Καλωσορίζοντας τους προκαθημένους ο κ. Παυλόπουλος αναφέρθηκε στη σύγκληση και έναρξη της Αγίας και Μεγάλης Συνόδου της Ορθόδοξης Εκκλησίας, τονίζοντας «ανατρέχω ευλαβικά, προκειμένου ν' αντλήσω τα δέοντα για την συγκυρία διδάγματα, στην Α΄ Οικουμενική Σύνοδο, την οποίαν συνεκάλεσε στη Νίκαια της Βιθυνίας ο Μέγας Κωνσταντίνος το 325 και στην οποία μετείχαν οι τότε Μεγάλοι Πατέρες της Εκκλησίας».
Πρόκειται, είπε, ο Πρόεδρος της Δημοκρατίας, για οφειλόμενη, εκ μέρους μου, αναδρομή, δοθέντος ότι η προαναφερόμενη Α΄ Οικουμενική Σύνοδος καθόρισε κατά μεγάλο μέρος, και δη διαχρονικώς, την δομή και την ιστορική πορεία της Ορθόδοξης Εκκλησίας.
Ο κ. Παυλόπουλος υπογράμμισε ειδικότερα πως η Α΄ Οικουμενική Σύνοδος ανέδειξε το Συνοδικό Σύστημα, «όχι βεβαίως ως μια απλή διοικητική πρακτική, αλλά ως υπαρξιακό τρόπο με τον οποίον η Ορθόδοξη Εκκλησία, απανταχού του κόσμου, λειτουργεί, με κεφαλή τον Κύριο Ημών Ιησού Χριστό και μέλη τους πιστούς, εκφράζοντας την αυτοσυνειδησία της, λαμβάνοντας τις αποφάσεις της με την χάρη του Αγίου Πνεύματος και διατυπώνοντας το δόγμα ως μαρτυρία για την αλήθεια απέναντι σε κάθε αίρεση».
Ακολούθως σταχυολόγησε μερικές από τις κατευθύνσεις και την αξία του Συνοδικού Συστήματος, κάνοντας αναφορές και επισημαίνοντας:
«"Εν αρχή ην» το κατά Ιωάννην Ευαγγέλιο (17,21-22), το οποίο καταγράφει την Αρχιερατική Προσευχή του Κυρίου Ημών Ιησού Χριστού. Εκεί ο Ιησούς, μιλώντας στους μελλοντικούς Αποστόλους και σ' εκείνους που θα πιστεύσουν στον λόγο τους, απευθύνεται στον Πατέρα του ευχόμενος: "Ίνα πάντες εν ώσι"».
Στη συνέχεια αναφέρθηκε στο Σύμβολο της Πίστεως, «εκκινώντας από την θεμελιώδη σχέση ενότητας των τριών προσώπων της Αγίας Τριάδας, εκφράζει την προσήλωση "εις μιαν, αγίαν, καθολικήν και αποστολικήν Εκκλησίαν"».
Ακόμη επεσήμανε ότι «στην Θεία Λειτουργία του Αγίου Ιωάννου του Χρυσοστόμου κυριαρχεί η δέηση: "Υπέρ της ειρήνης του σύμπαντος κόσμου, ευσταθείας των αγίων του Θεού Εκκλησιών και της των πάντων ενώσεως"».
Αναφερόμενος ειδικότερα στην Αγία και Μεγάλη Σύνοδο, ο κ. Παυλόπουλος υπογράμμισε:
«Ύστερα από 10, περίπου, αιώνες, ήτοι μετά το βαθύτατα τραυματικό Σχίσμα του 1054, η σημερινή Αγία και Μεγάλη Σύνοδος της Ορθόδοξης Εκκλησίας καλείται να θωρακίσει την αρραγή της ενότητα, ως θεμελιώδους σημασίας παράγοντα επιτέλεσης της Θείας Αποστολής της. Αποστολής η οποία αποκτά πανανθρώπινες διαστάσεις, αφού η Χριστιανοσύνη, μ' επίκεντρο την Ορθοδοξία, καλείται να υπερασπισθεί, πέραν των άλλων, τις αρχές και τις αξίες του Ευρωπαϊκού και του εν γένει Δυτικού Πολιτισμού, μ' έμφαση σ' εκείνες της Ειρήνης, της Δημοκρατίας, της Ελευθερίας και της Δικαιοσύνης».
Ο Πρόεδρος της Δημοκρατίας, ακόμη, τόνισε ότι «προσευχόμαστε ευλαβικά η Κεφαλή της Ορθόδοξης Εκκλησίας, ο Κύριος Ημών Ιησούς Χριστός, "ο πανσόφους τους αλιείς αναδείξας, καταπέμψας αυτοίς το Πνεύμα το Άγιον και δι' αυτών την Οικουμένην σαγηνεύσας", κατά το απολυτίκιον της Πεντηκοστής, να φωτίζει την σκέψη σας και να καθοδηγεί τα βήματά σας, έτσι ώστε να επιβεβαιώνεται, αενάως, η ρήση του Αποστόλου Παύλου "Ζων γαρ ο Λόγος του Θεού και εναργής και τομώτερος υπέρ πάσαν μάχαιραν δίστομον"».
«Καίτοι λαϊκός, επιτρέψατέ μου να ευχηθώ: Το Άγιον Πνεύμα μεθ' Υμών», κατέληξε ο Πρόεδρος της Δημοκρατίας.
Ακολούθησε θερμή αντιφώνηση του Οικουμενικού Πατριάρχη, και στη συνέχεια ο κ. Βαρθολομαίος δώρισε στον Πρόεδρο της Δημοκρατίας μια ιερή εικόνα του Αγίου Προκοπίου ιστορηθείσα στην Ιερά Μονή Ξενοφώντος του Αγίου Όρους.
