Το EnVision θα είναι η επόμενη αποστολή προς την Αφροδίτη του Ευρωπαϊκού Οργανισμού Διαστήματος (ESA) σε συνεργασία με τη NASA, παρέχοντας μια ολιστική άποψη του πλανήτη από τον εσωτερικό του πυρήνα μέχρι την ανώτερη ατμόσφαιρα για να προσδιορίσει πώς και γιατί η Αφροδίτη και η Γη εξελίχθηκαν τόσο διαφορετικά.
Το EnVision είχε επιλεχθεί από την Επιτροπή Επιστημονικού Προγράμματος της ESA στις 10 Ιουνίου του 2021 ως η πέμπτη αποστολή μεσαίας κατηγορίας του προγράμματος Cosmic Vision του Οργανισμού, με στόχο να εκτοξευθεί στις αρχές της δεκαετίας του 2030.
«Μας περιμένει μια νέα εποχή στην εξερεύνηση του πλησιέστερου, αλλά πολύ διαφορετικού γείτονα του Ηλιακού μας Συστήματος», δήλωνε o τότε Διευθυντής Επιστήμης της ESA, Günther Hasinger.
Η απόφαση είχε ληφθεί περίπου μία εβδομάδα μετά την ανακοίνωση της Αμερικανικής Διαστημικής Υπηρεσίας (NASA) ότι θα στείλει στον κοντινότερο στη Γη πλανήτη τις αποστολές Veritas και Davinci+ και ο Hasinger είχε εκτιμήσει ότι με αυτές τις αποστολές από κοινού οι επιστήμονες θα έχουν ένα εξαιρετικά ολοκληρωμένο επιστημονικό πρόγραμμα σε αυτόν τον αινιγματικό πλανήτη μέσα στην επόμενη δεκαετία.
Οι τρεις ρομποτικές αποστολές, που θεωρούνται συμπληρωματικές, θα υλοποιηθούν εντός της δεκαετίας του 2030, με την ευρωπαϊκή EnVision να προγραμματίζεται να εκτοξευθεί πρώτη με τον ευρωπαϊκό πύραυλο Ariane 6 το 2031 και να φθάσει στην καυτή και πνιγηρή Αφροδίτη το 2034 ή 2035.
Ένα βασικό ερώτημα που απασχολεί τους επιστήμονες είναι γιατί, παρά το ίδιο μέγεθος και την ίδια σύνθεση, ο γείτονάς μας στο εσωτερικό Ηλιακό Σύστημα γνώρισε μια τόσο δραματική κλιματική αλλαγή. Ο πλανήτης αντί να είναι ένας κατοικήσιμος κόσμος όπως η Γη, έχει μια τοξική ατμόσφαιρα και περιβάλλεται από πυκνά σύννεφα πλούσια σε θειικό οξύ.
Η επιφάνεια της Αφροδίτης είναι κατά μέσο όρο 464 °C, με ένα συντριπτικό αέρα 92 φορές μεγαλύτερης πίεσης από αυτή που βιώνουμε στην επιφάνεια της Γης. Ποιά ιστορία βίωσε η Αφροδίτη που την οδήγησε σε αυτήν την κατάσταση και που ίσως προμηνύει ένα καταστροφικό φαινόμενο του θερμοκηπίου;
Είναι ακόμα γεωλογικά ενεργός ο πλανήτης; Θα μπορούσε κάποτε να φιλοξενεί έναν ωκεανό και μάλιστα να είχε διατηρήσει τη ζωή;
Ποια μαθήματα μπορούμε να αντλήσουμε για την εξέλιξη των επίγειων πλανητών γενικά, καθώς ανακαλύπτουμε περισσότερους εξωπλανήτες που μοιάζουν με τη Γη; Το καινοτόμο πακέτο επιστημονικών οργάνων της EnVision θα αντιμετωπίσει αυτά τα μεγάλα ερωτήματα.
Η αποστολή θα εξοπλιστεί με μια σουίτα ευρωπαϊκών οργάνων, συμπεριλαμβανομένου ενός ραντάρ για την αποκάλυψη υπόγειων στρώσεων και φασματόμετρων για τη μελέτη της ατμόσφαιρας και της επιφάνειας.
Τα φασματόμετρα θα παρακολουθούν ίχνη αερίων στην ατμόσφαιρα και θα αναλύουν τη σύνθεση της επιφάνειας, αναζητώντας τυχόν αλλαγές που μπορεί να συνδέονται με σημάδια ενεργού ηφαιστείου. Ένα ραντάρ που παρέχεται από τη NASA θα απεικονίσει και θα χαρτογραφήσει την επιφάνεια.
Επιπλέον, ένα όργανο ραδιοκυμάτων θα διερευνήσει την εσωτερική δομή και το πεδίο βαρύτητας του πλανήτη, καθώς και τη δομή και τη σύνθεση της ατμόσφαιράς του.
Τα όργανα θα συνεκτιμήσουν καλύτερα την αλληλεπίδραση μεταξύ των διαφορετικών ορίων του πλανήτη – από το εσωτερικό μέχρι την επιφάνεια και την ατμόσφαιρα – παρέχοντας μια σφαιρική άποψη του πλανήτη και των διεργασιών του.
Το EnVision ακολουθεί το εξαιρετικά επιτυχημένο Venus Express (2005-2014) της ESA που επικεντρώθηκε κυρίως στην ατμοσφαιρική έρευνα, αλλά έκανε επίσης δραματικές ανακαλύψεις που έδειχναν πιθανές ηφαιστειακές εστίες στην επιφάνεια του πλανήτη.
Το διαστημόπλοιο Akatsuki της JAXA (Ιαπωνικός Οργανισμός Διαστήματος) μελετά επίσης την ατμόσφαιρα από το 2015.
Το EnVision θα βελτιώσει σημαντικά τις εικόνες ραντάρ της επιφάνειας που έλαβε ο Magellan της NASA τη δεκαετία του 1990.
Σε συνεργασία με τις επερχόμενες αποστολές DAVINCI+ (Deep Atmosphere Venus Investigation of Noble gases, Chemistry and Imaging) και VERITAS (Venus Emissivity, Radio Science, InSAR, Topography, and Spectroscopy) της NASA, το τρίο των νέων διαστημικών σκαφών θα προσφέρει την πιο ολοκληρωμένη μελέτη Αφροδίτη ποτέ.
«Το EnVision ενισχύει περαιτέρω τον ρόλο της Ευρώπης στην επιστημονική εξερεύνηση του Ηλιακού Συστήματος.
Ο αυξανόμενος στόλος των αποστολών μας θα δώσει σε εμάς και στις μελλοντικές γενιές τις καλύτερες γνώσεις για το πώς λειτουργεί η πλανητική γειτονιά μας, ιδιαίτερα σχετική σε μια εποχή όπου ανακαλύπτουμε όλο και περισσότερα μοναδικά συστήματα εξωπλανητών», σχολιάζει ο Έλληνας αστροφυσικός Γιάννης Ζουγανέλης που είναι ο νέος συντονιστής της ESA για τις αποστολές του ηλιακού συστήματος.
Στο πλαίσιο της σημερινής συνάντησης στο Παρίσι, μαζί με το EnVision υιοθετήθηκε και μια άλλη αποστολή, η LISA, το διαστημικό παρατηρητήριο βαρυτικών κυμάτων που θα εκτοξευτεί το 2035.
Η νέα Διευθύντρια Επιστήμης της ESA, Carole Mundell, δήλωσε ότι «αυτές οι πρωτοποριακές αποστολές θα μας οδηγήσουν σε ένα επόμενο επίπεδο, σε δύο εξαιρετικά συναρπαστικούς τομείς της διαστημικής επιστήμης και θα κρατήσουν τους Ευρωπαίους ερευνητές στην πρωτοπορία αυτών των τομέων».
Η πρώτη ευκαιρία εκτόξευσης για το EnVision είναι το 2031, με άλλες πιθανές επιλογές το 2032 και το 2033.
Το διαστημικό σκάφος θα χρειαζόταν περίπου 15 μήνες για να φτάσει στον πλανήτη, με άλλους 16 μήνες για να επιτύχει την είσοδο σε τροχιά μέσω αεροπέδησης.
Η 92λεπτη τροχιά του θα είναι σχεδόν πολική με υψόμετρο μεταξύ 220 και 540 χλμ.
Το διαστημικό σκάφος EnVision, που αναμένεται να κοστίσει γύρω στα 784 εκατομμύρια ευρώ, θα τεθεί σε τροχιά γύρω από τον πλανήτη (δεν θα επιχειρήσει προσεδάφιση) και θα μελετήσει τη γεωλογία του, από τον πυρήνα του έως την ανώτερη ατμόσφαιρα.
