Τα ασυνόδευτα παιδιά είναι μία μόνο από τις κατηγορίες των ευάλωτων περιπτώσεων που μπαίνουν στο στόχαστρο των σωματεμπόρων για εκμετάλλευση. Σύμφωνα με στοιχεία του υπουργείου Εξωτερικών των ΗΠΑ το 2015 77.823 άνδρες, γυναίκες και παιδιά σε όλο τον κόσμο αναγνωρίστηκαν ως θύματα εκμετάλλευσης. Η βιομηχανία του trafficking υπολογίζεται ότι έχει κέρδη 150 εκατομμύρια δολάρια ετησίως.
Ο Διεθνής Οργανισμός Μετανάστευσης την ίδια χρονιά βοήθησε 7.000 άτομα σε όλο τον κόσμο που είχαν πέσει θύματα εμπορίας. Από αυτά το 45% ήταν γυναίκες και το 13% παιδιά. Το 74% των περιπτώσεων αφορούσε σε εργασιακή εκμετάλλευση, ενώ το 17% σεξουαλική εκμετάλλευση.
Σε επίπεδο Ευρωπαϊκής Ένωσης την περίοδο 2013-2014 καταγράφηκαν 15.846 θύματα, ασκήθηκαν 4.079 διώξεις και εκδόθηκαν 3.129 καταδικαστικές αποφάσεις. Το 71% των θυμάτων το 2014 ήταν πολίτες της ΕΕ και το 69% των υπόπτων την ίδια χρονιά είχαν εθνικότητα χώρας μέλους της ΕΕ. Η εκμετάλλευση είναι γένους θηλυκού και στην Ευρώπη, καθώς το 2012 το 75,4% των θυμάτων εκμετάλλευσης ήταν γυναίκες και κορίτσια.
Τα παραπάνω στοιχεία παρουσιάστηκαν μεταξύ άλλων από συμμετέχοντες σε σημερινή ημερίδα με θέμα "Σπάσε την αλυσίδα της εμπορίας και εκμετάλλευσης ανθρώπων", που οργανώθηκε στο πλαίσιο του φεστιβάλ "Break the chain".
Όσον αφορά στην Ελλάδα, ο αστυνόμος της Διεύθυνσης Δημόσιας Ασφάλειας της Ελληνικής Αστυνομίας, Σπύρος Μπράτσικας, επισήμανε ότι σε έρευνα της ΕΛΑΣ από το 2013 ως και το πρώτο εννιάμηνο του 2016 διαπιστώθηκε ότι υπάρχει πτώση στις υποθέσεις και στα θύματα, "χωρίς αυτό να σημαίνει κάτι". "Έχει αλλάξει ο τρόπος δράσης των δραστών, οι οποίοι δεν χρησιμοποιούν πια τη βία, ώστε τα θύματα να μην νιώθουν τόσο έντονη καταπίεση και να μην είναι τόσο εύκολα ανιχνεύσιμο το αδίκημα", εξήγησε.
"Στην υπόθεση του trafficking απέχουμε πολύ στην Ευρώπη και την Ελλάδα από το να μπορούμε να μιλάμε για success story", παρατήρησε ο γενικός γραμματέας Ανθρωπίνων Δικαιωμάτων, Κωστής Παπαϊωάννου και πρόσθεσε: "Αναρωτιέται κανείς πώς γίνεται με ενισχυμένο θεσμικό πλαίσιο και αφύπνιση των διωκτικών αρχών να έχουμε τόσο λίγα θετικά αποτελέσματα. Δεν φτάνει η εφαρμογή του νομοθετικού πλαισίου και πάσχουμε σε επίπεδο Δικαιοσύνης, γιατί έχουμε ελλιπώς καταρτισμένους δικαστικούς, σε επίπεδο Αστυνομίας, αν και σε μικρότερο βαθμό πλέον, και κυρίως σε επίπεδο δομών στήριξης και προστασίας". Ο κ. Παπαϊωάννου αναφέρθηκε και στη Συμφωνία ΕΕ-Τουρκίας για το προσφυγικό λέγοντας ότι "είναι προσωρινά αναγκαία, αλλά δημιουργεί βαθιά αδιέξοδα". "Ο επί μακρόν αναγκαστικός εγκλωβισμός χιλιάδων ανθρώπων είναι άμεσα συνδεδεμένος με την εμπορία ανθρώπων. 'Αρα είναι σημαντική η παρέμβασή μας εκεί όπου βρίσκονται αυτοί οι άνθρωποι. Αν δεν υπάρξει ενημέρωση εκεί όπου υπάρχουν πιθανά θύματα εκμετάλλευσης, τότε οι καμπάνιες στο γενικό πληθυσμό θα είναι μονομερείς".
"Οι ομάδες πληθυσμού που πλήττονται είναι περιθωριοποιημένες και δεν έχουν φωνή. Γι' αυτό χρειάζεται η φωνή μας", συμπλήρωσε από την πλευρά του ο δήμαρχος Αθηναίων, Γιώργος Καμίνης.
Η γενική γραμματέας Ισότητας των Φύλων, Φωτεινή Κούβελα, τόνισε ότι έχει εξασφαλιστεί χρηματοδότηση ως το 2018 για το ολοκληρωμένο πρόγραμμα καταπολέμησης της βίας κατά των γυναικών, δηλαδή τη λειτουργία της 24ωρης τηλεφωνικής γραμμής, των 40 συμβουλευτικών κέντρων και των 21 ξενώνων φιλοξενίας. "Στόχος μας είναι τώρα η ενίσχυση της νομοθεσίας με προσθήκη νέων μορφών εκμετάλλευσης, όπως η ηλεκτρονική σεξουαλική παρενόχληση", συμπλήρωσε.
"Χρειάζεται εθνικό σχέδιο δράσης, χαρτογράφηση των οίκων ανοχής, απόλυτη εφαρμογή και τήρηση της νομοθεσίας, ενίσχυση της Υπηρεσίας Υποδοχής και Ταυτοποίησης και των οργανώσεων με εξειδικευμένο ανθρώπινο δυναμικό, εκπαίδευση, ενίσχυση των δομών, οικονομική ενίσχυση των παρεμβάσεων και ενίσχυση των μονάδων καταπολέμησης της εμπορίας ανθρώπων της Ελληνικής Αστυνομίας.", επισήμανε η δικαστική ψυχολόγος της Praksis, Μαρία Μουδάτσου.
Στη μάχη κατά του trafficking είναι ουσιαστικός "ο ρόλος όλων των κοινοβουλίων, γιατί μπορούμε να ελέγχουμε αν το νομοθετικό πλαίσιο που είναι το πρώτο εργαλείο που έχουμε στα χέρια μας, είναι και αποτελεσματικό ή αν έχει προβλήματα, αδυναμίες και κενά", παρατήρησε από την πλευρά της η βουλευτής και μέλος της της Ειδικής Μόνιμης Επιτροπής Ισότητας, Νεολαίας και Δικαιωμάτων του Ανθρώπου, Κατερίνα Παπακώστα.
Από την πλευρά της Υπηρεσίας Ασύλου, η Ελένη Πετράκη εξήγησε ότι οι χειριστές της υπηρεσίας "έχουν το νομικό και εκπαιδευτικό εξοπλισμό για να αναγνωρίσουν τα θύματα της εμπορίας ιδίως κατά τη διάρκεια της συνέντευξης", ωστόσο πρόσθεσε ότι είναι δύσκολο να σπάσεις τη σιωπή των θυμάτων και να τους πείσεις να καταγγείλουν τους σωματεμπόρους τους.
Σημαντική είναι και η συμβολή των επαγγελματιών υγείας, γι' αυτό και "χρειάζεται να δημιουργηθεί ένα δίκτυο επαγγελματιών υγείας όλων των ειδικοτήτων", ωστόσο "πρόκειται για μια περίοδο που λόγω της οικονομικής κρίσης και του προσφυγικού προβλήματος υπάρχει μια αδυναμία του συστήματος υγείας να ανταποκριθεί στις ανάγκες που προκύπτουν λόγω της έλλειψης πόρων και της υποστελέχωσης", εξήγησε η επιστημονική συνεργάτιδα της Ιατρικής Σχολής του ΕΚΠΑ, Ελένη Κάκαλου.
Το φεστιβάλ "Break the Chain" διοργανώνει για δεύτερη συνεχή χρονιά ο Εθνικός Εισηγητής κατά της Εμπορίας Ανθρώπων στην Τεχνόπολη του δήμου Αθηναίων με στόχο την ενημέρωση του κοινού μέσα από τον Πολιτισμό. Φέτος, το γραφείο του Εθνικού Εισηγητή βρίσκεται ένα βήμα πιο κοντά στη διαμόρφωση του Εθνικού Μηχανισμού Αναφοράς για τα θύματα του trafficking, καθώς το εναρκτήριο λάκτισμα δόθηκε πριν από ένα μήνα με κοινή υπουργική απόφαση των υπουργείων Εξωτερικών και Εργασίας για τη δημιουργία του μηχανισμού. Τον Εθνικό Μηχανισμό θα αναλάβει το Εθνικό Κέντρο Κοινωνικής Αλληλεγγύης, με την επίβλεψη του Εθνικού Εισηγητή.
Εκδήλωση του ΑΠΕ- ΜΠΕ
Το "παρών" στο φεστιβάλ έδωσε και το Αθηναϊκό- Μακεδονικό Πρακτορείο Ειδήσεων με εκδήλωση που οργανώθηκε στην Τεχνόπολη. Εκεί παρουσιάστηκαν αποσπάσματα της 15ετούς έρευνας του δημοΣιογράφου, Γιώργου Κουβαρά, για την εμπορία ανθρώπων. Τη συζήτηση συντόνισε ο αρχισυντάκτης του ΑΠΕ-ΜΠΕ, Χρήστος Καλουντζόγλου.
Η έρευνα απαρτίζεται από τρία ντοκιμαντέρ. Στο πρώτο, που παρουσιάστηκε σήμερα, ο δημοσιογράφος ανιχνεύει με τη βοήθεια κρυφής κάμερας τα μονοπάτια της παράνομης πορνείας στις χώρες των Βαλκανίων. Μέσα από προσωπικές ιστορίες και καταγραφή των συναλλαγών με τους διακινητές φαίνεται ανάγλυφα ο τρόπος λειτουργίας των κυκλωμάτων και ο τρόπος δράσης των θυτών. Σε δεύτερο ντοκιμαντέρ καταγράφεται το πώς γίνεται η διανομή των θυμάτων σε άλλες χώρες, μεταξύ των οποίων και στην Ελλάδα, που από το 1993 ως το 2003 αποτέλεσε χώρα τράνζιτ. Το τελευταίο κομμάτι της τριλογίας διερευνά το πώς άλλαξε μορφή η εκμετάλλευση τα τελευταία χρόνια, οπότε η οικονομική κρίση οδήγησε στην αύξηση του αριθμού των Ελλήνων που πέφτουν θύματα εκμετάλλευσης.
