Στην άσκηση, όπως ανακοίνωσε η Επιτροπή, θα δοκιμαστούν ο νέος εξοπλισμός και οι νέες διαδικασίες που θεσπίστηκαν στο πλαίσιο του σχεδίου της ΕΕ «Tsunami Last Mile», μετά το τσουνάμι το οποίο έπληξε την Κω το 2017 και προκάλεσε δύο θανάτους.
Η υποδομή «Tsunami Last Mile» περιλαμβάνει αισθητήρες και σταθμούς για τη μέτρηση της στάθμης της θάλασσας, ενημερωτικές πινακίδες με μεγάφωνα στην ακτογραμμή της μαρίνας της Κω και σειρήνες μεγάλης εμβέλειας.
Το σύστημα έχει σχεδιαστεί έτσι ώστε να βελτιωθεί η έγκαιρη προειδοποίηση και η επικοινωνία, προκειμένου ο τοπικός πληθυσμός να είναι καλά ενημερωμένος, εγκαίρως στην περίπτωση που συμβεί τσουνάμι στο μέλλον.
Για την εκτέλεση της δοκιμής στις 9 η ώρα το πρωί, η ομάδα της άσκησης θα προσομοιώσει έναν σεισμό και θα προγραμματίσει τους αισθητήρες να διαβάσουν το ίδιο ύψος κύματος με εκείνο το οποίο σημειώθηκε κατά τον υποθαλάσσιο σεισμό που προκάλεσε στο Αιγαίο το τσουνάμι του 2017. Προκειμένου να διασφαλιστεί η καταλληλότητα του συστήματος, η ομάδα θα χρονομετρήσει την ικανότητα του συστήματος να εντοπίσει τον σεισμό, να δημιουργήσει κατάλληλο μήνυμα προειδοποίησης και να το διαδώσει στους σχετικούς δέκτες.
Η άσκηση θα διαρκέσει τέσσερις ώρες, και θα συμμετέχει σε αυτήν το σύνολο του τοπικού συστήματος αντιμετώπισης έκτακτων αναγκών: η διοίκηση του δήμου, η πυροσβεστική, η αστυνομία, το λιμεναρχείο, η υπηρεσία ασθενοφόρων, ο Ερυθρός Σταυρός και εθελοντές. Οι ομάδες που συμμετέχουν στην άσκηση, θα λάβουν προειδοποιητικό μήνυμα, και η αντίδρασή τους, συμπεριλαμβανομένων των διαδικασιών εκκένωσης, θα παρατηρηθεί και θα αξιολογηθεί.
Οι μαθητές του 3ου Δημοτικού Σχολείου και του 1ου Γυμνασίου Κω, καθώς και οι εργαζόμενοι σε τοπικό ξενοδοχείο, αναμένεται να ακολουθήσουν τα σήματα του τσουνάμι κατά μήκος των οδών εκκένωσης και να συγκεντρωθούν σε περιοχές συνάθροισης, όπου θα εγγραφούν από τους φορείς του τοπικού συστήματος αντιμετώπισης καταστάσεων έκτακτης ανάγκης, οι οποίοι και θα αναλάβουν τη φροντίδα τους.
Θα δοκιμαστεί επίσης η ενσωμάτωση του τοπικού συστήματος με την υπηρεσία παρακολούθησης και προειδοποίησης για τσουνάμι σε εθνικό επίπεδο από το Εθνικό Αστεροσκοπείο Αθηνών.
Εκπρόσωποι της αρμόδιας υπηρεσίας της Ευρωπαϊκής Επιτροπής (Γενική Διεύθυνση Ευρωπαϊκής Πολιτικής Προστασίας & Επιχειρήσεων Ανθρωπιστικής Βοήθειας/ΓΔ ECHO) και της γενικής γραμματείας Πολιτικής Προστασίας στην Ελλάδα θα παρακολουθούν και θα αξιολογούν τα αποτελέσματα της δοκιμής.
Επιστήμονες από το Κοινό Κέντρο Ερευνών και από το Εθνικό Αστεροσκοπείο Αθηνών θα κατευθύνουν και θα επιβλέπουν τη διαδικασία από την αίθουσα ελέγχου της άσκησης.
Κατά τη διάρκεια της άσκησης, θα χρησιμοποιηθεί η εφαρμογή κινητής τηλεφωνίας KATWARN, την οποία έχει αναπτύξει το γερμανικό Ινστιτούτο Ερευνών Fraunhofer, προκειμένου να ενημερώνονται οι εμπλεκόμενοι φορείς σχετικά με τα τρέχοντα μηνύματα συναγερμού και να παρακολουθούν τα στάδια της άσκησης.
Εάν αποδειχτεί αποτελεσματικό, το τοπικό δίκτυο «Tsunami Last Mile» και η ενσωμάτωσή του στο Εθνικό Κέντρο Προειδοποίησης Τσουνάμι της Ελλάδας, θα μπορούσαν να αποτελέσουν πρακτική αναφοράς για ολόκληρη την περιοχή της Μεσογείου.
Η άσκηση είναι το τελευταίο στάδιο του σχεδίου «Tsunami Last Mile», που ξεκίνησε και χρηματοδοτήθηκε από την ΕΕ το 2018, μετά από δύο τσουνάμι στο Αιγαίο, τα οποία έπληξαν τις ακτές της Ελλάδας και της Τουρκίας (12 Ιουνίου και 21 Ιουλίου 2017).
Στις περιπτώσεις εκείνες, το προειδοποιητικό μήνυμα δεν έφτασε στις τοπικές κοινότητες. Στην Κω, το τσουνάμι συνέβη τη νύχτα, ενόσω η μαρίνα είχε λιγότερη κίνηση απ' ό,τι συνήθως. Ωστόσο, σημειώθηκαν δύο θάνατοι και δεκάδες τραυματισμοί.
Το σχέδιο «Tsunami Last Mile» σχεδιάστηκε και οργανώθηκε από το Κοινό Κέντρο Ερευνών της ΕΕ με χρηματοδότηση από τη ΓΔ ECHO της Ευρωπαϊκής Επιτροπής.
Η δεύτερη φάση του σχεδίου θα διοργανωθεί την περίοδο 2020-2021 και θα περιλαμβάνει περισσότερες χώρες της Μεσογείου, καθώς και τοποθεσία στην Ινδονησία που συμφώνησε να συμμετάσχει στο σχέδιο.
