Η είδηση ότι ο δήμος της Βαρκελώνης βάζει τέλος στο Airbnb προκάλεσε διεθνή αίσθηση και άνοιξε συζητήσεις και στην Ελλάδα, όπου το στεγαστικό πρόβλημα γίνεται όλο και πιο έντονο, ιδιαίτερα στο κέντρο της Αθήνας. Η έκρηξη του Airbnb μπορεί να μην είναι η μόνη, αλλά αποτελεί βασική αιτία για την πολύ μεγάλη άνοδο των τιμών των ενοικίων στις ευρωπαϊκές πρωτεύουσες. Τα ενοίκια έχουν φτάσει πια σε τέτοια ύψη που καθιστούν απλησίαστες τις αξιοπρεπείς κατοικίες για τους μέσους εργαζόμενους.
Ο δήμος της Βαρκελώνης θα σταματήσει να εκδίδει νέες άδειες για Airbnb και δεν θα ανανεώνει τις παλιές ώστε το 2029 κανένα σπίτι ιδιώτη να μη χρησιμοποιείται για τουριστικό κατάλυμα. Οι τιμές των ενοικίων ανά τετραγωνικό μέτρο στη Βαρκελώνη αυξήθηκαν κατά 14% από τον Μάρτιο του 2023 έως τον Απρίλιο του 2024. Το 2023 η πόλη δέχθηκε 16 εκατομμύρια τουρίστες.
Στην Ελλάδα
Η Ελλάδα δεν είναι πια η χώρα της απόλυτης ιδιοκατοίκησης. Μετά το Μνημόνια όπου σημειώθηκε η μεγάλη πτώση στην ιδιοκατοίκηση, το ποσοστό όσων κατέχουν το σπίτι όπου διαμένουν, υπολογίζεται στο 72%. Μαζί με την πτώση της ιδιοκατοίκησης έρχεται και η άνοδος των ενοικίων. Σύμφωνα με τα στοιχεία του Πανελλαδικού Δικτύου Μεσιτών E-Real Estates, η συσσωρευτική αύξηση των ενοικίων από το 2018 έως και σήμερα κυμαίνεται από 43,2% έως 52,1%. Μάλιστα αυτές είναι οι αυξήσεις που αφορούν τις κατοικίες που προορίζονται για οικογένειες. Οι αυξήσεις στις φοιτητικές κατοικίες είναι ακόμα πιο μεγάλες.
Να σημειωθεί ότι οι κλειστές κατοικίες υπολογίζονται στις 700.000.
Το Airbnb στην Αθήνα
Σύμφωνα με μελέτη της AirDNA για λογαριασμό της Καθημερινής ο αριθμός των Airbnb στην Αθήνα έφτασε τα 12.576, καταγράφοντας αύξηση 21,3%. Οι μεγαλύτερες αυξήσεις καταγράφονται στα Εξάρχεια kαι κάτω από την πλατεία Ομονοίας. Πάντως τα περισσότερα Airbnb λειτουργούν στο εμπορικό τρίγωνο Μοναστηράκι- Ψυρρή-Ακρόπολη-Πλάκα (2.440) καθώς και στο Κουκάκι (1.164).
Πέρα από την πίεση στα ενοίκια (καταλαβαίνουμε όλοι τις σημαίνει 1.164 Airbnb σε μια γειτονιά σαν το Κουκάκι), η έκρηξη του Airbnb διαταράσσει την καθημερινότητα των κατοίκων, μετατρέποντας ολόκληρες συνοικίες σε «τουριστοπόλεις».
Η δήλωση Δούκα
Το Dnews ζήτησε το σχόλιο του δημάρχου Αθηναίων Χάρη Δούκα σχετικά με την απόφαση του δήμου της Βαρκελώνης για το Airbnb. Ο Χάρης Δούκας μάς απάντησε ως εξής:
«"Το προνοείν και προλαμβάνειν κρείττον εστί του θεραπεύειν"
Συνυπογράφω την δήλωση του δημάρχου της Βαρκελώνης Jaume Collboni, ότι «δεν μπορούμε να επιτρέψουμε στην πλειοψηφία των νέων που θέλουν να φύγουν από το σπίτι τους, να αναγκαστούν να φύγουν και από την πόλη τους ». Το πρόβλημα της στέγης έχει γίνει συνώνυμο όλων των μεγάλων ευρωπαϊκών πόλεων. Βεβαίως η αιτία του δεν βρίσκεται μόνο στην βραχυχρόνια μίσθωση. Ωστόσο το επιτείνει καθώς τα τελευταία χρόνια έχει πάρει εκρηκτικές διαστάσεις. Πολλές ευρωπαϊκές πόλεις όπως το Παρίσι, η Βαρκελώνη, το Άμστερνταμ, η Βιέννη αυστηροποιούν από την 1η Ιουλίου το πλαίσιο για τις βραχυχρόνιες μισθώσεις, άλλες πόλεις υιοθετούν χρονικούς περιορισμούς, άλλες ποσοτικούς και άλλες, όπως η Φλωρεντία έχει προχωρήσει σε καθολική απαγόρευση».
Ο δήμαρχος Αθηναίων προσθέτει:
«Στην πόλη μας, ο αριθμός των καταλυμάτων βραχυχρόνιας μίσθωσης σημείωσε ετήσια αύξηση κατά 21,3%, σε σχέση το 2023. Τη μεγαλύτερη αύξηση καταγράφει η περιοχή των Εξαρχείων, όπου πλέον λειτουργούν 918 καταλύματα, ενώ ο κύριος όγκος, εντοπίζεται στο εμπορικό τρίγωνο (Μοναστηράκι, Ψυρρή, Ακρόπολη, Πλάκα), με διαθέσιμα 2.440 ακίνητα. Την ίδια ώρα, στην Κυψέλη, που είναι η πιο πυκνοκατοικημένη περιοχή της Ευρώπης, τα διαμερίσματα που λειτουργούν ως καταλύματα βραχυχρόνιας μίσθωσης είναι μόλις 197».
Το σχόλιο του Χάρη Δούκα για το Dnews καταλήγει ως εξής:
«Αυτή η ανισορροπία που καταγράφεται μας αναγκάζει να επανασχεδιάσουμε βασικές λειτουργίες της πόλης μας. Γι' αυτό ξεκινήσαμε την εκπόνηση Μελέτης Τουριστικής Φέρουσας Ικανότητας. Τα αποτελέσματά της θα μάς βοηθήσουν να χαράξουμε τη στρατηγική μας και το σχέδιο δράσης για την επόμενη μέρα. Οι αντοχές της Αθήνας δεν είναι ανεξάντλητες. Η μελέτη αυτή θα είναι η πυξίδα μας για τα μέτρα που θα προτείνουμε. Είναι μια μεγάλη συζήτηση που θα γίνει άμεσα με τους εμπλεκόμενους φόρους για να καταλήξουμε γρήγορα σε ένα ρυθμιστικό πλαίσιο».
Αναμένουμε λοιπόν να δούμε τι θα γίνει στην πράξη για το Airbnb και τα ενοίκια...
