Tο Ευρωπαϊκό Δικαστήριο Δικαιωμάτων του Ανθρώπου καταδίκασε σήμερα Τρίτη την Ελλάδα για παραβίαση του δικαιώματος στη ζωή, αναφορικά με την υπόθεση του θανάσιμου τραυματισμού πρόσφυγα που επέβαινε σε λέμβο έπειτα από δεκατρείς πυροβολισμούς λιμενικών στη μηχανή.
Το επεισόδιο είχε σημειωθεί στα ανοιχτά της Ψερίμου πίσω το 2014, κατά τη διάρκεια επιχείρησης προστασίας θαλάσσιων συνόρων που στόχευσε στην ακινητοποίηση του σκάφους και τη σύλληψη του οδηγού.
Σύμφωνα με την απόφαση του Δικαστηρίου, οι ελληνικές Αρχές απέτυχαν να θέσπισουν κατάλληλους κανόνες για την οπλοχρησία στις επιχειρήσεις του Λιμενικού - με τους λιμενικούς να επικαλούνται αδημοσίευτους, παρωχημένους και ανεπαρκείς «κανόνες εμπλοκής» του 1992 για τη χρήση όπλων κατά του πλοιαρίου.
Με βάση το ίδιο σκεπτικό, απουσίαζε ο επαρκής σχεδιασμός και προετοιμασία για την εν λόγω επιχείρηση του Λιμενικού, ενώ η «εξαιρετικά επικίνδυνη» ρίψη δεκατριών (13) βολών στη μηχανή του σκάφους συνιστά δυσανάλογη χρήση βίας και εξέθεσε τους επιβάτες σε κίνδυνο ζωής, τον οποίο έπρεπε να έχουν προβλέψει οι λιμενικοί.
Η καταδίκη αφορά, όμως παράλληλα, και την αναποτελεσματική έρευνα του περιστατικού, καθώς η υπόθεση είχε μπει στο αρχείο στην Ελλάδα από την Εισαγγελία του Ναυτοδικείου Πειραιά και την Εισαγγελία του Αναθεωρητικού Δικαστηρίου.
Στην ποινική διαδικασία, ουδέποτε κλήθηκαν να καταθέσουν οι δύο τραυματίες πρόσφυγες, οι καταθέσεις των μαρτύρων στην προανάκριση φαίνονται πανομοιότυπες και εναρμονισμένες με τις δηλώσεις των λιμενικών, ενώ η Εισαγγελία Ναυτοδικείου δεν ζήτησε νέα ακρόαση των μαρτύρων.
Παρέλειψε ακόμη να εξετάσει ενδελεχώς σημαντικά αποδεικτικά στοιχεία - όπως η ιατροδικαστική έκθεση του θύματος και οι πλημμέλειες της βαλλιστικής έκθεσης - καταλήγοντας έτσι στο ίδιο συμπέρασμα με την Ένορκη Διοικητική Εξέταση (ΕΔΕ) και την εκδοχή του Λιμενικού για το περιστατικό.
Όπως σχολιάζει η Refugee Support Aegean, η υπόθεση, που εκπροσωπήθηκε από τις οργανώσεις Υποστήριξη Προσφύγων στο Αιγαίο (RSA) και PROASYL, καταδεικνύει για άλλη μία φορά τις καταγεγραμμένες συστημικές ελλείψεις στον σχεδιασμό και την υλοποίηση των επιχειρήσεων του Λιμενικού αλλά και στην έρευνα των παραβιάσεων ανθρωπίνων δικαιωμάτων στη θάλασσα.
Το Δικαστήριο κρίνει ότι είναι σκόπιμο να επιδικαστεί από κοινού στους προσφεύγοντες, οι οποίοι έχασαν, ανάλογα με την περίπτωση, τον σύζυγό τους ή τον πατέρα τους, το ποσό των 80.000 ευρώ, για ηθική βλάβη.
Judgment Alkhatib and Others v. Greece - Use of force not absolutely necessary within the meaning of Article 2 of the Conventionhttps://t.co/0MSqaDZB3D#ECHR #CEDH #ECHRpress pic.twitter.com/CPMr7iewfq
— ECHR CEDH (@ECHR_CEDH) January 16, 2024
