Η μεγάλη συζήτηση γύρω από την εκδήλωση αυτή, αλλά και η μαζική συμμετοχή των προοδευτικών πολιτών αναδεικνύει την υπαρκτή ανάγκη και αγωνία του προοδευτικού κόσμου να υπάρξει μία ισχυρή και πειστική εναλλακτική απέναντι στη ΝΔ.
Δεν συμφωνούμε όλοι μεταξύ μας, και σίγουρα δεν θα υπογράψουμε εδώ «όρκους αιώνιας αγάπης», πρέπει όμως να συζητάμε, να ανταλλάσσουμε απόψεις, ιδέες και προτάσεις. Πρόοδος σημαίνει και ανοιχτό μυαλό, σημαίνει αυτοπεποίθηση των ιδεών, σημαίνει εξωστρέφεια απέναντι στη φοβικότητα.
Τα φαντασιακά σενάρια περί αμφισβητήσεων και μικροστρατηγικών «μικραίνουν» την πραγματική συζήτηση. Που καλείται να απαντήσει σε δύο κινδύνους:
Την άνοδο της ακροδεξιάς - που συντελείται σε ολόκληρη την Ευρώπη - και επιδιώκει να παίξει το ρόλο του απέναντι πόλου στις αδιέξοδες συντηρητικές πολιτικές. «Δεν μπορούμε να επιτρέψουμε απέναντι στη δεξιά να σταθεί η ακροδεξιά. Δεν μπορούμε να επιτρέψουμε στην ακροδεξιά στην Ελλάδα να αποτελέσει την εναλλακτική απέναντι στη ΝΔ, επενδύοντας στην στείρα αντίδραση και τον δήθεν αντισυστημισμό, όπως συνέβη με το πολιτικό σύστημα της Γαλλίας»
Την ανοχή στην κυριαρχία εγχώριων πολιτικών με δεξιό πρόσημο, προτεραιότητα τους λίγους, συγκεντρωτικό χαρακτήρα, με ανυπόστατο στην πράξη μεταρρυθμιστικό περιτύλιγμα. Αυτό αποδεικνύουν οι κυβερνητικές επιλογές στο παραγωγικό πρότυπο της χώρας και στην οικονομία, στην εργασία, στα θέματα της καθημερινότητας, στη φορολογική πολιτική, στο κοινωνικό κράτος, στην απαξίωση της θεσμικής λειτουργίας της πολιτείας.
Την πολιτική αυτή δεν την κερδίζει απλώς ένα πρόσωπο, την κερδίζει πολιτική. Αυτή οφείλει:
Να έχει σαφή ιστορική αναφορά και συνέχεια, αξιακό φορτίο και πολιτικές ρίζες. Αυτές της δημοκρατικής παράταξης. Χρειάζεται επίσης να έχει ενιαία ανάγνωση για το ιστορικό της αφήγημα, όπως για παράδειγμα για τα αίτια που οδήγησαν τη χώρα στη δημοσιονομική κρίση.
Να συνθέτει ετερογενείς πολιτικές αναφορές, από τη σύγχρονη αριστερά μέχρι το μεταρρυθμιστικό κέντρο. Αυτή η σύνθεση ήταν πάντα ο πλουραλισμός του ΠΑΣΟΚ και της δημοκρατικής παράταξης. «Να μην χαρίσουμε το κέντρο κι την αξιοπρέπεια της μεσαίας τάξης στη ΝΔ.»
Να συνθέτει γενιές. Το «νέο» στην πολιτική δεν είναι θέμα ηλικίας. Είναι θέμα αντίληψης για την προσφορά στα κοινά. Είναι η φρεσκάδα και η καθαρότητα των θέσεων και των ιδεών.
Να προβάλλει ένα νέο παράδειγμα στην πολιτική. Να βάλει ξανά στο προσκήνιο την ηθική, το φιλότιμο, τη συνέπεια, την αξιοπρέπεια, την αξιοπιστία. Να χτίσει τη χαμένη εμπιστοσύνη με τους πολίτες που σήμερα απέχουν, αποστασιοποιούνται.
Δεν μπορεί να προκύπτει ως συνονθύλευμα του «αντί». Οφείλει να έχει τον δικό της ιδεολογικό αυτοπροσδιορισμό με κεντρική αναφορά την σύγχρονη ευρωπαϊκή σοσιαλδημοκρατία. Με ποιους είμαστε εμείς. Είμαστε με την ανοιχτή οικονομία ως μέσο άμβλυνσης των κοινωνικών ανισοτήτων, που θα μεταφράζεται σε πολιτικές κοινωνικής ανταποδοτικότητας. Για ένα ισχυρό και σύγχρονο κοινωνικό κράτος, με ποιοτικά δημόσια αγαθά. Με την ανοιχτή κοινωνία, την ισότητα και τον εμπλουτισμό των δικαιωμάτων, με τη θεσμική θωράκιση της πολιτείας, των αρχών και των εξουσιών της, με την αποκεντρωμένη διάρθρωση της διοίκησης της. Αταλάντευτα πατριώτες, αταλάντευτα στραμμένοι στην Ευρώπη, θέτοντας στο προσκήνιο την ατζέντα των νέων προκλήσεων: για την κλιματική κρίση, το δημογραφικό, τον αυτοματισμό και την τεχνητή νοημοσύνη.
Αρκούν οι διεργασίες μόνο εντός των στενών κομματικών τειχών; Όχι, είναι αναγκαίο να επιδιώξουμε πολιτικές διεργασίες σε επίπεδο κοινωνικής βάσης, από τα «κάτω», στην αυτοδιοίκηση, στους μαζικούς χώρους, στα συνδικάτα, στο κοινοβούλιο. Μπορούν και πρέπει να επιδιωχθούν πρωτοβουλίες προγραμματικών συγκλίσεων στα ζητήματα όπου εντοπίζονται ταυτίσεις πολιτικής και στρατηγικής. Δεν συζητάμε για συγκολλήσεις κομμάτων, για συνενώσεις κορυφής, για συνεννοήσεις πίσω από κλειστές πόρτες ή σε σκοτεινούς διαδρόμους.
Το ζητούμενο δεν είναι να αναζητούμε μεσσίες με μία προσωποκεντρική αυτοαναφορικότητα. Το ζητούμενο είναι να βάλουμε ξανά στο επίκεντρο την πολιτική και τις ιδέες μας. Να τις υπερασπιστούμε με αυτοπεποίθηση. Να μην μασάμε στο «bullying» της νεοδεξιάς για αυτές, αλλά και να μην αεροβατούμε σε εμμονές του παρελθόντος.
Απέναντι στη ΝΔ και την πολιτική της, θα απαντήσουμε με τις θέσεις, την ιστορία, τις αρχές και τις αξίες μας. Αυτές που κυρίαρχα, μόνο το ΠΑΣΟΚ και η δημοκρατική παράταξη μπορούν να εκφράσουν σε ρόλο πρωταγωνιστή.
(Ο Μανώλης Χριστοδουλάκης είναι Βουλευτής ΠΑΣΟΚ Ανατολικής Αττικής- Το κείμενο αποτελεί στοιχεία της ομιλίας του στην εκδήλωση της ΕΦΣΥΝ "Απέναντι στην κυριαρχία Μητσοτάκη ποιος;)
