί το φορολογικό σύστημα πιο προοδευτικό και να αυξηθούν τα έσοδα.
Πρόοδος στην μείωση της φοροδιαφυγής
Η έκθεση αναγνωρίζει πρόοδο στη μείωση της φοροδιαφυγής, ειδικά μέσω της εφαρμογής νέων μέτρων όπως τα POS και η ψηφιακή πλατφόρμα myDATA, αλλά τονίζει ότι η Ελλάδα εξακολουθεί να έχει από τα υψηλότερα ποσοστά απώλειας εσόδων από ΦΠΑ στην ΕΕ. Ειδικότερα, αν και ο συντελεστής ΦΠΑ είναι από τους υψηλότερους στον ΟΟΣΑ, η απόδοση του φόρου παραμένει στον μέσο όρο, λόγω των πολυάριθμων απαλλαγών και μειωμένων συντελεστών.
Τέλος, ο ΟΟΣΑ συστήνει την ενίσχυση της φορολογικής συμμόρφωσης, την κατάργηση ειδικών διατάξεων και την τακτική αξιολόγηση των φορολογικών δαπανών, προκειμένου να επιτευχθεί ένα πιο αποτελεσματικό και δίκαιο φορολογικό σύστημα.
Ποιες αλλαγές στις κοινωνικές παροχές προτείνει ο ΟΟΣΑ στην Ελλάδα
Επίπονες προτάσεις για την αναμόρφωση του συστήματος κοινωνικών παροχών στην Ελλάδα διατυπώνει ο Οργανισμός Οικονομικής Συνεργασίας και Ανάπτυξης (ΟΟΣΑ) στην τελευταία του έκθεση για την ελληνική οικονομία. Με κεντρικό άξονα τη σύνδεση των επιδομάτων με διαρθρωτικά μέτρα ο ΟΟΣΑ επικεντρώνεται στα επιδόματα γέννας, ανεργίας και τις επιδοτούμενες προσλήψεις ανέργων.
Αλλαγές και στο επίδομα ανεργίας
Το επίδομα ανεργίας αποτελεί σημείο κριτικής, καθώς, σύμφωνα με την έκθεση, καλύπτει περιορισμένο ποσοστό ανέργων, ενώ η διάρκειά του και το ύψος των παροχών δεν επαρκούν για να προστατεύσουν τους δικαιούχους από τη φτώχεια. Ο ΟΟΣΑ εισηγείται τη σύνδεση του επιδόματος με τις προηγούμενες αποδοχές των ανέργων και την αύξηση της διάρκειας χορήγησής του, ανάλογα με το ιστορικό εισφορών. Παράλληλα, ζητά τη βελτίωση των κινήτρων απασχόλησης, κυρίως για τους χαμηλόμισθους.
Σε ό,τι αφορά τα προγράμματα επιδοτούμενης απασχόλησης, ο ΟΟΣΑ προτείνει τη μείωση της άμεσης επιδότησης θέσεων εργασίας και τη στροφή σε δράσεις κατάρτισης και παροχής συμβουλών στους ανέργους. Όπως επισημαίνεται, οι εργοδότες συχνά δυσκολεύονται να βρουν εργαζόμενους με τις απαραίτητες δεξιότητες, ενώ η ποιότητα της κατάρτισης παραμένει ανομοιογενής. Συνιστάται η βελτίωση της αξιολόγησης των παρόχων εκπαίδευσης και η ενίσχυση της συμμετοχής στη διά βίου μάθηση.
Επιπλέον, η έκθεση τονίζει ότι οι δεξιότητες των νέων εργαζομένων δεν ανταποκρίνονται στις ανάγκες της αγοράς εργασίας. Ο ΟΟΣΑ προτείνει την ενίσχυση της επαγγελματικής εκπαίδευσης στη δευτεροβάθμια εκπαίδευση και την αύξηση της κατάρτισης στον χώρο εργασίας, ώστε να βελτιωθεί η σύνδεση εκπαίδευσης και απασχόλησης.
Επίδομα γέννας
Σχετικά με το επίδομα γέννας, το οποίο ανέρχεται από 2.400 έως 3.500 ευρώ ανάλογα με τον αριθμό των παιδιών, ο ΟΟΣΑ εκφράζει επιφυλάξεις για την αποτελεσματικότητά του στην αντιμετώπιση της υπογεννητικότητας. Αντί για υψηλές χρηματικές παροχές, προτείνει την ενίσχυση υποδομών παιδικής φροντίδας, υποστηρίζοντας ότι αυτό θα επιτρέψει στις γυναίκες να επιστρέψουν στην εργασία. «Οι χαμηλές δαπάνες για τη φροντίδα των παιδιών αντιβαίνουν στα υψηλά επιδόματα τοκετού», αναφέρει.
Τέλος, επικρίσεις διατυπώνονται και για το δίχτυ κοινωνικής προστασίας, το οποίο χαρακτηρίζεται κατακερματισμένο και αναποτελεσματικό. Ο ΟΟΣΑ ζητά την ενοποίηση των προγραμμάτων στήριξης για τα χαμηλά εισοδήματα, την απλούστευση των κριτηρίων επιλεξιμότητας και την αύξηση των παροχών ελάχιστου εισοδήματος, προκειμένου να διασφαλιστεί ένα πιο συνεκτικό και δίκαιο σύστημα κοινωνικής πρόνοιας.
