Η Ευρώπη έκανε ήδη κάποια πρώτα βήματα προς την κατεύθυνση της αντιμετώπισης του προβλήματος, αλλάζοντας το σύστημα χορήγησης ασύλου. Ωστόσο, είναι επιβεβλημένη η λήψη και άλλων μέτρων προς την κατεύθυνση αυτή, ενώ χρειάζεται μια πιο ολιστική προσέγγιση και περισσότερη συνεργασία με τις χώρες προέλευσης των μεταναστών, ώστε να αναλάβουν και εκείνες τις δικές τους ευθύνες.
Το θέμα αυτό έχει πολλές πτυχές και η εμπλοκή όλων των αρμόδιων αρχών, ή όσων μπορούν να συμβάλλουν δραστικά στη διαχείριση σε τοπικό και παγκόσμιο επίπεδο είναι επιβεβλημένη. Το τελευταίο διάστημα τα ευρωπαϊκά σύνορα δέχονται μεγάλη πίεση, κάτι που αποτυπώνεται τόσο στα δελτία ειδήσεων όσο και στους απόλυτους αριθμούς που βλέπουν το φως της δημοσιότητας. Για παράδειγμα, το πρώτο εξάμηνο του 2023 έχει αυξηθεί ο αριθμός των αιτούντων άσυλο κατά 28% σε σχέση με την ίδια περίοδο του 2022. Σύμφωνα με το World Population Review, Γερμανία, Γαλλία και Ισπανία εντάσσονται στη λίστα των δέκα πρώτων χωρών με τους περισσότερους μετανάστες στον κόσμο.
Αντιλαμβάνεται κανείς ότι πρόκειται για μία δύσκολη εξίσωση για δυνατούς λύτες, από τη στιγμή δε που χώρες οι οποίες αποτελούν ελκυστικούς προορισμούς έχουν αυστηροποιήσει τις διαδικασίες και εμφανίζονται αποφασισμένες να περιορίσουν τον αριθμό των μεταναστών. Η Γερμανία, σύμφωνα με το one Forsa Survey, αποτελεί τον ελκυστικότερο προορισμό για τους μετανάστες που αναζητούν ένα απάνεμο λιμάνι στην Ε.Ε.
Η πίεση που δέχεται η γερμανική κοινωνία σε συνδυασμό με τα έντονα οικονομικά προβλήματα που αντιμετωπίζει η πλειοψηφία συνιστούν σύμφωνα με πολιτικούς αναλυτές τους βασικούς λόγους αύξησης των ποσοστών του ακραίου AfD, «Εναλλακτική για την Γερμανία», το οποίο ενισχύει την επιρροή του στις τοπικές κοινωνίες, ενώ στην Ανατολική Γερμανία εμφανίζεται ήδη πρώτη δύναμη στις μετρήσεις. Ποια θα ήταν η δέουσα απάντηση σε αυτές τις εξελίξεις; Πως μπορεί να αντιμετωπίσει η Ευρώπη την άνοδο των εξτρεμιστικών και ακροδεξιών πολιτικών σχηματισμών;
Σίγουρα όχι με αφορισμούς, αλλά με στοχευμένη και αποτελεσματική πολιτική πάνω στα μείζονα θέματα, όπως το μεταναστευτικό, αλλά και με την ενίσχυση της αδιαμεσολάβητης επικοινωνίας. Η δημιουργία ενός σταθερού πολιτικού υπόβαθρου στην Ευρώπη που θα αναχαιτίσει την άνοδο των ακραίων είναι μια σύνθετη υπόθεση.
Το ζήτημα είναι πως στις ανησυχίες και τους προβληματισμούς για το μέλλον, η Ε.Ε χρειάζεται να μιλήσει πιο πολιτικά, να θέσει το πρόβλημα σε ένα εξισορροπιστικό πλαίσιο χωρίς ιδεοληψίες, αλλά με ισχυρή βούληση να δώσει λύσεις. Σε κάθε περίπτωση, το μεταναστευτικό καταγράφει πολιτικό αντίκτυπο και σε άλλες ηπείρους, όπως στην Αμερική. Σύμφωνα με την Washington Post, η παράτυπη μετανάστευση έχει χτυπήσει δυνατά και την πόρτα των ΗΠΑ, στα νότια σύνορα τους, αφού κατά το μήνα Ιούλιο και Αύγουστο αυξήθηκαν οι ροές πάνω από 30%. Πολιτικοί αναλυτές εκτιμούν δε πως το θέμα θα τεθεί εκ νέου στην προεκλογική ατζέντα ενόψει των Προεδρικών εκλογών του 2024.
Στην Ελλάδα η προσπάθεια για τη θωράκιση των συνόρων συνεχίζεται, αλλά η περαιτέρω συνδρομή της Ε.Ε στη μάχη που δίνουν καθημερινά οι άνδρες του Λιμενικού στο Αιγαίο γίνεται επιβεβλημένη. Η προσπάθεια πρέπει να είναι κοινή και ο καταμερισμός του βάρους δίκαιος. Κοντολογίς, το μεταναστευτικό βρίσκεται σε κρίσιμη καμπή και θα αποτελέσει βασικό θέμα συζήτησης για τις επερχόμενες εκλογές. Αρκεί βέβαια η Ε.Ε να μην επιμείνει μόνο στις βαθυστόχαστες αναλύσεις, αλλά να προκρίνει ένα βιώσιμο και ρεαλιστικό σχέδιο για το 2030.
