Παρά το γεγονός ότι οι συγκεκριμένες διατάξεις ισχύουν από το 2014 και είναι άδικες, η ηγεσία του υπουργείου εξακολουθεί να τις εφαρμόζει μόνο και μόνο για να γλιτώνει δημοσιονομικές δαπάνες καταβολής επιδομάτων σε φτωχούς και να εισπράττει άδικα τον ΕΝ.Φ.Ι.Α. από οικονομικά αδύναμους φορολογούμενους!
Οι διατάξεις του ισχύοντος Κώδικα Φορολογίας Εισοδήματος, που στερούν αδίκως από χιλιάδες οικονομικά ασθενείς πολίτες δικαιώματα είσπραξης επιδομάτων και απαλλαγών από τον ΕΝ.Φ.Ι.Α. είναι αυτές που αφορούν στον προσδιορισμό του συνολικού ετήσιου εισοδήματος κάθε οικογένειας φυσικών προσώπων, στα τεκμήρια διαβίωσης και στους υπόχρεους υποβολής δηλώσεων φορολογίας εισοδήματος. Σύμφωνα με τις διατάξεις αυτές του Κ.Φ.Ε.:
1) Το συνολικό οικογενειακό εισόδημα προκύπτει από το άθροισμα όλων των φορολογουμένων και απαλλασσομένων επιμέρους εισοδημάτων των δύο συζύγων καθώς επίσης και των τέκνων, εφόσον αυτά υποβάλλουν δική τους φορολογική δήλωση.
2) Σε περίπτωση που τα δηλωθέντα ετήσια εισοδήματα των συζύγων ή και των τέκνων είναι μικρότερα από αυτά που προκύπτουν με βάση τα τεκμήρια διαβίωσης και απόκτησης περιουσιακών στοιχείων, τότε το συνολικό οικογενειακό εισόδημα προσδιορίζεται με βάση το άθροισμα των συγκεκριμένων τεκμηρίων.
3) Ως εξαρτώμενο τέκνο το οποίο θεωρείται ότι βαρύνει τον φορολογούμενο και τη σύζυγό του, λαμβάνεται υπόψη κάθε τέκνο, ανήλικο ή ενήλικο, το οποίο συνοικεί (διαμένει στην ίδια οικία) με τους γονείς του (ή έστω διαμένει σε ενοικιαζόμενη οικία λόγω φοίτησης σε κάποιο ΑΕΙ ή ΑΤΕΙ κ.λπ.), και έχει, κατά το εκάστοτε προηγούμενο έτος, ετήσιο εισόδημα μέχρι 3.000 ευρώ, πραγματικό ή προσδιοριζόμενο βάσει τεκμηρίων.
4) Υπόχρεος υποβολής δήλωσης φορολογίας εισοδήματος φυσικών προσώπων είναι κάθε πολίτης ο οποίος κατά τη διάρκεια του εκάστοτε προηγούμενου έτους έχει συμπληρώσει το 18ο έτος της ηλικίας του ακόμη κι αν είναι ενήλικο εξαρτώμενο τέκνο χωρίς εισόδημα από εργασία. Απαλλαγή ενός ενήλικου φορολογούμενου από την υποχρέωση υποβολής δήλωσης προβλέπεται μόνο στην περίπτωση που ο συγκεκριμένος φορολογούμενος εξακολουθεί να είναι εξαρτώμενο τέκνο της οικογενείας του, διαμένοντας είτε στο ίδιο σπίτι με τους γονείς του είτε σε ενοικιαζόμενο σπίτι ως φοιτητής, και ταυτόχρονα:- δεν έχει ούτε ένα ευρώ εισόδημα στο όνομά του από οποιανδήποτε πηγή, δηλαδή ακόμη κι από τόκους καταθέσεων,-δεν βαρύνεται από κάποιο τεκμήριο διαβίωσης (π.χ. λόγω χρήσης κατοικίας, ΙΧ αυτοκινήτου κ.λπ.) ή και από κάποιο τεκμήριο απόκτησης περιουσιακού στοιχείου (π.χ. δεν έχει πραγματοποιήσει κάποια δαπάνη αγοράς ακινήτου, Ι.Χ. αυτοκινήτου κ.λπ.)- δεν έχει στο όνομά του κάποια ατομική ή άλλου είδους επιχείρηση.
5) Για κάθε φορολογούμενο που υποβάλει δική του δήλωση φορολογίας εισοδήματος, έστω κι αν αυτός δεν έχει καθόλου πραγματικό εισόδημα, έστω κι αν δεν βαρύνεται από κάποιο τεκμήριο διαβίωσης ή απόκτησης περιουσιακού στοιχείου, οι φορολογικές αρχές κατά την εκκαθάριση της δήλωσης θεωρούν ότι, κατά το προηγούμενο έτος, απέκτησε ετήσιο εισόδημα 3.000 ευρώ αν είναι άγαμος ή 2.500 ευρώ αν είναι έγγαμος. Ειδικότερα, οι αρμόδιες για την εκκαθάριση της φορολογικής δήλωσης υπηρεσίες υπολογίζουν για κάθε υπόχρεο φορολογούμενο ένα ελάχιστο ποσό τεκμηρίου διαβίωσης το οποίο ανέρχεται σε 3.000 ευρώ, εφόσον αυτός είναι άγαμος ή σε 2.500 ευρώ εφόσον είναι έγγαμος (άλλα 2.500 ευρώ τεκμαρτό εισόδημα καταλογίζεται στην σύζυγο ή τον σύζυγο).
Από τον συνδυασμό όλων των παραπάνω διατάξεων προκύπτει ότι σε κάθε περίπτωση οικογένειας με εξαρτώμενο άγαμο τέκνο άνω των 18 ετών (ενήλικο άγαμο τέκνο που συνοικεί με τους γονείς του ή είναι φοιτητής και έχει ετήσιο εισόδημα μέχρι 3.000 ευρώ), το τέκνο αυτό, αν κατά το προηγούμενο έτος είχε στο όνομά του έστω και 0,01 ευρώ εισόδημα από τόκους καταθέσεων ή από οποιανδήποτε άλλη πηγή, υποχρεούται κατά το τρέχον έτος να υποβάλει δική του δήλωση φορολογίας εισοδήματος. Στη δήλωση αυτή οφείλει να αναγράψει το ποσό του εισοδήματός του, όποιο κι αν είναι αυτό, ακόμη δηλαδή κι αν είναι της τάξεως των 0,01 ευρώ και αφορά τόκους καταθέσεων. Στην περίπτωση αυτή θα θεωρηθεί από τις φορολογικές αρχές ότι το τέκνο αυτό απέκτησε κατά το προηγούμενο έτος εισόδημα (τεκμαρτό) ύψους 3.000 ευρώ.Το τεκμαρτώς προσδιορισθέν αυτό εισόδημα του ενήλικου εξαρτώμενου αγάμου τέκνου προσαυξάνει το συνολικό ετήσιο εισόδημα της οικογένειας κατά επιπλέον 3.000 ευρώ. Αυτό μπορεί να έχει ως συνέπεια κάθε οικογένεια με ένα ή περισσότερα ενήλικα εξαρτώμενα τέκνα:
α) να χάσει το δικαίωμα είσπραξης ενός κοινωνικού επιδόματος το οποίο χορηγείται βάσει εισοδηματικών κριτηρίων, μόνο και μόνο επειδή το συνολικό εισόδημά της, εξαιτίας της προσμέτρησης του τεκμαρτού εισοδήματος των 3.000 ευρώ καθενός ενηλίκου εξαρτώμενου τέκνου της, υπερβαίνει το κατά περίπτωση ισχύον εισοδηματικό όριο για την χορήγηση του συγκεκριμένου επιδόματος.
β) να εισπράξει τελικά από τον ΟΓΑ επίδομα στήριξης τέκνων χαμηλότερο από αυτό που δικαιούται, λόγω της ανόδου σε υψηλότερη εισοδηματική κλίμακα που μπορεί να προκαλέσει η προσμέτρηση του τεκμαρτού εισοδήματος των 3.000 ευρώ κάθε ενήλικου εξαρτώμενου τέκνου της στο συνολικό της ετήσιο εισόδημα
γ) να χάσει την μερική ή την ολική απαλλαγή από τον Ενιαίο Φόρο Ιδιοκτησίας Ακινήτων λόγω της ανόδου του συνολικού εισοδήματός της πάνω από το ισχύον κατά περίπτωση εισοδηματικό όριο το οποίο προβλέπει το άρθρο 7 του ν. 4223/2013, την οποία (άνοδο) μπορεί να προκαλέσει η προσμέτρηση του τεκμαρτού εισοδήματος των 3.000 ευρώ κάθε ενήλικου εξαρτώμενου τέκνου της στο συνολικό της ετήσιο εισόδημα.
Για να γίνουν καλύτερα αντιληπτά τα παραπάνω παραθέτουμε τα ακόλουθα παραδείγματα:
1ο) Οικογένεια αποτελείται από 2 γονείς και 2 εξαρτώμενα τέκνα, εκ των οποίων το ένα είναι ενήλικο. Το συνολικό εισόδημα των δύο γονέων ανέρχεται σε 9.200 ευρώ για το έτος 2016. Στο όνομα του ενηλίκου τέκνου έχουν πιστωθεί τόκοι καταθέσεων 0,01 ευρώ για το έτος 2016, οπότε το τέκνο αυτό υποχρεούται να υποβάλει δική του δήλωση φορολογίας εισοδήματος, από την εκκαθάριση της οποίας προκύπτει ότι το ετήσιο εισόδημά του για το έτος 2016 ήταν 3.000 ευρώ, λόγω προσδιορισμού του με βάση το ελάχιστο τεκμήριο διαβίωσης των 3.000 ευρώ, που προβλέπει ο ισχύον Κ.Φ.Ε. Εξαιτίας λοιπόν της εφαρμογής του ελαχίστου τεκμηρίου διαβίωσης των 3.000 ευρώ στην περίπτωση του ενηλίκου τέκνου της συγκεκριμένης οικογένειας, στο συνολικό εισόδημά της συνυπολογίζεται και το τεκμαρτό εισόδημα των 3.000 ευρώ του τέκνου αυτού, με αποτέλεσμα το εν λόγω εισόδημα να εκτινάσσεται στα 12.200 ευρώ (9.200 ευρώ το εισόδημα των γονέων +3.000 ευρώ το τεκμαρτό εισόδημα του ενηλίκου τέκνου =12.200 ευρώ το συνολικό οικογενειακό εισόδημα). Τα αποτελέσματα της προσμέτρησης του τεκμαρτώς προσδιορισθέντος στα 3.000 ευρώ εισοδήματος του ενηλίκου τέκνου στο συνολικό ετήσιο εισόδημα της τετραμελούς αυτής φτωχής οικογένειας είναι:
α) Η απώλεια του δικαιώματος της οικογένειας να εισπράξει φέτος από τον ΟΓΑ το 100% (τα 3/3) του επιδόματος στήριξης τέκνων, καθώς για την είσπραξη του επιδόματος αυτού στο σύνολό του (στο ύψος των 40 ευρώ το μήνα για κάθε εξαρτώμενο τέκνο) ισχύει εισοδηματικό όριο 10.000 ευρώ. Εάν δεν προσμετράτο το - ανύπαρκτο στην πραγματικότητα – τεκμαρτό εισόδημα των 3.000 ευρώ του ενηλίκου τέκνου στο συνολικό εισόδημα της συγκεκριμένης οικογένειας, τότε ως ετήσιο εισόδημά της θα λαμβανόταν υπόψη το ποσό των 9.200 ευρώ και η οικογένεια αυτή θα δικαιούτο φέτος να εισπράξει επίδομα στήριξης τέκνων συνολικού ύψους 960 ευρώ (40 ευρώ ανά τέκνο κι ανά μήνα Χ 2 τέκνα Χ 12 μήνες). Τελικά, ως οικογενειακό εισόδημα λαμβάνεται υπόψη το ποσό των 12.200 ευρώ, καθώς προσμετράται και το ανύπαρκτο εισόδημα των 3.000 ευρώ του ενηλίκου τέκνου, οπότε η συγκεκριμένη οικογένεια δικαιούται να εισπράξει φέτος από τον ΟΓΑ επίδομα στήριξης τέκνων μειωμένο κατά 33%, στα 2/3 του κανονικού ποσού (των 40 ευρώ το μήνα ανά τέκνο). Συγκεκριμένα, η οικογένεια αυτή ανεβαίνει στη δεύτερη εισοδηματική κλίμακα, στην οποία ισχύει κατώτατο όριο ετησίου εισοδήματος 10.001 ευρώ και ανώτατο όριο ετησίου εισοδήματος 20.000 ευρώ (ξεπερνά δηλαδή το εισοδηματικό κατώφλι των 10.000 ευρώ μέχρι το οποίο προβλέπεται χορήγηση του 100% του επιδόματος στήριξης τέκνων) και δικαιούται να εισπράξει συνολικά 639,84 ευρώ (26,66 ευρώ ανά τέκνο κι ανά μήνα Χ 2 τέκνα Χ 12 μήνες).
β) Η απώλεια του δικαιώματος απαλλαγής από το 50% του ΕΝ.Φ.Ι.Α. Για την απαλλαγή από το 50% του ΕΝ.Φ.Ι.Α. ισχύει στην περίπτωση της συγκεκριμένης τετραμελούς οικογένειας εισοδηματικό όριο 12.000 ευρώ (9.000 ευρώ για τον σύζυγο + 1.000 ευρώ για τη σύζυγο +1.000 ευρώ για κάθε ένα παιδί). Χωρίς την προσμέτρηση του πλασματικού τεκμαρτού εισοδήματος των 3.000 ευρώ του ενηλίκου τέκνου θα λαμβανόταν υπόψη ως ετήσιο εισόδημα της οικογένειας το ποσό των 9.200 ευρώ, οπότε η οικογένεια θα απαλλασσόταν από το 50% του ΕΝ.Φ.Ι.Α. για την ακίνητη περιουσία της (εφόσον πληροί και τα προβλεπόμενα περιουσιακά κριτήρια). Με την προσμέτρηση όμως του τεκμαρτού εισοδήματος των 3.000 ευρώ του ενηλίκου τέκνου στο συνολικό ετήσιο εισόδημα της οικογένειας, το εισόδημα αυτό ανεβαίνει πάνω από το όριο των 12.000 ευρώ και η οικογένεια χάνει την απαλλαγή από το 50% του ΕΝ.Φ.Ι.Α.
2ο) Πολύτεκνη οικογένεια αποτελείται από 2 γονείς και 4 εξαρτώμενα τέκνα, τρία ανήλικα κι ένα ενήλικο. Το συνολικό εισόδημα των δύο γονέων ανέρχεται στο ποσό των 35.000 ευρώ για το έτος 2016. Στο όνομα του ενηλίκου τέκνου έχουν πιστωθεί τόκοι καταθέσεων 0,12 ευρώ για το έτος 2016, οπότε το τέκνο αυτό υποχρεούται να υποβάλει δική του δήλωση φορολογίας εισοδήματος, από την εκκαθάριση της οποίας προκύπτει ότι το ετήσιο εισόδημά του για το έτος 2016 ήταν 3.000 ευρώ, λόγω προσδιορισμού του με βάση το ελάχιστο τεκμήριο διαβίωσης των 3.000 ευρώ, που προβλέπει ο ισχύον Κ.Φ.Ε. Εξαιτίας λοιπόν της εφαρμογής του ελαχίστου τεκμηρίου διαβίωσης των 3.000 ευρώ στην περίπτωση του ενηλίκου τέκνου της συγκεκριμένης οικογένειας, στο συνολικό εισόδημά της συνυπολογίζεται και το τεκμαρτό εισόδημα των 3.000 ευρώ του τέκνου αυτού, με αποτέλεσμα το εν λόγω εισόδημα να εκτινάσσεται στα 38.000 ευρώ (35.000 ευρώ το εισόδημα των γονέων +3.000 ευρώ το τεκμαρτό εισόδημα του ενηλίκου τέκνου =38.000 ευρώ το συνολικό οικογενειακό εισόδημα). Το αποτέλεσμα της προσμέτρησης του τεκμαρτώς προσδιορισθέντος στα 3.000 ευρώ εισοδήματος του ενηλίκου τέκνου στο συνολικό ετήσιο εισόδημα της πολύτεκνης αυτής οικογένειας είναι η απώλεια του δικαίωματός της να εισπράξει φέτος από τον ΟΓΑ το επίδομα στήριξης τέκνων. Κι αυτό διότι για την είσπραξη του επιδόματος αυτού ισχύει εισοδηματικό όριο 36.000 ευρώ. Εάν δεν προσμετράτο το -ανύπαρκτο στην πραγματικότητα -εισόδημα των 3.000 ευρώ του ενηλίκου τέκνου στο συνολικό εισόδημα της συγκεκριμένης οικογένειας, τότε ως ετήσιο εισόδημά της θα λαμβανόταν υπόψη το ποσό των 35.000 ευρώ και η οικογένεια αυτή θα δικαιούτο φέτος να εισπράξει επίδομα στήριξης τέκνων συνολικού ύψους 640 ευρώ περίπου (13,33 ευρώ ανά τέκνο κι ανά μήνα Χ 4 τέκνα Χ 12 μήνες). Σημειωτέον ότι η οικογένεια αυτή δεν χάνει το άλλο επίδομα το οποίο δίδει ο ΟΓΑ, το πολυτεκνικό, το οποίο ανέρχεται σε 500 ευρώ το χρόνο για κάθε παιδί, διότι για τη χορήγηση του επιδόματος αυτού προβλέπεται πολύ πιο υψηλό εισοδηματικό όριο της τάξεως των 48.000 ευρώ, το οποίο η οικογένεια πληροί ακόμη και με την προσμέτρηση του τεκμαρτού εισοδήματος των 3.000 ευρώ του ενηλίκου τέκνου της.
