Πρόκειται για 17.000 αιτήσεις για διεθνείς συντάξεις με την αναμονή για τους ασφαλισμένους να ξεπερνά και τα πέντε χρόνια και 20.000 αιτήσεις για παράλληλης ή διαδοχικής ασφάλισης με την αναμονή να φτάνει ως και τρία χρόνια. Ήδη έχει συσταθεί «ειδική ομάδα κρούσης», που έχει την έδρα της στο «πράσινο κτίριο» της οδού Κηφισίας, η οποία καλείται να διαχειριστεί σημαντικά γραφειοκρατικά προβλήματα, αναζητώντας στοιχεία των ασφαλισμένων που αφορούν παρελθόντα έτη.
Στον ΕΦΚΑ έχουν συσταθεί ειδικά κλιμάκια και οι συμμετέχοντες σε αυτά έχουν εξειδίκευση στην ανακεφαλαίωση χρόνου ασφάλισης, στον έλεγχο καταβολής εισφορών, στην αναγνώριση και διαπίστωση χρόνων ασφάλισης στην απονομή και στην εκκαθάριση των συντάξεων.
Σύμφωνα με τους αρμόδιους υπαλλήλους του ΕΦΚΑ, πρόκειται για «δύσκολες» συνταξιοδοτικές υποθέσεις, όχι μόνο λόγω των εγγενών προβλημάτων του ελληνικού φορέα, αλλά και γιατί εμπλέκονται και οι φορείς κοινωνικής ασφάλισης του εξωτερικού.
Πλέον, θα ενταχθούν στη διαδικασία όλες οι αιτήσεις μεταφοράς «αναλογιστικού ισοδυνάμου» από το εσωτερικό προς το εξωτερικό συνταξιοδοτικό σύστημα, οι οποίες έχουν υποβληθεί από 13/5/2016 (νόμος Κατρούγκαλου) και μετά. Οι αιτήσεις μεταφοράς «αναλογιστικού ισοδυνάμου», οι οποίες έχουν υποβληθεί πριν από τις 13/5/2016 εξετάζονται με βάση το ρυθμιστικό πλαίσιο που ίσχυε κατά τον χρόνο υποβολής της αίτησης. Όσον αφορά, τέλος, τις αιτήσεις μεταφοράς «αναλογιστικού ισοδυνάμου» από το εξωτερικό προς το εσωτερικό συνταξιοδοτικό σύστημα, το νέο θεσμικό πλαίσιο καταλαμβάνει όλες τις εκκρεμείς αιτήσεις.
Σύμφωνα με τα στοιχεία του ΕΦΚΑ, με την υιοθέτηση των fast track διαδικασιών οι εκκρεμείς αιτήσεις συνταξιοδότησης έχουν αποκλιμακωθεί σημαντικά. Αυτή τη στιγμή οι αιτήσεις για κύρια σύνταξη είναι 22.000, από 35.000 τον Αύγουστο και για επικουρική σύνταξη 33.000 από 46.000 στο τέλος του καλοκαιριού. Στις παραπάνω αιτήσεις δεν συμπεριλαμβάνονται οι διεθνείς συντάξεις και οι περιπτώσεις διαδοχικής και παράλληλης ασφάλισης.
Διεθνείς συντάξεις
Στην αποκλιμάκωση των 17.000 εκκρεμών αιτήσεων για διεθνείς συντάξεις στις 10.000 έως το τέλος της χρονιάς στοχεύει ο ΕΦΚΑ. Στην επίτευξη του στόχου συμβάλει η έναρξη εφαρμογής του «αναλογιστικού ισοδυνάμου», μέσω της χρήσης του νέου λογισμικού στον Φορέα. Πρόκειται για ένα ιδιαίτερα σημαντικό εργαλείο, που σε συνδυασμό με την προσπάθεια για πλήρη διασύνδεση του φορέα με το ευρωπαϊκό σύστημα ηλεκτρονικής ανταλλαγής πληροφοριών για την κοινωνική ασφάλιση (EESSI), αναμένεται να λειτουργήσει θετικά στην προσπάθεια να λυθεί ένα θέμα που παραμένει ανοικτό εδώ και πολλά χρόνια.
Τα θέματα των διεθνών συντάξεων έχουν μείνει ανοικτά για πάνω από μια πενταετία και έχουν οδηγήσει σε αδιέξοδο ανθρώπους οι οποίοι είχαν εργαστεί, κυρίως, σε ευρωπαϊκούς και διεθνείς οργανισμούς και δεν μπορούσαν να μεταφέρουν στο ελληνικό συνταξιοδοτικό σύστημα τα ασφαλιστικά τους δικαιώματα, βάσει των προβλέψεων της ενωσιακής νομοθεσίας. Οι εκκρεμείς αιτήσεις συνταξιοδότησης εργαζομένων αυτής της κατηγορίας ήταν το 2022, όταν και θεσμοθετήθηκε η λειτουργία του «αναλογιστικού ισοδυνάμου», περίπου 2.100 και ο χρόνος αναμονής υπερβαίνει στις περισσότερες περιπτώσεις τα πέντε με έξι έτη.
Πλέον, τέθηκε σε λειτουργία το απαιτούμενο λογισμικό ώστε να λειτουργήσει το «αναλογιστικό ισοδύναμο», που στην πράξη αφορά τη ρύθμιση με ενιαίους κανόνες –και σύμφωνα με την ευρωπαϊκή νομοθεσία– της δυνατότητας να μεταφέρονται συνταξιοδοτικά δικαιώματα από και προς το ελληνικό ασφαλιστικό σύστημα, για τους εργαζομένους στα ευρωπαϊκά όργανα ή διεθνείς οργανισμούς, που έχουν καταγράψει χρόνο ασφάλισης και στην Ελλάδα και στο εξωτερικό.
Παράλληλη ή διαδοχική ασφάλιση
Ιδιαίτερα δύσκολη είναι η έκδοση 20.000 συντάξεων με διαδοχική ή και παράλληλη απασχόληση, με ασφάλιση δηλαδή σε δύο, τρία ή και τέσσερα ταμεία, για ασφαλισμένους με χρέη πάνω από 20.000 ευρώ, υποθέσεις που έχουν χαθεί τα ένσημα σε κάποια υπόγεια υποκαταστημάτων πρώην ταμείων, αλλά και χρόνια ασφάλισης που αναζητούνται σε ταμεία του εξωτερικού.
Σύμφωνα με τα στοιχεία, υπάρχουν αιτήσεις συνταξιοδότησης πριν το 2021 ασφαλισμένων με δυο ή και τρία ταμεία και ο ασφαλισμένος μέχρι σήμερα δεν έχει λάβει σύνταξη. Για παράδειγμα ασφαλισμένος σε ΟΓΑ, ΟΑΕΕ και ΙΚΑ, του οποίου η υπόθεση αρχικά ελέγχθηκε και απορρίφθηκε από το ΙΚΑ (τελευταίος φορέας), εστάλη στον ΟΑΕΕ, απορρίφθηκε ύστερα από νέο έλεγχο για το αν δικαιούται σύνταξη με τους όρους και τις προϋποθέσεις ΟΑΕΕ και από το δεύτερο ταμείο, όπως αντίστοιχα απορρίφθηκε και από τον ΟΓΑ.
Η υπόθεση οδηγήθηκε εκ νέου στο ΙΚΑ προκειμένου να διαπιστωθεί εάν ο ασφαλισμένος θα μπορούσε τελικά να λάβει σύνταξη υπό διαφορετικές προϋποθέσεις, διαπιστώθηκε όμως ότι έχει οφειλές άνω των 20.000 ευρώ στον ΟΑΕΕ, αλλά και άνω των 6.000 ευρώ στον ΟΓΑ (δεν ίσχυαν τα νέα όρια των 30.000 και 10.000 ευρώ αντίστοιχα). Ο ενδιαφερόμενος για να λάβει σύνταξη θα πρέπει να πληρώσει το μέρος των οφειλών ή να αποποιηθεί κάποια έτη ασφάλισης, διαδικασία είναι ιδιαίτερα χρονοβόρα με την ανταλλαγή αλληλογραφίας μεταξύ των δυο πλευρών.
Σε κάποιες περιπτώσεις, που αφορούν οφειλές προς τον ΟΑΕΕ ή τον ΟΓΑ, οι ασφαλισμένοι με την αποποίηση των ετών που οφείλουν δεν δικαιούται πλέον σύνταξη με αποτέλεσμα να πρέπει να εξαγοράσουν έτη ασφάλισης.
Ακόμη υπάρχουν πολλές περιπτώσεις που οι υποψήφιοι συνταξιούχοι έχουν χάσει τα ένσημά τους και πρέπει οι εισηγητές του ΕΦΚΑ να ψάξουν σε όλα τα υποκαταστήματα του φορέα που λειτουργούν στις περιοχές που είχε εργαστεί κατά το παρελθόν (έδρα της επιχείρησης) προκειμένου να μην αδικηθεί ο ασφαλισμένος. Όπως και αυτές, που ο ίδιος ο ασφαλισμένος δεν έχει υποβάλει ορθά τα δικαιολογητικά που απαιτούνται. Και βέβαια, υπάρχουν και περιπτώσεις αμφισβήτησης της διαδικασίας, με αποτέλεσμα η υπόθεση πριν από την έκδοση της σύνταξης να οδηγηθεί στα δικαστήρια, όπου η αναμονή είναι πολύ μεγαλύτερη και από τα 2 με 3 χρόνια.
