Μάλιστα, όλα τα εφάπαξ που χορηγούνται πια, είναι μειωμένα από 15 έως 20%, λόγω υπολογισμού τους, με βάση το νέο μαθηματικό τύπο, που τέθηκε σε λειτουργία με το νέο Ασφαλιστικό. Επίσης, υπάρχει ο κίνδυνος κάθε νέα χρονιά που θα προστίθεται, να προκαλείται και νέα περικοπή 1 – 1,5% Από τα 15.500 εφάπαξ που θα έχουν καταβληθεί έως το τέλος της χρονιάς, τα 10.400 έχουν ήδη χορηγηθεί και αφορούν συνταξιούχους του Δημοσίου. Από το Ταμείο Πρόνοιας Δημοσίων Υπαλλήλων (ΤΠΔΥ), εκτιμούν ότι έως τις 20 Δεκεμβρίου θα καταφέρουν να καταβάλλουν άλλα 1.000 εφάπαξ. Περίπου 3.000 εφάπαξ έχουν απονεμηθεί από τους υπόλοιπους Τομείς Πρόνοιας. Επίσης, 500 εφάπαξ αναμένεται να χορηγήσουν έως το τέλος της χρονιάς, οι διάφοροι φορείς του Ταμείου Πρόνοιας Ιδιωτικού Τομέα (ΤΑΠΙΤ) και άλλα τόσα από το Ταμείο πρόνοιας των πρώην ΔΕΚΟ και Τραπεζών (ΤΑΥΤΕΚΩ).
Υπενθυμίζεται ότι όλα τα εφάπαξ είχαν μπλοκάρει από τον Σεπτέμβριο του 2013 και μετά, λόγω αδυναμίας υπολογισμού τους. Η διαδικασία απονομής των εφάπαξ όμως, πρόκειται να «παγώσει» εκ νέου για το πρώτο δίμηνο του 2017, μιας και θα πραγματοποιηθεί η ενοποίηση των Τομέων Πρόνοιας όλων των Ταμείων, με το Ενιαίο Ταμείο Επικουρικής Ασφάλισης (ΕΤΕΑ). Στόχος είναι να δημιουργηθεί το ΕΤΕΑΕΠ, που από 1.1.17 θα χορηγεί τόσο εφάπαξ βοηθήματα, όσο και επικουρικές συντάξεις. Όμως για να πραγματοποιηθεί η διαδικασία ενοποίησης το Οργανόγραμμα που έχει δημιουργηθεί, εκτιμάται ότι θα χρειαστεί τουλάχιστον δύο μήνες για να εφαρμοστεί κανονικά. Συνεπώς το διάστημα αυτό η διαδικασία απονομής εφάπαξ θα σταματήσει, με στόχο να επανεκκινήσει, όχι νωρίτερα από τον Μάρτιο του 2017. Πάντως, με τους ρυθμούς απονομής εφάπαξ, η εκτίμηση αρμόδιων στελεχών του υπουργείου Εργασίας, είναι ότι θα χρειαστεί το σύνολο του 2017 και ίσως και ένα μέρος από το α’ εξάμηνο του 2018, για να καταβληθεί το μεγαλύτερο μέρος των βοηθημάτων και να ομαλοποιηθεί η κατάσταση.
Όπως είναι προφανές, το ΤΠΔΥ έχει τη μεγάλη μερίδα εφάπαξ για να απονείμει, μιας και έχει αναλάβει την υποχρέωση να χορηγεί το εν λόγω βοήθημα στους δημοσίους υπαλλήλους, που συνταξιοδοτούνται. Συνολικά, έχουν απομείνει σχεδόν 31.000 εφάπαξ στην αναμονή. Από αυτά 24.000 αφορούν συνταξιούχους πρώην δημοσίους υπαλλήλους. Άλλα 6.700 εφάπαξ όμως αφορούν συνταξιούχους, πρώην δημοτικούς υπαλλήλους, για τους οποίους η διαδικασία παραμένει «παγωμένη». Ο λόγος είναι ότι δεν έχει δημοσιοποιηθεί ακόμα η σχετική εγκύκλιος που θα ορίζει με ακρίβεια τον τρόπο υπολογισμού του εφάπαξ, αυτής της ειδικής κατηγορίας εργαζομένων. Υπενθυμίζεται ότι σε ένα σημαντικό ποσοστό οι δημοτικοί και κοινοτικοί υπάλληλοι κατέβαλλαν διαφορετικό ποσοστό εισφοράς, συνήθως υψηλότερο από το 4% υπέρ εφάπαξ που κατέβαλλαν όλοι οι υπόλοιποι δημόσιοι υπάλληλοι. Μέχρι να υπάρξει η επίμαχη εγκύκλιος που θα αποσαφηνίζει τον μαθηματικό τύπο, βάσει του οποίου θα γίνει η απονομή των εφάπαξ, τα συγκεκριμένα βοηθήματα παραμένουν μπλοκαρισμένα.
Επίσης, μόνο στο ΤΑΠΙΤ υπάρχουν 10.000 εφάπαξ σε εκκρεμότητα και άλλα 11.000 σε όλους τους υπόλοιπους Τομείς Πρόνοιας
Μόνο στον Τομέα των εμποροϋπαλλήλων του ΤΑΠΙΤ, εκκρεμούν 2.000 εφάπαξ. Έως τα τέλη του έτους, αναμένεται να πραγματοποιηθούν πληρωμές που αφορούν αιτήσεις οι οποίες είχαν υποβληθεί τον Μάρτιο και τον Απρίλιο του 2013. Στον Τομέα του μετάλλου (ΤΑΠΕΜ) που επίσης υπάγεται στο ΤΑΠΙΤ, εκκρεμούν 5.300 αιτήσεις και έως το τέλος της χρονιάς εκτιμάται ότι θα μπορέσουν να καταβληθούν τα εφάπαξ που αφορούν αιτήσεις που είχαν υποβληθεί τον Μάρτιο του 2014.
Στο ΤΑΥΤΕΚΩ εκκρεμούν 4.300 αιτήσεις. Από αυτές 1.800 είναι τα εφάπαξ που αφορούν πρώην εργαζόμενους της ΔΕΗ. Η εκτίμηση που υπάρχει είναι ότι έως τέλη Δεκεμβρίου θα έχει καταστεί εφικτό να καταβληθούν οι αιτήσεις που αφορούν το διάστημα Σεπτεμβρίου – Δεκεμβρίου 2013, καθώς και το πρώτο δίμηνο του 2014.
Οι μειώσεις
Όλα τα εφάπαξ όμως, υπόκεινται στις μειώσεις που έχει επιβάλλει ο νέος τρόπος υπολογισμού τους, μέσω ενός καινούργιου μαθηματικού τύπου. Αυτό σημαίνει ότι, ειδικά για το ΤΠΔΥ, τα εφάπαξ κυμαίνονται κατά μέσο όρο στα επίπεδα των 23.500 ευρώ ανά δικαιούχο, όταν με τον παλιό τρόπο υπολογισμού, ανέρχονταν στα 29.500 ευρώ. Πρόκειται για μείωση που ανά περίπτωση κυμαίνεται από 15 – 20% και έρχεται να προστεθεί στην περικοπή κατά 38,14% που είχε πραγματοποιηθεί το 2011 και το 2012, σε εφαρμογή διατάξεων των πρώτων μνημονίων.
Μεγαλύτερες μειώσεις θα δουν όσοι αποχώρησαν μετά την 1/1/2014, καθώς το νέο εφάπαξ θα προκύπτει από δύο διαφορετικούς τρόπους υπολογισμού:
Α. Τα χρόνια πριν το από 2014 υπολογίζονται με το 60% των αποδοχών της τελευταίας 5ετίας πριν από την υποβολή αίτησης συνταξιοδότησης.
2. Για τα χρόνια μετά το 2014 ισχύει νέο σύστημα υπολογισμού με μαθηματικό τύπο που το τελικό ύψος των αποδοχών του εφάπαξ προκύπτει ως μέρος από τα ετήσια έσοδα του Ταμείου Πρόνοιας που το χορηγεί. Άρα, στην περίπτωση που τα έσοδα είναι μειωμένα, τότε θα προκύπτει ανάλογη μείωση στο εφάπαξ και το αντίστροφο.
Είναι προφανές ότι όσο περισσότερο χρόνο ασφάλισης έχει κανείς μετά την 1/1/2014, τόσο μεγαλύτερες απώλειες είναι πιθανό να προκύπτουν στο προσδοκώμενο βοήθημα. Ειδικοί εκτιμούν πως για κάθε πλήρες έτος μετά την 1/1/2014 το εφάπαξ θα μειώνεται κατά 1% - 1,5% επιπλέον.
