Με άξονα-μύθο τις γνωστές μελωδίες και την ποίηση του μεγάλου μας μουσουργού Μίκη Θεοδωράκη, ο Γιώργος Βάλαρης παρουσιάζει στο θέατρο «Παλλάς» την εμβληματική παράσταση «Όμορφη πόλη - 100 χρόνια Μίκης Θεοδωράκης».
Η παράσταση αυτή τιμά τον αείμνηστο συνθέτη μας με αφορμή το «Αφιερωματικό Έτος Μίκη Θεοδωράκη», που έχει ανακηρυχθεί επίσημα από το Υπουργείο Πολιτισμού για τον εορτασμό των 100 χρόνων από τη γέννησή του.
Στη νέα «Όμορφη πόλη» θα συμμετέχουν οι καλλιτέχνες: Μανώλης Μητσιάς, Ελένη Βιτάλη, Δημήτρης Μπάσης και η Γιώτα Νέγκα, η τραγωδός Λυδία Κονιόρδου, και ο βραβευμένος Μιχάλης Σαράντης. Μαζί τους η Τάνια Τσανακλίδου.
Την σύνθεση συμπληρώνουν οι χορευτές Φαίδρα Νταϊόγλου, Κωστής Τσιαμάγκας και 7μελής ορχήστρα.
Πρόκειται για μια μοναδική θεατρική-μουσική παραγωγή, η οποία ανέβηκε πρώτη φορά το καλοκαίρι του 1962 και ξανά το 2020 όπου και υμνήθηκε από κοινό και κριτικούς στο Μέγαρο Μουσικής Αθηνών, στο Μέγαρο Μουσικής Θεσσαλονίκης και στο Ηρώδειο.
Αυτή τη φορά αναβιώνει στο Παλλάς για λίγες παραστάσεις από τις 31 Ιανουαρίου ως τις 9 Φεβρουαρίου του 2025. Θα συνεχίσει στη Θεσσαλονίκη το Φεβρουάριο του 2025 και θα ακολουθήσει μια παγκόσμια περιοδεία (Αμερική, Αυστραλία, Ευρώπη) σε πόλεις που σύντομα θα ανακοινωθούν.
Μαζί με τα σπουδαία ποιητικά κείμενα του Μίκη Θεοδωράκη παρουσιάζονται για πρώτη φορά και πεζά κείμενα του Γιώργου Βάλαρη, τα οποία πραγματεύονται κυρίαρχα θέματα της ανθρώπινης ύπαρξης και της ελληνικής κοινωνίας – ο έρωτας, η ξενιτιά, ο θάνατος, η ρωμιοσύνη. Μαζί τους τα γνήσια λαϊκά και εμβληματικά τραγούδια του μεγάλου μας συνθέτη που γαλούχησαν γενιές και γενιές («Όμορφη πόλη», «Φεγγάρι μάγια μου ’κανες», «Της δικαιοσύνης», «Ένα το χελιδόνι», «Στρώσε το στρώμα σου», «Βρέχει στη φτωχογειτονιά», κ.ά.), καθώς και ένα σύγχρονο οπτικοακουστικό θέαμα, το οποίο συνοδεύουν κορυφαίοι ερμηνευτές.
Σημείωμα σκηνοθέτη Γιώργου Βάλαρη
Στην προσπάθεια να αναβιώσω τη θρυλική παράσταση του 1962 «Όμορφη πόλη» – πράγμα δύσκολο – σε μια σύγχρονη «Όμορφη πόλη» , μέσα από μια πολύμηνη μελέτη της ζωής και του έργου του Μίκη Θεοδωράκη και παράλληλα προσπαθώντας να βρω την κατάλληλη μορφή που θα αποτυπώνει πιο ολοκληρωμένα το έργο του στο διηνεκές του χρόνου, οδηγήθηκα μοιραία σε μονοπάτια που πολλές φορές χρησιμοποίησε ο σπουδαίος μουσουργός και ποιητής μας και κυρίαρχα σε αυτό της αρχαίας τραγωδίας, η οποία παραμένει ζωντανή στη μνήμη μας και είναι ταιριαστή με την εποχή που διανύουμε. Μια εποχή, όπου βλέπουμε ένα έθνος κυριολεκτικά να γίνεται χορός, με τα τραγούδια – που χαρακτηρίζουν τον λαό μας σε όλες τις εκφάνσεις της ζωής του και που εδώ λειτουργούν σαν ενωτικός κρίκος – ως χορικά.
Είναι γνωστό εξάλλου πως μέσα από τα τραγούδια του Μίκη Θεοδωράκη αναδύονται ένα έθνος, μια ολόκληρη τραγική γενιά αλλά και πανανθρώπινα συναισθήματα που διαγράφουν τη μοίρα ενός λαού.
Τέλος, ψάχνοντας να βρω τους συνδέσμους στις μικρές ιστορίες των τραγουδιών που θα οδηγήσουν στη «μεγάλη ιστορία», κατέληξα στη σπουδαία και άρρηκτα συνδεδεμένη με το μουσικό του έργο ποίηση του Μίκη
Θεοδωράκη.
Η μουσικοθεατρική παράσταση «Όμορφη πόλη» είναι λοιπόν μια εθνική και πανανθρώπινη ιστορία με τoν δικό της χορό και τα δικά της παθόντα πρόσωπα-πρωταγωνιστές, όπου «μέσα σε αυτήν την ιστορία τα τραγούδια δεν ήσαν πλέον σα δέντρα που μετρούν τη μοναξιά του κάμπου, αλλά άπλωναν αναμεσά τους φύλλα και κλαδιά! Σχημάτιζαν ένα μικρό δάσος, όπου μπορούσαν να ζήσουν και να πεθάνουν πουλιά, μύθοι και άνθρωποι. Και το δάσος αυτό το ονομάζω ΤΡΑΓΟΥΔΙ με κεφαλαία».
Τα λόγια αυτά του συνθέτη ταιριάζουν απόλυτα στην κατεύθυνση της παράστασης, για την οποία θα χρησιμοποιήσω τον όρο σύγχρονη λαϊκή τραγωδία. Το τραγούδι δεν έδωσε εξάλλου το όνομά του στον όρο τραγωδία; Έπειτα προστέθηκαν τα στοιχεία: ο μύθος, η ποίηση, οι τραγικοί ήρωες και ο χορός.
Μια επιστολή του Μίκη Θεοδωράκη προς τον σκηνοθέτη της παράστασης Γιώργο Βάλαρη
«Αγαπητέ μου Γιώργο,
Έφυγα μετά την παράσταση ευτυχής και προβληματισμένος. Όχι για σένα και τους εξαίσιους συνεργάτες σου αλλά για μένα και για το έργο μου.
Η σκηνοθεσία και η ερμηνεία με επηρέασαν βαθιά. Τελικά αυτό που είδα και που άκουσα ήταν ένα Όνειρο! Και νομίζω ότι έτσι το εισπράττει και το κοινό.
Τα στοιχεία, τα υλικά υπήρχαν. Τι έλειπε; Έπρεπε να έρθει ένας άνθρωπος όπως εσύ, με δύο βασικές ιδιότητες πέραν της αξίας του: την Αγάπη και την Πίστη. Έτσι κατόρθωσες να αναδείξεις την πνευματικότητα και τους κρυμμένους συμβολισμούς του έργου μου πλάθοντας τελικά ένα νέο πρόσωπο που να πατάει γερά στη σύγχρονη πραγματικότητα και ταυτόχρονα να στοχεύει στο Μέλλον. Στο Αύριο της Ελλάδας και του Κόσμου.
Κι αυτό είναι μια νίκη για μένα, γιατί οι δοκιμασίες που επέλεξα να ζήσω με βοήθησαν να γεννήσω ιδέες και έργα σαν κι αυτό της Όμορφης Πόλης.
Η παρουσία σου στη ζωή μου δεν είναι τυχαία. Ήρθες στις πιο κρίσιμες στιγμές ενός ανθρώπου για τον οποίο η δικαίωση αποτελεί την τελευταία αλλά και μέγιστη επιθυμία.
Σε ευχαριστώ θερμά και σε παρακαλώ να διαβιβάσεις τις θερμές μου ευχαριστίες και σ’ όλους τους συντελεστές της παράστασης.»
Αθήνα, 21.1.2020
Μίκης Θεοδωράκης
ΔΙΑΒΑΣΤΕ ΕΠΙΣΗΣ
Μίκης Θεοδωράκης (1925-2022)
Ο Μίκης Θεοδωράκης ιδιοφυής μουσική και καλλιτεχνική προσωπικότητα, αποτελεί ένα σύμβολο στη σύγχρονη ιστορία του τόπου μας.
Το μουσικό του ταλέντο ξεδιπλώνεται, σε όλες τις περιόδους, παράλληλα με την διαρκή πολιτική και αγωνιστική του δράση.
Ζει την οδύνη του παγκοσμίου πολέμου και νεαρός αγωνίζεται κατά των Γερμανών κατακτητών και βασανίζεται, εξορίζεται μετά τον διχασμό του Εμφυλίου στην Ικαρία, και έπειτα, στη Μακρόνησο, αποτελεί κορυφαίο στέλεχος της Αριστεράς, πρωτοστατώντας, μετά την επιβολή της απριλιανής δικτατορίας, στην ίδρυση του Πατριωτικού Αντιδικτατορικού Μετώπου. Αντιστέκεται, διώκεται, συλλαμβάνεται και φυλακίζεται.
Μετά την αποφυλάκιση του, το 1970, μέσα από τη μουσική και τις συναυλίες του σε όλο τον κόσμο, ευαισθητοποιεί και αφυπνίζει την κοινή γνώμη σε όλο τον κόσμο κατά των Συνταγματαρχών. Μεταπολιτευτικά, υπηρετεί τον Ελληνικό λαό και μέσα από το κοινοβούλιο σε ποικίλες θέσεις, πριν αποσυρθεί από την ενεργό πολιτική, διατηρώντας, την ηχηρή και επιδραστική του δημόσια παρέμβαση, στην επιταγή της συμπνοής και συμφιλίωσης.
Μυείται στη μουσική από την παιδική του ηλικία με μέγα εμπνευστή τον Μπετόβεν και το έργο του στάθηκαν αφορμή να αφυπνιστεί η μουσική και καλλιτεχνική του ιδιοφυία.
Μαθητεύει στο Ωδείο Αθηνών και μετέπειτα στο Παρίσι. Η δημιουργική του πορεία, από την σύνθεση του μελωδικού πλούτου με το αγωνιστικό περιεχόμενο και διαστάσεις ενίοτε επικές, υποκρύπτει την πάτρια κληρονομιά του βυζαντινού μέλους, του δημοτικού τραγουδιού, του ρεμπέτικου, και των δυτικών επιρροών, με το άνοιγμα της μουσικής στις μάζες και τη μελοποίηση υψηλής ποιότητας ποίησης.
Η μουσική του Μίκη Θεοδωράκη εκφράζει με τρόπο μοναδικό, τους μύχιους πόθους του Ελληνικού λαού, από τις έγνοιες της καθημερινότητας έως την οριστική εδραίωση μιας ανοιχτής, συμπεριληπτικής, δημοκρατικής κοινωνίας.
Μοναδική προσωπικότητα, χειμαρρώδης αφηγητής αλλά και μάστορας της τέχνης του λόγου, με εξαιρετικά συγγράμματα: Για την ελληνική μουσική και τη Μουσική για τις μάζες έως Το Χρέος, ημερολόγια 1967-70, 1970-74, τη Μαχόμενη Κουλτούρα, με αποκορύφωμα, την αυτοβιογραφία του Οι δρόμοι του Αρχάγγελου, άφησε το συγγραφικό του αποτύπωμα καταγράφοντας τις καλλιτεχνικές, τις πολιτικές και τις κοινωνικές αναζητήσεις του
Ο συνθέτης, ο αγωνιστής, ο πολιτικός, ο στοχαστής, ο πολίτης. Η ζωή και το έργο του Μίκη Θεοδωράκη αποτελούν απαράγραπτη πολιτιστική κληρονομιά του Ελληνισμού, προβάλλοντας την οικουμενικότητά της.
ΣΥΝΤΕΛΕΣΤΕΣ
- Μουσική – ποίηση: Μίκης Θεοδωράκης
- Σύνθεση Έργου - Σκηνοθεσία: Γιώργος Βάλαρης
- Πεζά κείμενα: Γιώργος Βάλαρης, Στέλιος Παπαδόπουλος
- Χορογραφία: Φώτης Νικολάου
- Video art: X SQUARE DESIGN LAB
- Χρήστος Μαγγανάς – Χριστόφορος Κώνστας
- Κοστούμια: Χάρης Σουλιώτης
- Φωτισμοί: Αλέκος Αναστασίου
- Βοηθός σκηνοθέτη: Κωνσταντίνος Φρίγγας
- Διεύθυνση παραγωγής: Κατερίνα Μπερδέκα
- Βοηθός παραγωγής: Ρόζα Καλούδη
- Φωτογράφος: Γιώργος Καλφαμανώλης
- Τρέιλερ: Αχιλλέας Τσούτσης
Τραγουδούν - ερμηνεύουν:
Μανώλης Μητσιάς, Ελένη Βιτάλη, Δημήτρης Μπάσης και η Γιώτα Νέγκα, Λυδία Κονιόρδου, Μιχάλης Σαράντης. Μαζί τους η Τάνια Τσανακλίδου
Χορεύουν: Φαίδρα Νταϊόγλου, Κωστής Τσιαμάγκας
Σύνθεση Ορχήστρας:
Πιάνο: Αχιλλέας Γουάστωρ
Μπουζούκι: Ηρακλής Ζάκκας
Ντραμς: Σπύρος Παναγιωτόπουλος
Κιθάρα: Νίκος Ξύδης
Μπάσο: Σταύρος Καβαλιεράτος
Βιολί - Σαξόφωνο: Παναγιώτα Ζαρείφη
Ημέρες και ώρες παραστάσεων
Παρασκευή 31 Ιανουαρίου | 21:00
Σάββατο 1 Φεβρουαρίου | 21:00
Κυριακή 2 Φεβρουαρίου | 19:00
Πέμπτη 6 Φεβρουαρίου | 20:00
Παρασκευή 7 Φεβρουαρίου | 21:00
Σάββατο 8 Φεβρουαρίου | 21:00
Κυριακή 9 Φεβρουαρίου | 19:00
Διάρκεια παράστασης
2:10 ώρες με διάλειμμα
ΠΑΡΑΓΩΓΗ: BroadwayShow Productions
(Γιώργος Λυκιαρδόπουλος-Γιώργος Βάλαρης)
