Σε έκτακτη δήλωση από το Ζάππειο ο Αλέξης Τσίπρας έκανε λόγο για την ανάγκη να «εφεύρουμε ένα νέο ΣΥΡΙΖΑ».
Ανακοινώνοντας την παραίτησή του, μίλησε για τις ιστορικές στιγμές στις οποίες κυβέρνησε ο ΣΥΡΙΖΑ, δηλώνοντας περήφανος που υπήρξε ο πρώτος Αριστερός πρωθυπουργός της χώρας.
Κάτι το οποίο δεν άφησαν ασχολίαστο και τα διεθνή μέσα ενημέρωσης.
Συγκεκριμένα δημοσίευμα του BBC, αναφέρει:
Ο πρώην πρωθυπουργός της Ελλάδας, Αλέξης Τσίπρας, ανακοίνωσε νωρίτερα σήμερα την παραίτησή του από την ηγεσία του κόμματος ΣΥΡΙΖΑ μετά τη συντριπτική ήττα στις εκλογές της 25ης Ιουνίου.
«Ήρθε η ώρα να ξεκινήσει ένας νέος κύκλος», δήλωσε ο Αλέξης Τσίπρας, ζητώντας τη μεταρρύθμιση του κεντροαριστερού κόμματός του.
Το συντηρητικό κόμμα της Νέας Δημοκρατίας (ΝΔ) κέρδισε σχεδόν το 41% των ψήφων, αφήνοντας τον ΣΥΡΙΖΑ πολύ πίσω με 18%.
Επιπρόσθετα δήλωσε ότι «το αρνητικό αποτέλεσμα μπορεί -και πρέπει- να γίνει η αρχή ενός νέου κύκλου για τον ΣΥΡΙΖΑ».
Κλείνοντας ο Αλέξης Τσίπρας πρόσθεσε ότι προκηρύσσει εκλογές εντός του ΣΥΡΙΖΑ για νέο ηγέτη, στις οποίες δεν θα είναι υποψήφιος.
Στο κείμενο του BBC, αναφέρεται πως ο Αλέξης Τσίπρας αθέτησε τις δεσμεύσεις αμέσως μετά που εξελέγη και πολλοί Έλληνες τον θυμούνται ως έναν πολιτικό που παραλίγο να οδηγήσει τη χώρα εκτός ευρωζώνης.
«Αποχαιρετά την ηγεσία του ΣΥΡΙΖΑ ο Αλέξης Τσίπρας»
Την παραίτηση σχολίασε και το CNN Turk, όπου αναφέρει σε δημοσίευμα ότι ο Αλέξης Τσίπρας, «ο αρχηγός της αξιωματικής αντιπολίτευσης της Ριζοσπαστικής Αριστερής Συμμαχίας (ΣΥΡΙΖΑ) στην Ελλάδα, δήλωσε ότι θα αποχαιρετήσει την ηγεσία του κόμματος».
Σε ανακοίνωσή του, ο Αλέξης Τσίπρας ανέφερε:
«Ανέλαβα την ηγεσία ενός μικρού αριστερού κόμματος όταν ήμουν μόλις 34 ετών, αυτό το ταξίδι που κάναμε μαζί ήταν συχνά επικίνδυνο, γεμάτο παγίδες, αλλά συναρπαστικό».
Ο Τσίπρας δήλωσε, επιπλέον, ότι ο ΣΥΡΙΖΑ ήταν το πρώτο αριστερό κόμμα που ήρθε στην εξουσία στην Ευρώπη και ότι η κυβέρνηση ΣΥΡΙΖΑ συνέπεσε με περιόδους ιστορικής σημασίας τόσο για την Ελλάδα όσο και για την Ευρωπαϊκή Ένωση (ΕΕ).
Σημειώνοντας ότι η κυβέρνησή του πάλεψε με μια Ευρώπη που έβλεπε την Ελλάδα με σκεπτικισμό και εχθρότητα, ο κ. Τσίπρας δήλωσε ότι η Ελλάδα εκείνη την περίοδο δέχθηκε πιέσεις από ορισμένες ομάδες στο εσωτερικό και στο εξωτερικό.
Ο κ. Τσίπρας δήλωσε υπερήφανος για τα επιτεύγματα της κυβέρνησης ΣΥΡΙΖΑ σε θέματα όπως η έξοδος της Ελλάδας από το μνημόνιο, η αναδιάρθρωση του χρέους, η επούλωση των πληγών του ελληνικού λαού, η ανανέωση της εικόνας της Ελλάδας στη διεθνή σκηνή και η Συμφωνία των Πρεσπών και σημείωσε ότι αν και η διαδικασία αυτή ήταν γεμάτη δυσκολίες, πήρε τη θέση της στην ιστορία.
Η πορεία του μέχρι την πρωθυπουργία
Στις βουλευτικές εκλογές του Ιανουαρίου του 2015 ο ΣΥΡΙΖΑ αναδείχθηκε πρώτο κόμμα με 36,3% και 149 έδρες. Το πρωί της επομένης, ο Τσίπρας συναντήθηκε με τον Πάνο Καμμένο, πρόεδρο των Ανεξάρτητων Ελλήνων, ο οποίος ανακοίνωσε την πρόθεση συνεργασίας για τον σχηματισμό κυβέρνησης. Την ίδια μέρα ο Τσίπρας συναντήθηκε με τον Αρχιεπίσκοπο Αθηνών και Πάσης Ελλάδος, Ιερώνυμο Β´ και έπειτα με τον Πρόεδρο της Δημοκρατίας, Κάρολο Παπούλια, που του έδωσε εντολή σχηματισμού κυβέρνησης και τον όρκισε πρωθυπουργό.
Η πρώτη του κίνηση μετά την ορκωμοσία του, ήταν η απότιση φόρου τιμής στους εκτελεσθέντες στο σκοπευτήριο της Καισαριανής. Την επόμενη ημέρα σχηματίστηκε κυβέρνηση. Τον Φεβρουάριο ο Τσίπρας πρότεινε για την Προεδρία της Ελληνικής Δημοκρατίας τον Προκόπη Παυλόπουλο.[65][66]
Κατά την πρώτη συνάντηση του νέου υπουργικού συμβουλίου, ο Τσίπρας δήλωσε ότι οι προτεραιότητες της κυβέρνησής του είναι η καταπολέμηση της «ανθρωπιστικής κρίσης» στην Ελλάδα, οι διαπραγματεύσεις με την ΕΕ και το Διεθνές Νομισματικό Ταμείο για την αναδιάρθρωση του ελληνικού χρέους και η εφαρμογή των υποσχέσεων του ΣΥΡΙΖΑ, όπως η κατάργηση των πολιτικών ιδιωτικοποίησης της προηγούμενης κυβέρνησης.
Οι διαπραγματεύσεις και η... γραβάτα
Ο Τσίπρας επικεφαλής ελληνικής αντιπροσωπείας σε συνάντηση με την καγκελάριο της Γερμανίας Άνγκελα Μέρκελ (Μάρτιος 2015). Στις 3 Φεβρουαρίου, ο Τσίπρας πραγματοποίησε επίσημη κρατική επίσκεψη στον Ιταλό ομόλογό του, Ματέο Ρέντσι, στη Ρώμη. Διεξήγαγαν κοινή συνέντευξη τύπου εκφράζοντας ανησυχίες σχετικά με τα μέτρα λιτότητας που επέβαλε η Ευρωπαϊκή Επιτροπή και ο Τσίπρας δήλωσε ότι η ανάπτυξη είναι ο μόνος τρόπος για να βγούμε από την οικονομική κρίση. Μετά τη συνέντευξη, ο Ρέντσι έδωσε στον Τσίπρα μια γραβάτα ως δώρο.
Ο Τσίπρας, ο οποίος είναι γνωστός για την ιδιόμορφη επιλογή του να μην φοράει γραβάτες, ευχαρίστησε τον Ρέντσι και είπε ότι θα φορέσει το δώρο όταν η Ελλάδα θα έχει επαναδιαπραγματευτεί με επιτυχία τα μέτρα λιτότητας. Στις 20 Φεβρουαρίου, το Eurogroup κατέληξε σε συμφωνία με την Ελλάδα για παράταση του ελληνικού προγράμματος διάσωσης για τέσσερις μήνες. Ο Τσίπρας επίσης ταξίδεψε στη Μόσχα, στις 8 Απριλίου, σε μια προσπάθεια να εξασφαλίσει την στήριξη της ρωσικής κυβέρνησης. Στις 22 Ιουνίου, παρουσίασε μια νέα ελληνική πρόταση στη σύνοδο κορυφής, η οποία περιελάβανε την σταδιακή αύξηση της ηλικίας συνταξιοδότησης στα 67 έτη και τον περιορισμό της πρόωρης συνταξιοδότησης. Προσφέρθηκε επίσης να μεταρρυθμίσει το σύστημα φόρου προστιθέμενης αξίας για να καθορίσει το βασικό επιτόκιο στο 23%.
Τον Απρίλιο του 2015 συμπεριλήφθηκε σε ετήσιο κατάλογο του περιοδικού Time με τις 100 προσωπικότητες με τη μεγαλύτερη επιρροή διεθνώς.
Δημοψήφισμα
Διαδήλωση υπέρ του «όχι» στο δημοψήφισμα στην πλατεία Συντάγματος (3-7-2015). Στις 26 Ιουνίου του 2015, ανακοίνωσε την πρόθεσή του να προχωρήσει στη διεξαγωγή δημοψηφίσματος, το οποίο ενέκριναν 178 βουλευτές και προκηρύχθηκε από τη Βουλή στις 28 Ιουνίου 2015. Στις 29 Ιουνίου οι ελληνικές τράπεζες παρέμειναν κλειστές, ώστε να επιβληθεί έλεγχος κεφαλαίων και η διαπραγμάτευση των μετοχών και των ομολόγων στην Ελλάδα σταμάτησε. Το δημοψήφισμα, που διεξήχθη στις 5 Ιουλίου 2015, είχε το ερώτημα εάν έπρεπε να εγκριθούν τα μέτρα λιτότητας που απέστειλαν με τη μορφή τελεσιγράφου οι δανειστές στην κυβέρνηση.
Ο ίδιος, ο Τσίπρας, πήρε σαφή θέση υπέρ του «ΟΧΙ». Στις 3 Ιουλίου, κατά τη διάρκεια της κεντρικής συγκέντρωσης στην πλατεία Συντάγματος μπροστά στο κοινοβούλιο, απέρριψε τις προειδοποιήσεις ορισμένων ηγετών ότι ένα "ΟΧΙ" στο δημοψήφισμα θα μπορούσε να οδηγήσει την Ελλάδα να εγκαταλείψει την Ευρωζώνη. Το αποτέλεσμα του δημοψηφίσματος ήταν 61,31% υπέρ του «ΟΧΙ».
Το 3ο μνημόνιο
Μετά από εφτά ημέρες διαπραγμάτευσης, στις 13 Ιουλίου 2015, ο Τσίπρας κατέληξε σε συμφωνία με τους δανειστές. Η Ελλάδα έλαβε δάνειο ύψους έως 86 δισ. ευρώ, το οποίο παραδόθηκε σταδιακά από τον Αύγουστο του 2015 μέχρι τον Ιούνιο του 2018. Σε αντάλλαγμα, έπρεπε να αυξήσει τον ΦΠΑ, να μεταρρυθμίσει το συνταξιοδοτικό σύστημα, να διασφαλίσει την ανεξαρτησία της ΕΛΣΤΑΤ, να μειώσει αυτόματα τις δημόσιες δαπάνες για να πάρει πρωτογενή πλεονάσματα, να μεταρρυθμίσει τη δικαιοσύνη, να ακολουθήσει τις μεταρρυθμίσεις που πρότεινε ο Οργανισμός Οικονομικής Συνεργασίας και Ανάπτυξης, να ανακαλέσει τους νόμους που ψήφισε ο Τσίπρας, εκτός από τον νόμο που αφορά την «ανθρωπιστική κρίση», να ανακεφαλαιοποιήσει τις τράπεζες, να ιδιωτικοποιήσει 50 δισεκατομμύρια περιουσιακά στοιχεία του κράτους και να μειώσει το κόστος του δημόσιου τομέα.
Σε αντάλλαγμα, η Ελλάδα έλαβε το πακέτο Γιούνκερ (35 δισ. ευρώ), που προορίζονταν να βοηθήσει στην ανάπτυξη της ελληνικής οικονομίας. Στις 14 Αυγούστου, το ελληνικό κοινοβούλιο υποστήριξε τη νέα συμφωνία διάσωσης της χώρας, αν και περισσότεροι από 40 βουλευτές από τον ΣΥΡΙΖΑ ψήφισαν κατά της συμφωνίας. Υπό αυτές τις συνθήκες, ο Τσίπρας στηρίχθηκε στη ψήφιση του μνημονίου σε άλλα κόμματα της αντιπολίτευσης (Νέα Δημοκρατία, Πανελλήνιο Σοσιαλιστικό Κίνημα και Ποτάμι). Μετά από αίτημα της πλειοψηφίας των μελών της, στις 30 Ιουλίου συνεδρίασε η ΚΕ του ΣΥΡΙΖΑ, όπου ο Τσίπρας πρότεινε τη διεξαγωγή έκτακτου συνεδρίου του κόμματος το Σεπτέμβριο και όχι την άμεση σύγκλησή του τον Αύγουστο, όπως πρότεινε η Αριστερή Πλατφόρμα. Η πρόταση του Τσίπρα έγινε αποδεκτή με μεγάλη πλειοψηφία.
Νέες εκλογές και δεύτερη πρωθυπουργία
Τον Αύγουστο του 2015, ανακοίνωσε σε τηλεοπτικό διάγγελμα την παραίτηση της κυβέρνησης, με σκοπό τη διεξαγωγή πρόωρων εκλογών τον επόμενο μήνα. Μετά την αποτυχία των κομμάτων της αντιπολίτευσης να σχηματίσουν κυβέρνηση, υπηρεσιακή πρωθυπουργός της Ελλάδας ανέλαβε η πρόεδρος του Αρείου πάγου, Βασιλική Θάνου. Αυτή η απόφαση προκάλεσε την αποχώρηση μελών της κυβέρνησης και βουλευτών από τον ΣΥΡΙΖΑ και την προσχώρηση πολλών από αυτών στη Λαϊκή Ενότητα.
Στις εκλογές που πραγματοποιήθηκαν στις 20 Σεπτεμβρίου, ο ΣΥΡΙΖΑ αναδείχθηκε και πάλι πρώτο κόμμα, αυτήν τη φορά με ποσοστό 35,5% και 145 έδρες και συνεργάστηκε ξανά με τους ΑΝΕΛ, σχηματίζοντας κυβέρνηση υποστηριζόμενη από 155 βουλευτές. Από τον Ιούνιο του 2018 και έπειτα, λόγω ανεξαρτητοποιήσεων, η κυβερνητική πλειοψηφία αποτελούνταν από 152 συνολικά βουλευτές. Στις 22 Οκτωβρίου 2015, η ανώτερη υπάλληλος είσπραξης φόρου της Ελλάδας, Κατερίνα Σαββαΐδου, απολύθηκε από το υπουργικό συμβούλιο, ύστερα από εισήγηση του πρωθυπουργού, λόγω άσκησης ποινικής δίωξης για δύο υποθέσεις, για μια εκ των οποίων απαλλάχθηκε αργότερα.
Εκείνη την περίοδο, τα μέτρα που είχε ψηφίσει η κυβέρνηση προκάλεσαν αντιδράσεις. Οι αγρότες απειλούσαν να φέρουν τα τρακτέρ τους στην Αθήνα και οι φαρμακοποιοί έκαναν απεργίες. Στις 18 Νοεμβρίου 2015, ο Τσίπρας, ως ο πρώτος πρωθυπουργός της Ελλάδας που επισκέπτεται την επαρχία της Σμύρνης από τις ημέρες της Μικρασιατικής Καταστροφής, συναντήθηκε με τον Τούρκο πρωθυπουργό Αχμέτ Νταβούτογλου. Εκεί, συμφώνησαν να συνεργαστούν και ότι θα υπάρξει τεχνική συνεργασία μεταξύ των Ελλήνων και των τουρκικών παράκτιων φρουρών.
Στις 8 Μαΐου 2016, η Βουλή ενέκρινε νέα μέτρα λιτότητας που περιελάμβαναν την αύξηση των φόρων για τους μεσαίους και υψηλού επιπέδου εισοδηματίες και την πραγματοποίηση περικοπών που θα εξοικονομούσαν περίπου το 3% του ΑΕΠ της Ελλάδας.
Οι μεταρρυθμίσεις περιλάμβαναν επίσης την κατάργηση των εκπτώσεων φόρου προστιθέμενης αξίας, τη μείωση των συντάξεων και την αύξηση της απορρύθμισης. Στις 22 Μαΐου 2016, ο Τσίπρας πέρασε περαιτέρω μέτρα λιτότητας. Η νομοθεσία περιλάμβανε μια διάταξη για μέτρα «έκτακτης ανάγκης», συμπεριλαμβανομένων των περικοπών των μισθών και των συντάξεων, που θα τίθονταν σε εφαρμογή αυτομάτως, εάν οι δημοσιονομικοί στόχοι δεν είχαν εκπληρωθεί το επόμενο έτος.
Οι φόροι επί των τσιγάρων, του καφέ και της μπίρας αυξήθηκαν επίσης, ενώ ένας μη δημοφιλής φόρος περιουσίας αναδιαρθρώθηκε για να αυξήσει τα έσοδα από μεγαλύτερα κτίρια. Επίσης, δημιουργήθηκε ένας νέος οργανισμός ιδιωτικοποίησης, ο οποίος θα είχε 99ετή θητεία για την ανάπτυξη και πώληση κρατικής ιδιοκτησίας. Ο Τσίπρας υπερασπίστηκε την υιοθέτηση νέων φορολογικών μέτρων, δηλώνοντας «Η άνοιξη μπορεί να έχει σχεδόν τελειώσει, αλλά προσβλέπουμε σε μια οικονομική άνοιξη και μια επιστροφή στην ανάπτυξη φέτος].
Έξοδος από το μηχανισμό στήριξης
Στις 22 Ιουνίου 2018, ο Τσίπρας ανακοίνωσε την οριστική έξοδο από τη δανειακή σύμβαση στις 20 Αυγούστου 2018,[73] καθώς και τη λήξη του μηχανισμού στήριξης της χώρας, αλλά με πολυετή επιτήρηση.[74][75] Με τη νέα συμφωνία, η Ελλάδα πέρασε σε ένα νέο καθεστώς το οποίο απομάκρυνε τις ασφυκτικές ανάγκες χρηματοδότησης. Επίσης, ο Τσίπρας χαριτολογώντας στην εκδήλωση που έλαβε χώρα στο Ζάππειο, εμφανίστηκε για πρώτη φορά στη πολιτική του καριέρα με γραβάτα τονίζοντας ότι: «Έχω μία δυσκολία αλλά θα το συνηθίσω. Τα στοιχήματα είναι για να υλοποιούνται, όταν κερδίζονται».
Μακεδονικό και η Συμφωνία Πρεσπών
Από τις 20 Οκτωβρίου 2018 ανέλαβε παράλληλα με την προεδρία της κυβέρνησης και το Υπουργείο Εξωτερικών, το οποίο παρέδωσε στον Γιώργο Κατρούγκαλο μετά τον ανασχηματισμό τον Φεβρουάριο του 2019. Το 2019 η κυβέρνηση του ΣΥΡΙΖΑ ολοκλήρωσε την επίλυση του ζητήματος της ονομασίας της πρώην Γιουγκοσλαβικής Δημοκρατίας της Μακεδονίας, που πήρε το όνομα Βόρεια Μακεδονία.
Σύσσωμη η κοινοβουλευτική ομάδα του ΣΥΡΙΖΑ τάχθηκε ανοιχτά υπέρ της ονομασίας με τον όρο Μακεδονία και υπερψήφισε τη συμφωνία, αλλά κόμματα της αντιπολίτευσης και στελέχη των ΑΝΕΛ αντέδρασαν σε αυτό το σενάριο και άσκησαν έντονη κριτική στον Αλέξη Τσίπρα για τις επιλογές της κυβέρνησης.
Τον Ιούνιο του 2018 ο Τσίπρας συμφώνησε με τον Ζόραν Ζάεφ για την αποδοχή της ονομασίας «Βόρεια Μακεδονία», που αποτέλεσε υποχώρηση των δύο πλευρών και ιστορική συνάντηση μεταξύ των δύο κρατών. Η συμφωνία υπογράφηκε στις Πρέσπες στις 17 Ιουνίου 2018.
Ο Αμερικανικός και Ευρωπαϊκός τύπος, ηγέτες κρατών, το Στέιτ Ντιπάρτμεντ, αλλά και όλα τα κόμματα του Ευρωπαϊκού κοινοβουλίου, χαιρέτισαν τη συμφωνία και έστειλαν συγχαρητήρια στον Αλέξη Τσίπρα για την επανεκκίνηση των διαπραγματεύσεων, και έκαναν λόγο για ιστορική συμφωνία. Εντός της Ελλάδας, τα περισσότερα κόμματα της αντιπολίτευσης άσκησαν έντονη κριτική με τη Νέα Δημοκρατία να καταθέτει πρόταση δυσπιστίας, που όμως καταψηφίστηκε, ενώ διαδηλωτές συγκρούστηκαν με αστυνομικές δυνάμεις στη περιοχή των Πρεσπών.
Στις 25 Ιανουαρίου 2019, η συνθήκη των Πρεσπών υπερψηφίστηκε στη βουλή με 153 ψήφους[104] και τέθηκε σε ισχύ στις 12 Φεβρουαρίου 2019. Για τις προσπάθειες επίλυσης του Μακεδονικού, ομάδα ευρωβουλευτών πρότεινε τον Τσίπρα και τον Ζαεφ για το Νόμπελ Ειρήνης.
