«Για να το πούμε ωμά, έχουμε ένα χάος στα χέρια μας», δήλωσε τη Δευτέρα ο γάλλος πρωθυπουργός Σεμπαστιάν Λεκορνύ. Στην πραγματικότητα, ίσως να υποτιμά την κατάσταση.
Μετά τις ευρείες ταραχές το Σαββατοκύριακο - οι οποίες εκτιμάται ότι προκάλεσαν ζημιές και κλοπές εκατοντάδων εκατομμυρίων δολαρίων - η Γαλλία βρίσκεται αντιμέτωπη με ένα τοξικό κοκτέιλ εξέγερσης, πολιτικής παράλυσης και οικονομικής κρίσης.
Επεισόδια εκδηλώθηκαν σε μεγάλες πόλεις σε ολόκληρη τη χώρα, οδηγώντας τον υπουργό Εσωτερικών Λοράν Νουνιέζ να υποβάλει την παραίτησή του λόγω της αποτυχίας της αστυνομίας να περιορίσει τις ταραχές.
{https://www.instagram.com/p/DenBvVkxs5s/?hl=el}
Σημαντικές λεηλασίες σημειώθηκαν στο Παρίσι, τη Μασσαλία, το Μπορντό και άλλες πόλεις, ενώ το δημαρχείο της Λιμόζ, το οποίο είχε επιβιώσει από δύο παγκόσμιους πολέμους, τυλίχτηκε στις φλόγες.
Η βία το Σαββατοκύριακο, που οδήγησε σε περίπου 2.400 συλλήψεις, ακολούθησε εβδομάδες διαμαρτυριών από γάλλους μαθητές και φοιτητές που είναι οργισμένοι με τα ρημαγμένα σχολεία, την έλλειψη καθηγητών και τις ζοφερές προοπτικές απασχόλησης. Περισσότερες από 6.000 συλλήψεις έγιναν κατά τη διάρκεια των μαθητικών διαδηλώσεων που ξεκίνησαν στις αρχές της σχολικής χρονιάς, ενώ ζημιές προκλήθηκαν σε πάνω από 100 σχολεία.
Περισσότερες διαδηλώσεις προγραμματίζονται τώρα για το ερχόμενο σαββατοκύριακο. Τον Νοέμβριο τα εργατικά συνδικάτα σχεδιάζουν απεργιακές κινητοποιήσεις, ενώ η Γαλλία βρίσκεται αντιμέτωπη με έναν «χειμώνα δυσαρέσκειας» ενόψει προεδρικών εκλογών την ερχόμενη άνοιξη. Η υποψήφια της ακροδεξιάς, Μαρίν Λεπέν, προηγείται στις δημοσκοπήσεις.
Ο πολιτικός κατακερματισμός στον πυρήνα της βαθαίνουσας κρίσης
Στο τηλεοπτικό του διάγγελμα προς το έθνος την Κυριακή, ο Εμανουέλ Μακρόν καταδίκασε τη βία, αλλά δεν παρουσίασε καμία συγκεκριμένα ιδέα για τη διαχείριση της κατάναστασης. Αντίθετα, προειδοποίησε για πολιτικούς που εκμεταλλεύονται το χάος για πολιτικό όφελος - προτού αναχωρήσει από τη Γαλλία για τριήμερη επίσκεψη στις χώρες του Κόλπου.
Ο Λεκορνύ κατέφυγε παρομοίως στη μετακύλιση των ευθυνών. Αφού ο υποψήφιος της αριστεράς για την προεδρία, Ζαν-Λυκ Μελανσόν, κατηγόρησε την κυβέρνηση ότι «ανοίγει την πόρτα στο χάος» με τις τακτικές αστυνόμευσης, ο Λεκορνύ απάντησε αμέσως: «Δεν μπορείτε να ζητάτε τον τερματισμό της βίας παρέχοντας ταυτόχρονα δικαιολογίες σε όσους τη διαπράττουν. Αυτή είναι η ΔΙΚΗ ΣΑΣ πολιτική ευθύνη».
{https://x.com/europa/status/2111557892406902930}
Η Λεπέν, η οποία είναι υποψήφια στις προεδρικές εκλογές με το ακροδεξιό κόμμα «Εθνικός Συναγερμός», προσπάθησε να βάλει στην εξίσωση τη μετανάστευση, αποδίδοντας τη βία σε παραβατικούς από τα γαλλικά προάστια - τις υποβαθμισμένες αστικές περιοχές όπου ζει μεγάλος μέρος του μεταναστευτικού πληθυσμού της χώρας.
«Η χώρα μας βρίσκεται παγιδευμένη σε μια μέγγενη... ανάμεσα στη βία και την αδυναμία», δήλωσε η ίδια, αφήνοντας να εννοηθεί ότι μόνο το δικό της «στιβαρό χέρι» θα μπορούσε να αποκαταστήσει την τάξη εν μέσω του «χάους» του Μακρόν.
Ο πρόεδρος του κόμματός της, Ζορντάν Μπαρντελά, έριξε λάδι στη φωτιά, απαιτώντας να χαρακτηριστούν ως τρομοκρατικές οργανώσεις οι «πολιτοφυλακές των Antifa, οι ακροαριστερές εξτρεμιστικές ομάδες και οι ομάδες Black Bloc».
Αναλυτές αναφέρουν ότι αυτός ο πολιτικός κατακερματισμός, που οδήγησε στην παράλυση του κοινοβουλίου μετά τις πρόωρες εκλογές που προκήρυξε ο Μακρόν το 2024 και οι οποίες είχαν τα αντίθετα από τα προσδοκώμενα αποτελέσματα, είναι πιθανό να συνεχιστεί - και βρίσκεται στον πυρήνα της βαθαίνουσας κρίσης της Γαλλίας.
Το πολιτικό κέντρο στη Γαλλία έχει εξαϋλωθεί, επιτρέποντας στον Εθνικό Συναγερμό και την «Ανυπότακτη Γαλλία» του Μελανσόν να καρπώνονται την αυξανόμενη αγανάκτηση του κόσμου, ενώ οι διαδοχικοί πρωθυπουργοί του Μακρόν αδυνατούν να περάσουν προϋπολογισμό από το Κοινοβούλιο.
Η πληθώρα των υποψηφίων στο κέντρο, «οι περισσότεροι με σχετικά λίγους υποστηρικτές, θα βοηθήσει τελικά να διασφαλιστεί ο δεύτερος γύρος των εκλογών για έναν από τους δύο διεκδικητές που αντιπροσωπεύουν τον μεγαλύτερο κίνδυνο για τη δημοκρατία στη Γαλλία», έγραψε ο Ρόμπερτ Ζαρέτσκι, καθηγητής σύγχρονης γαλλικής ιστορίας στο Πανεπιστήμιο του Χιούστον, σε δοκίμιό του για το περιοδικό «The Atlantic».
{https://x.com/visegrad24/status/2111542897598455888}
Δημόσιο χρέος και «προσκόλληση στην παρακμή»
Η τρέχουσα κρίση έχει πολώσει μια ήδη βαθιά διχασμένη κοινωνία. Εκτός από το σοκ και την οργή για το χάος του Σαββατοκύριακου, επικρατεί ένα κλίμα ηττοπάθειας. Σε πρόσφατη δημοσκόπηση των Ipsos-BVA, το 85% των ερωτηθέντων δήλωσε ότι η Γαλλία βρίσκεται σε παρακμή, ενώ το 98% εξέφρασε τη δυσαρέσκειά του για την παρούσα κατάσταση της χώρας.
Όποιος κι αν κυβερνήσει τη Γαλλία στη συνέχεια, θα έχει περιορισμένα περιθώρια ελιγμών, ακόμη κι αν καταφέρει να συγκροτήσει μια σταθερή κυβέρνηση συνασπισμού.
Η γαλλική οικονομία τελματώνει. Οι αγρότες επλήγησαν από ένα ιδιαίτερα θερμό και ξηρό καλοκαίρι, ενώ οι παγκόσμιες τιμές ενέργειας τροφοδότησαν τον πληθωρισμό. Ο τουρισμός παραμένει σημαντική πηγή εσόδων για τη Γαλλία, αλλά τα βίντεο με τη βία στους δρόμους που κάνουν τον γύρο του κόσμου τις τελευταίες ημέρες ενδέχεται να αποτρέψουν ορισμένους ταξιδιώτες.
Οι γαλλικές επιχειρήσεις εμφανίζονται επιφυλακτικές απέναντι στην αβεβαιότητα και την αναποφασιστικότητα. Οι επενδύσεις μειώθηκαν κατά περίπου 1% το πρώτο εξάμηνο αυτού του έτους εν μέσω αυξανόμενων επιτοκίων. Πάνω από όλα, όμως, υπάρχει το χρέος.
{https://x.com/clashreport/status/2112221758350651881}
«Η Γαλλία φέρει ένα από τα υψηλότερα βάρη δημοσίου χρέους στην Ευρώπη και το πολιτικό αδιέξοδο σημαίνει ότι αναμένουμε το επίπεδο του χρέους της να συνεχίσει να αυξάνεται», ανέφεραν ερευνητές της Oxford Economics τον Ιούλιο.
Η Γαλλία θα πρέπει να εκδώσει το ποσό-ρέκορ των 340 δισεκατομμυρίων ευρώ σε μεσοπρόθεσμα και μακροπρόθεσμα ομόλογα το επόμενο έτος, σύμφωνα με αναλυτές. Το χρέος της ως ποσοστό του Ακαθάριστου Εγχώριου Προϊόντος (ΑΕΠ) αυξήθηκε στο 119% το δεύτερο τρίμηνο αυτού του έτους, διπλάσιο από τον στόχο της Ευρωπαϊκής Ένωσης.
Οι ανήσυχοι επενδυτές ανέβασαν την απόδοση του 10ετούς κρατικού ομολόγου της χώρας στο 4,9% τη Δευτέρα.
Η φήμη της στις αγορές ομολόγων επιβαρύνεται περαιτέρω από το σχέδιο του Μελανσόν να «παγώσει» ή να διαγράψει τα γαλλικά κρατικά ομόλογα που διακρατεί η Τράπεζα της Γαλλίας.
«Ο πολιτικός κατακερματισμός ενδέχεται να διατηρηθεί ακόμα και μετά τις εκλογές του 2027, πράγμα που σημαίνει ότι η επόμενη κυβέρνηση της Γαλλίας θα συνεχίσει να μεταθέτει το πρόβλημα των δημοσίων οικονομικών για το μέλλον», σημειώνει η Oxford Economics. Αυτό θα «παρατείνει το υπάρχον κλίμα υψηλής αβεβαιότητας, επιβαρύνοντας την εμπιστοσύνη και την εγχώρια ζήτηση».
Ο άνθρωπος που χαίρει της μεγαλύτερης εκτίμησης από τους Γάλλους, ο στρατηγός Σαρλ ντε Γκωλ, είχε δηλώσει κάποτε ότι «η Γαλλία δεν μπορεί να είναι η Γαλλία χωρίς μεγαλείο». Ο Ντε Γκωλ είχε υψηλές φιλοδοξίες για τον παγκόσμιο ρόλο και την ανεξαρτησία της χώρας. Ωστόσο, κατά τη διάρκεια της μακράς προεδρίας του, είχε πει επίσης σε έναν συνεργάτη του: «Κρατώ το θέατρο ζωντανό όσο μπορώ και μετά, μετά από μένα, μην αυταπατάστε, τα πράγματα θα επιστρέψουν εκεί που ήταν».
Ο Ντε Γκωλ παραιτήθηκε έναν χρόνο μετά τις εξεγέρσεις του 1968 που συγκλόνισαν τη Γαλλία - γεγονότα που ορισμένοι αναλυτές παρομοιάζουν με το σημερινό σοκ.
Όταν ανέλαβε την προεδρία, ο Μακρόν θεωρήθηκε ως το αντίδοτο σε αυτό που οι Γάλλοι αποκαλούν déclinisme (παρακμιακισμός - μια λέξη που εμφανίστηκε για πρώτη φορά στο γαλλικό λεξικό Larousse το 2016). «Μεταφέρει ένα εξαιρετικά θετικό, εποικοδομητικό μήνυμα, γεμάτο ελπίδα για το μέλλον. Δείχνει ότι υπάρχει και μια άλλη Γαλλία», είχε γράψει ένας σχολιαστής.
Μία δεκαετία αργότερα, το ποσοστό δημοτικότητας του Μακρόν κυμαίνεται μόλις στο 15% με 17%, σύμφωνα με πολλές δημοσκοπήσεις. Η παρακμή είναι ξανά στα χείλη των πολιτών, οι οποίοι απαιτούν περισσότερα από ένα δοκιμαζόμενο κράτος που διαθέτει όλο και λιγότερα.
